Utrata apetytu, chudnięcie i narastające osłabienie nie są nieuniknionymi elementami choroby nowotworowej, które pacjent powinien po prostu zaakceptować. Mogą świadczyć o pogarszaniu się stanu odżywienia i wymagać konkretnego postępowania — od zmiany konsystencji posiłków i zwiększenia ich wartości energetycznej, przez włączenie doustnych preparatów odżywczych, aż po żywienie prowadzone przez zgłębnik, gastrostomię lub dostęp dożylny.
Leczenie żywieniowe nie jest alternatywą dla terapii przeciwnowotworowej ani jedną z odmian tak zwanej diety leczącej raka. Jest częścią postępowania medycznego, którego celem jest dostarczenie organizmowi energii, białka, płynów, elektrolitów, witamin i składników mineralnych w sytuacji, gdy zwykłe posiłki nie pokrywają zapotrzebowania pacjenta. Niedożywienie może zwiększać ryzyko powikłań, wydłużać hospitalizację i utrudniać prowadzenie leczenia onkologicznego.
Nie każda osoba tracąca masę ciała kwalifikuje się od razu do żywienia przez PEG lub do żywienia pozajelitowego. Postępowanie powinno być stopniowane. Jeżeli pacjent może bezpiecznie jeść i przewód pokarmowy działa prawidłowo, najpierw podejmuje się próby dostosowania tradycyjnych posiłków i ich konsystencji, zwiększenia podaży energii oraz zastosowania specjalistycznych preparatów doustnych. Dopiero gdy droga doustna jest niewystarczająca lub niemożliwa, rozważa się żywienie dojelitowe. Żywienie pozajelitowe jest potrzebne przede wszystkim wtedy, gdy przewód pokarmowy nie może być skutecznie wykorzystany.
Domowe żywienie dojelitowe i pozajelitowe może być finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Pacjent nie otrzymuje jednak takiego świadczenia wyłącznie na podstawie recepty lekarza rodzinnego albo zakupu preparatu w aptece. Musi zostać zakwalifikowany w szpitalu lub poradni prowadzącej leczenie żywieniowe, a następnie objęty opieką wyspecjalizowanego zespołu. Świadczenie obejmuje nie tylko dostarczanie diet, lecz także szkolenie pacjenta i opiekunów, kontrolę stanu zdrowia, opiekę nad dostępem do żywienia oraz postępowanie w przypadku powikłań.
Niedożywienie nie zawsze jest widoczne na pierwszy rzut oka
Pacjent onkologiczny może być niedożywiony również wtedy, gdy jego masa ciała nadal mieści się w zakresie uznawanym za prawidłowy albo gdy przed chorobą miał nadwagę. Duże znaczenie ma tempo utraty kilogramów, zmniejszenie ilości spożywanego jedzenia, spadek siły mięśniowej i pogorszenie codziennego funkcjonowania. Kilka kilogramów utraconych w krótkim czasie może mieć większe znaczenie niż sama wartość wskaźnika BMI.
Problemy z odżywianiem mogą wynikać z lokalizacji nowotworu, ale także z następstw leczenia. Guzy głowy i szyi mogą utrudniać gryzienie i połykanie, rak przełyku może powodować narastającą niedrożność, a choroby żołądka, trzustki i jelit mogą wpływać na trawienie oraz wchłanianie. Po chemioterapii i radioterapii mogą pojawiać się nudności, wymioty, biegunka, zaparcia, ból błon śluzowych, suchość jamy ustnej, zmiana smaku i niechęć do zapachów.
Niepokojącymi sygnałami są między innymi luźniejsze ubrania, wyraźny spadek apetytu, pozostawianie większości posiłków, trudność w przełykaniu, częste krztuszenie, osłabienie uniemożliwiające przygotowanie jedzenia oraz sytuacja, w której pacjent przez kilka kolejnych dni spożywa jedynie niewielkie ilości płynów i pokarmów. Szczególnej uwagi wymaga osoba przygotowywana do rozległej operacji lub intensywnego leczenia systemowego, ponieważ zły stan odżywienia może zwiększać ryzyko powikłań.
Pacjent lub jego bliscy powinni zgłosić spadek masy ciała onkologowi, lekarzowi prowadzącemu albo lekarzowi POZ. Nie należy czekać, aż chory przestanie być zdolny do samodzielnego jedzenia. Wcześniejsze działanie często pozwala zastosować mniej obciążającą formę wsparcia.
Żywienie medyczne to nie tylko preparaty do picia
Pojęcie żywienia medycznego obejmuje kilka różnych sposobów postępowania. Najprostszym jest modyfikacja zwykłej diety: zmniejszenie objętości posiłków, zwiększenie ich kaloryczności, dostosowanie konsystencji oraz częstsze podawanie mniejszych porcji. Pacjent może wymagać diety miękkiej, papkowatej, płynnej, łatwostrawnej albo dopasowanej do konkretnych objawów.
Kolejnym etapem mogą być doustne preparaty odżywcze, często określane skrótem ONS. Są to produkty specjalnego przeznaczenia medycznego zawierające skoncentrowaną ilość energii i składników odżywczych. Mogą uzupełniać zwykłe posiłki albo w określonych sytuacjach stanowić większą część dziennego żywienia. Narodowy Instytut Onkologii wskazuje, że po ocenie stanu odżywienia dietetyk może zalecić odpowiednią suplementację żywnością specjalnego przeznaczenia medycznego.
Preparatów nie należy dobierać wyłącznie na podstawie smaku lub reklamy. Różnią się zawartością białka, energii, błonnika, tłuszczu i węglowodanów. Niektóre są przeznaczone dla osób z cukrzycą, zaburzeniami wchłaniania, chorobami nerek albo zwiększonym zapotrzebowaniem na białko. Istotna jest również objętość, jaką pacjent jest w stanie wypić.
Żywienie dojelitowe polega na podawaniu specjalnej diety bezpośrednio do przewodu pokarmowego, ale z pominięciem jedzenia przez usta. Może być prowadzone przez zgłębnik wprowadzony przez nos do żołądka lub jelita albo przez przetokę odżywczą, na przykład gastrostomię PEG. Żywienie pozajelitowe omija przewód pokarmowy i dostarcza składniki odżywcze do krwi przez odpowiedni dostęp dożylny.
Kiedy rozważa się żywienie przez zgłębnik lub PEG?
Żywienie dojelitowe rozważa się wtedy, gdy przewód pokarmowy działa, ale pacjent nie może przyjąć odpowiedniej ilości jedzenia drogą doustną. Przyczyną mogą być zaburzenia połykania, zwężenie przełyku, rozległe operacje w obrębie głowy i szyi, długotrwała niemożność bezpiecznego jedzenia albo potrzeba przygotowania chorego do leczenia.
Zgłębnik nosowo-żołądkowy lub nosowo-jelitowy jest często wykorzystywany w sytuacjach przewidywanych jako czasowe. Rurka przechodzi przez nos i gardło, dlatego może powodować dyskomfort, podrażnienie i być widoczna. Jeżeli konieczność żywienia ma trwać dłużej, lekarze mogą rozważyć wykonanie gastrostomii.
PEG jest dostępem prowadzącym przez skórę brzucha bezpośrednio do żołądka. Sam fakt założenia PEG nie oznacza, że pacjent już nigdy nie będzie mógł jeść doustnie. Część osób może bezpiecznie przyjmować wybrane posiłki, a przez gastrostomię otrzymywać brakującą ilość energii, białka, płynów i leków. Decyzja zależy przede wszystkim od mechanizmu połykania i ryzyka zachłyśnięcia.
Jeżeli przyczyną problemów jest zwężenie przewodu pokarmowego, niedrożność, ciężkie zaburzenia wchłaniania lub sytuacja po niektórych rozległych operacjach jelit, potrzebny może być inny dostęp albo żywienie pozajelitowe. Wybór metody należy do zespołu leczącego i powinien uwzględniać przewidywany czas terapii, stan pacjenta oraz cel leczenia.
Kiedy stosuje się żywienie pozajelitowe?
Żywienie pozajelitowe stosuje się wtedy, gdy podaż przez przewód pokarmowy jest niemożliwa, przeciwwskazana albo niewystarczająca. Składniki odżywcze trafiają wówczas bezpośrednio do krwi przez cewnik żylny.
W warunkach domowych nie jest to zwykła kroplówka na wzmocnienie. Mieszanina żywieniowa zawiera odpowiednio dobrane źródła energii i białka, elektrolity, witaminy, pierwiastki śladowe i wodę. Leczenie wymaga właściwego dostępu żylnego, przestrzegania zasad aseptyki, regularnych badań oraz obserwacji pod kątem zakażeń i zaburzeń metabolicznych. Oficjalny opis świadczenia wskazuje, że opieka domowa obejmuje przygotowanie pacjenta lub opiekuna, ciągły kontakt z zespołem, kontrolne badania, dostarczanie preparatów i sprzętu oraz możliwość hospitalizacji w razie powikłań.
Żywienie pozajelitowe może być potrzebne między innymi przy niewydolności przewodu pokarmowego, zespole krótkiego jelita, części ciężkich powikłań pooperacyjnych albo wówczas, gdy jelito nie może być skutecznie wykorzystane. Nie powinno zastępować żywienia dojelitowego tylko dlatego, że wydaje się prostsze. Jeśli przewód pokarmowy może działać, jego wykorzystanie jest zwykle preferowane.
Czy lekarz rodzinny może skierować do poradni żywieniowej?
Lekarz rodzinny może rozpoznać zagrożenie niedożywieniem, zlecić podstawowe badania i skierować pacjenta do właściwej poradni specjalistycznej. W praktyce skierowanie może wystawić również onkolog, chirurg, gastroenterolog lub lekarz szpitalny. Najważniejsze jest jednak to, że o objęciu domowym żywieniem dojelitowym lub pozajelitowym nie decyduje sam lekarz POZ.
Kwalifikacja do domowego leczenia żywieniowego odbywa się w szpitalu albo w poradni prowadzącej żywienie. Zespół ocenia wskazania, funkcjonowanie przewodu pokarmowego, rodzaj dostępu, stan ogólny, warunki domowe oraz możliwość bezpiecznego prowadzenia terapii.
Pacjent wypisywany ze szpitala z nowo założonym PEG, zgłębnikiem lub cewnikiem do żywienia nie powinien zostać pozostawiony jedynie z ogólnym zaleceniem zakupu preparatów. Szpital powinien zaplanować dalszą opiekę, przekazać dokumentację i pomóc w kontakcie z poradnią prowadzącą żywienie domowe.
Jeżeli problem pojawia się już po wypisie, pacjent może zgłosić się do lekarza rodzinnego albo do ośrodka onkologicznego. Lekarz powinien ustalić, czy potrzebna jest pilna hospitalizacja, konsultacja poradni żywieniowej, wsparcie dietetyczne czy zmiana prowadzonego leczenia.
Formy żywienia medycznego – rodzaje, wskazania i praktyczne zastosowanie
Żywienie w chorobie – nowy poradnik dla pacjentów i ich bliskich
Co finansuje NFZ w domowym żywieniu dojelitowym?
Świadczenie finansowane przez NFZ nie ogranicza się do wydawania kartonów z dietą. Obejmuje opiekę wyspecjalizowanego zespołu oraz przygotowanie pacjenta i jego opiekunów do prowadzenia żywienia w domu.
Zgodnie z opisem świadczenia zespół zapewnia instruktaż dotyczący podawania diety i pielęgnacji dostępu, program badań kontrolnych, kontakt telefoniczny, dostawy preparatów, potrzebnego sprzętu i środków opatrunkowych. W przypadku wskazań może nieodpłatnie wypożyczyć pompę do żywienia dojelitowego. Świadczeniodawca powinien również zapewnić możliwość hospitalizacji, jeśli pojawią się powikłania związane z leczeniem żywieniowym.
Pacjent nie powinien samodzielnie zamieniać zleconej diety na tańszy preparat ani podawać przez PEG zmiksowanych domowych posiłków bez uzgodnienia z zespołem. Domowe mieszanki mogą mieć nieprzewidywalną wartość odżywczą, zatykać dostęp i zwiększać ryzyko zakażenia. W ramach świadczenia dojelitowego stosuje się kompletne diety przemysłowe dobrane do zapotrzebowania chorego.
Ośrodki prowadzące żywienie dojelitowe i pozajelitowe w domu można wyszukiwać w Informatorze o Terminach Leczenia NFZ. W wynikach występują między innymi poradnie dla pacjentów żywionych dojelitowo i pozajelitowo w warunkach domowych.
Czy preparaty do picia są bezpłatne?
Nie należy utożsamiać doustnych preparatów odżywczych z pełnym świadczeniem domowego żywienia dojelitowego. Osoba pijąca preparat z butelki lub kartonika nie jest z tego powodu pacjentem żywionym dojelitowo w rozumieniu domowego świadczenia NFZ.
Preparaty doustne mogą być zalecane przez lekarza lub dietetyka, ale zasady odpłatności zależą od konkretnego produktu, wskazania i aktualnych warunków refundacji. Część produktów pacjenci kupują samodzielnie. Przed zakupem większej ilości warto ustalić, jaka liczba opakowań rzeczywiście jest potrzebna oraz jak preparat ma być włączony do codziennego jadłospisu.
Nie należy zastępować nimi wszystkich posiłków bez medycznego uzasadnienia. Preparat wypijany dodatkowo może zwiększyć podaż energii, ale podany tuż przed obiadem może również zmniejszyć apetyt na zwykłe jedzenie. Często lepiej przyjmować go powoli, małymi porcjami, między posiłkami i w temperaturze najlepiej tolerowanej przez pacjenta.
Jak wygląda kwalifikacja do żywienia domowego?
Zespół analizuje rozpoznanie i dotychczasowe leczenie, ocenia masę ciała, tempo jej utraty, aktualne spożycie, wyniki badań i zapotrzebowanie pacjenta. Sprawdza także, czy przewód pokarmowy może być wykorzystany oraz jaki dostęp będzie bezpieczny.
Konieczna jest ocena zdolności pacjenta albo opiekuna do prowadzenia terapii w domu. Osoba obsługująca pompę lub podająca dietę musi zostać przeszkolona w zakresie higieny, przepłukiwania zgłębnika, tempa podaży, przechowywania preparatów i reagowania na niepokojące objawy.
W domowym żywieniu pozajelitowym szczególne znaczenie mają zasady aseptyki. Zanieczyszczenie dostępu może prowadzić do zakażenia krwi, dlatego szkolenie nie jest jedynie formalnością. Zespół może ocenić również warunki mieszkaniowe, dostęp do bieżącej wody, możliwość bezpiecznego przechowywania sprzętu oraz wsparcie ze strony rodziny.
Nie każda osoba z założonym PEG zostanie objęta świadczeniem na stałe. Gdy pacjent odzyska możliwość bezpiecznego i wystarczającego jedzenia, zespół może ograniczyć lub zakończyć leczenie żywieniowe.
Odporność – fakty i mity. Co naprawdę wspiera układ immunologiczny?
Żywienie w chorobie – fakty i mity. Co naprawdę ma znaczenie?
Czy przy PEG można jeść normalnie?
Możliwość jedzenia zależy od przyczyny założenia gastrostomii. Jeśli pacjent ma sprawny mechanizm połykania, ale nie może zjeść wystarczającej ilości, część posiłków może przyjmować doustnie, a przez PEG uzupełniać niedobory.
Inaczej jest u osoby z wysokim ryzykiem zachłyśnięcia. Pokarm może dostać się do dróg oddechowych i doprowadzić do zapalenia płuc. W takiej sytuacji nawet niewielkie ilości wody lub jedzenia mogą być niebezpieczne. O bezpieczeństwie jedzenia nie decyduje samopoczucie pacjenta, lecz ocena lekarza, neurologopedy lub innego specjalisty zajmującego się zaburzeniami połykania.
PEG nie powinien być wyjmowany tylko dlatego, że pacjent zjadł jeden pełny posiłek. Potrzebna jest stabilna możliwość pokrywania zapotrzebowania drogą doustną, prawidłowe nawodnienie i ocena zespołu prowadzącego.
Najczęstsze problemy przy żywieniu przez zgłębnik lub gastrostomię
Do częstych trudności należą nudności, uczucie pełności, biegunka, zaparcia, przeciekanie wokół gastrostomii, podrażnienie skóry oraz zatkanie zgłębnika. Część problemów wynika ze zbyt szybkiej podaży, nieodpowiedniej temperatury diety, niewłaściwego przepłukiwania albo podawania leków nieprzystosowanych do rozkruszania.
Nie należy udrażniać zgłębnika ostrymi narzędziami ani stosować przypadkowych płynów. Pacjent powinien otrzymać instrukcję, jak przepłukiwać dostęp i co zrobić, gdy dieta przestaje przepływać.
Pilnego kontaktu wymaga wypadnięcie świeżo założonej gastrostomii, silny ból brzucha, krwawienie, gorączka, ropny wyciek, narastające zaczerwienienie albo objawy odwodnienia. Kanał po usuniętej rurce może się szybko zwężać, dlatego nie należy czekać do następnej planowej wizyty.
W żywieniu pozajelitowym niepokojące są gorączka, dreszcze podczas podłączania mieszaniny, ból i zaczerwienienie wzdłuż cewnika, wyciek, obrzęk kończyny albo trudność w przepłukaniu dostępu. Mogą wskazywać na zakażenie lub inne poważne powikłanie.
Czy pacjent w hospicjum może otrzymywać żywienie dojelitowe?
Każda decyzja powinna wynikać z aktualnego celu opieki, przewidywanej korzyści i obciążenia dla pacjenta. Samo objęcie opieką paliatywną nie oznacza automatycznego zakazu żywienia dojelitowego lub pozajelitowego. Z drugiej strony zaawansowana choroba nie oznacza, że każda możliwa forma podaży żywienia będzie korzystna.
Zespół powinien ocenić, czy leczenie może poprawić komfort, zmniejszyć głód i pragnienie, umożliwić dalszą terapię albo przedłużyć życie w sposób zgodny z wolą pacjenta. Należy również uwzględnić ryzyko zakażeń, przewodnienia, obrzęków, biegunki, konieczność stosowania pompy i częstych procedur.
U osoby w ostatniej fazie życia zmniejszenie apetytu i zapotrzebowania może być częścią naturalnego procesu. Zmuszanie do jedzenia może nasilać nudności, zachłyśnięcia i dyskomfort. Rozmowa powinna obejmować pacjenta, rodzinę, lekarza prowadzącego i zespół paliatywny.
Czy specjalna dieta może zagłodzić raka?
Nie istnieje dieta, która poprzez wyeliminowanie cukru, węglowodanów lub określonej grupy produktów selektywnie zagłodzi komórki nowotworowe, nie szkodząc jednocześnie organizmowi pacjenta. Restrykcyjne jadłospisy mogą pogłębiać utratę masy mięśniowej i utrudniać leczenie.
Żywienie powinno być dostosowane do objawów, chorób współistniejących, lokalizacji nowotworu i rodzaju terapii. Ogólne zalecenia o warzywach, produktach pełnoziarnistych i różnorodnej diecie mają zastosowanie u osób, które mogą jeść normalnie i dobrze je tolerują. Pacjent z niedrożnością, nasilonymi biegunkami, świeżą operacją przewodu pokarmowego albo znacznymi trudnościami w połykaniu może potrzebować zupełnie innego postępowania. Narodowy Portal Onkologiczny podkreśla potrzebę dostosowania sposobu żywienia do sytuacji pacjenta i etapu leczenia.
Suplementy witaminowe i ziołowe również nie zastępują leczenia żywieniowego. Niektóre mogą wchodzić w interakcje z lekami przeciwnowotworowymi. Pacjent powinien poinformować onkologa o wszystkich stosowanych preparatach.
Co zrobić, gdy chory nie chce jeść?
Najpierw trzeba ustalić przyczynę. Brak apetytu może wynikać z nudności, bólu, zaparcia, depresji, suchości jamy ustnej, grzybicy, zaburzeń smaku, trudności w połykaniu albo działania leków. Każdy z tych problemów wymaga innego postępowania.
Rodzina nie powinna zamieniać posiłków w ciągły konflikt. Naciskanie, liczenie każdego kęsa i straszenie przerwaniem leczenia mogą zwiększać napięcie. Zwykle lepiej proponować małe porcje, wykorzystywać pory dnia, w których apetyt jest większy, ograniczyć intensywne zapachy i podawać produkty łatwe do zjedzenia.
Jeżeli pacjent regularnie spożywa mniej niż zwykle, chudnie albo ma trudności z połykaniem, potrzebna jest ocena lekarza i dietetyka. Samo zalecenie „proszę jeść więcej” nie rozwiązuje problemu.
Co to oznacza dla pacjenta?
Utrata masy ciała podczas leczenia raka powinna zostać zgłoszona lekarzowi. Niedożywienie może rozwijać się również u osoby, która nadal ma prawidłowe BMI lub nadwagę.
Leczenie żywieniowe może obejmować zmianę tradycyjnych posiłków, doustne preparaty odżywcze, żywienie przez zgłębnik lub PEG oraz żywienie pozajelitowe. Dobór metody zależy od możliwości bezpiecznego jedzenia i funkcjonowania przewodu pokarmowego.
Lekarz rodzinny może rozpoznać problem i skierować pacjenta do dalszej diagnostyki, ale do domowego żywienia dojelitowego lub pozajelitowego kwalifikuje szpital albo wyspecjalizowana poradnia.
Świadczenie finansowane przez NFZ obejmuje nie tylko preparaty. Zapewnia także szkolenie, sprzęt, badania kontrolne, kontakt z zespołem, pielęgnację dostępu i pomoc w przypadku powikłań.
Założenie PEG nie zawsze oznacza całkowity zakaz jedzenia doustnego. Decyzja zależy od bezpieczeństwa połykania oraz możliwości pokrycia zapotrzebowania zwykłymi posiłkami.
Suplementacja – fakty i mity. Co naprawdę potwierdza nauka?
Domowe żywienie dojelitowe – nowe zasady w projekcie Ministerstwa Zdrowia
Czy lekarz rodzinny może skierować do poradni żywieniowej?
Tak, może skierować pacjenta do specjalistycznej oceny. Do domowego żywienia kwalifikuje jednak szpital lub poradnia prowadząca leczenie żywieniowe.
Czy onkolog może skierować na żywienie medyczne?
Tak. Powinien zareagować szczególnie wtedy, gdy utrata masy ciała lub trudności w jedzeniu wpływają na możliwość prowadzenia leczenia.
Czy każda osoba chudnąca podczas chemioterapii potrzebuje PEG?
Nie. Najpierw ocenia się przyczynę i możliwość poprawy żywienia doustnego.
Co to są preparaty ONS?
To doustne produkty specjalnego przeznaczenia medycznego zawierające skoncentrowaną ilość energii i składników odżywczych.
Czy ONS zastępuje normalne jedzenie?
Może uzupełniać posiłki. Całkowite zastąpienie zwykłej diety wymaga wskazania medycznego.
Czy preparaty do picia są darmowe?
Nie zawsze. Odpłatność zależy od produktu, wskazania i aktualnych zasad refundacji.
Czy żywienie dojelitowe oznacza żywienie do żyły?
Nie. Żywienie dojelitowe wykorzystuje przewód pokarmowy. Dożylne jest żywienie pozajelitowe.
Co to jest PEG?
To gastrostomia, czyli dostęp prowadzący przez skórę brzucha bezpośrednio do żołądka.
Czy z PEG można jeść doustnie?
Czasami tak. Zależy to od bezpieczeństwa połykania i przyczyny założenia dostępu.
Czy PEG zostaje na zawsze?
Nie zawsze. Może zostać usunięty, gdy pacjent odzyska możliwość bezpiecznego i wystarczającego jedzenia.
Czy domowe żywienie dojelitowe jest finansowane przez NFZ?
Tak, po zakwalifikowaniu przez uprawniony ośrodek.
Co zapewnia poradnia żywieniowa?
Między innymi kwalifikację, dobór diety, szkolenie, badania kontrolne, preparaty, potrzebny sprzęt i kontakt w razie problemów.
Czy NFZ zapewnia pompę do żywienia?
W przypadku wskazań pompa może być nieodpłatnie wypożyczona w ramach świadczenia.
Czy można podawać przez PEG zmiksowane domowe jedzenie?
Nie należy robić tego bez zgody zespołu. Może to prowadzić do niedoborów, zakażenia i zatkania dostępu.
Czy przez PEG można podawać leki?
Część leków tak, ale nie wszystkie można rozkruszać. Sposób podaży trzeba uzgodnić z lekarzem, pielęgniarką lub farmaceutą.
Czy żywienie pozajelitowe można prowadzić w domu?
Tak, po kwalifikacji, przygotowaniu odpowiedniego dostępu i przeszkoleniu pacjenta lub opiekuna.
Czy żywienie pozajelitowe jest zwykłą kroplówką?
Nie. Jest specjalistycznym leczeniem dostarczającym pełny zestaw potrzebnych składników odżywczych.
Co zrobić, gdy wypadnie PEG?
Należy pilnie skontaktować się z ośrodkiem prowadzącym lub zgłosić do placówki medycznej. Kanał może szybko się zamknąć.
Co zrobić, gdy zgłębnik się zatka?
Postępować zgodnie z instrukcją zespołu. Nie wolno udrażniać go ostrymi przedmiotami.
Czy gorączka podczas żywienia pozajelitowego jest niebezpieczna?
Może wskazywać na zakażenie dostępu i wymaga pilnego kontaktu z zespołem.
Czy pacjent w hospicjum może mieć żywienie dojelitowe?
Może, jeśli zespół uzna, że przyniesie to realną korzyść i jest zgodne z celem opieki oraz wolą pacjenta.
Czy dieta bez cukru zagłodzi raka?
Nie. Restrykcyjne eliminowanie składników może pogłębić niedożywienie.
Kiedy trzeba zgłosić problemy z jedzeniem lekarzowi?
Gdy pacjent chudnie, ma trudności w połykaniu, często się krztusi, nie jest w stanie jeść przez kilka dni albo przyjmuje wyraźnie mniej niż wcześniej.
Źródło: Narodowy Fundusz Zdrowia: zasady realizacji domowego żywienia dojelitowego i pozajelitowego, wymagania wobec świadczeniodawców, prowadzenie dostaw oraz opieka nad pacjentem. Ministerstwo Zdrowia i dokumentacja świadczeń gwarantowanych: zasady kwalifikacji do żywienia domowego, zakres opieki, dostarczanie preparatów i sprzętu, badania kontrolne oraz postępowanie w razie powikłań. Narodowy Portal Onkologiczny: zalecenia dotyczące odżywiania podczas choroby nowotworowej oraz dostosowania diety do etapu leczenia i tolerancji pacjenta. Pacjent.gov.pl: informacje dotyczące problemów żywieniowych podczas chemioterapii, w tym nudności, wymiotów i sposobów modyfikowania posiłków. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej: informacje o ryzyku niedożywienia onkologicznego i jego wpływie na przebieg terapii. Narodowy Instytut Onkologii: znaczenie oceny stanu odżywienia i indywidualnego dobierania zaleceń oraz żywności specjalnego przeznaczenia medycznego. Informator o Terminach Leczenia NFZ: wykaz poradni prowadzących żywienie dojelitowe i pozajelitowe w warunkach domowych.
• Artykuł zaktualizowano: