Sejm uchwalił nowelizację ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej. Przyjęte rozwiązania mają uporządkować część procedur funkcjonujących w systemie, wprowadzić elektroniczną kartę diagnostyki i leczenia onkologicznego e-DiLO, a także wzmocnić znaczenie koordynacji w procesie diagnostyki, terapii i dalszej opieki nad pacjentem.
Nowelizacja ma również ograniczyć wybrane obowiązki administracyjne po stronie placówek oraz podmiotów odpowiedzialnych za monitorowanie działania Sieci. Jej założeniem jest sprawniejsze prowadzenie pacjenta przez kolejne etapy opieki onkologicznej — od podejrzenia choroby, przez diagnostykę i leczenie, aż po dalszą opiekę.
Krajowa Sieć Onkologiczna jako element Narodowej Strategii Onkologicznej
Od momentu przyjęcia Narodowej Strategii Onkologicznej polski system opieki onkologicznej przechodzi kolejne zmiany organizacyjne. Powstały podstawy prawne funkcjonowania Krajowej Sieci Onkologicznej, określono strukturę placówek uczestniczących w sieci i role poszczególnych podmiotów: Krajowego Ośrodka Monitorującego, Wojewódzkich Ośrodków Monitorujących oraz Specjalistycznych Ośrodków Leczenia Onkologicznego.
Założeniem KSO jest prowadzenie pacjenta przez kolejne etapy opieki w sposób bardziej spójny i przewidywalny. Obejmuje to okres od podejrzenia choroby nowotworowej, przez diagnostykę i decyzje terapeutyczne, aż po leczenie oraz dalszą opiekę. W tym modelu szczególnego znaczenia nabierają dane dotyczące jakości świadczeń, współpraca między ośrodkami oraz praca zespołów wielodyscyplinarnych.
Nowelizacja ustawy ma dostosować mechanizmy działania Sieci do doświadczeń z jej wdrażania. Jej celem jest uproszczenie części rozwiązań organizacyjnych, ograniczenie obowiązków, które mogą dublować zadania realizowane już w innych obszarach systemu, oraz wzmocnienie narzędzi wspierających ciągłość opieki onkologicznej.
Zobacz: Koordynator opieki onkologicznej – kim jest i jak pomaga pacjentom w leczeniu raka?
Elektroniczna karta e-DiLO
Jedną z najważniejszych zmian przewidzianych w nowelizacji jest wprowadzenie elektronicznej karty diagnostyki i leczenia onkologicznego, czyli e-DiLO. Karta ma prowadzić pacjenta przez kolejne etapy procesu diagnostyczno-terapeutycznego w formie cyfrowej: od podejrzenia nowotworu, przez diagnostykę, konsylium i ustalenie planu leczenia, po terapię oraz dalszą opiekę.
Elektroniczne prowadzenie dokumentacji ma ułatwić aktualizację danych i ograniczyć powtarzanie czynności administracyjnych. Ma również wspierać wykorzystanie informacji potrzebnych do organizacji leczenia oraz monitorowania przebiegu opieki nad pacjentem.
„Cyfrowe prowadzenie dokumentu pozwoli sprawniej aktualizować dane, zmniejszyć liczbę powtarzanych czynności i lepiej wykorzystywać informacje potrzebne do organizacji leczenia” – mówi prof. Mariusz Bidziński, Pełnomocnik Dyrektora Narodowego Instytutu Onkologii ds. Wdrożenia Krajowej Sieci Onkologicznej w Warszawie, kierujący Wojewódzkim Ośrodkiem Monitorującym w Narodowym Instytucie Onkologii w Warszawie.
Wprowadzenie e-DiLO ma znaczenie nie tylko dla dokumentacji medycznej, lecz także dla organizacji całej ścieżki pacjenta. W systemie, w którym diagnostyka i leczenie często wymagają współpracy wielu specjalistów oraz placówek, dostęp do aktualnych i uporządkowanych informacji może ułatwiać sprawne przekazywanie chorego między kolejnymi etapami opieki.
Koordynator bliżej pacjenta
Nowelizacja doprecyzowuje również rolę koordynatora opieki onkologicznej. To osoba, która wspiera pacjenta w poruszaniu się po systemie, pomaga organizować kolejne świadczenia i ułatwia kontakt z zespołem terapeutycznym. W praktyce koordynator może być ważnym ogniwem łączącym pacjenta, lekarzy, placówki diagnostyczne i ośrodki prowadzące leczenie.
W nowym ujęciu istotne miejsce zajmuje pojęcie ciągłości opieki onkologicznej. Oznacza ono skoordynowane prowadzenie pacjenta nie tylko w okresie leczenia specjalistycznego, ale także w dalszych etapach kontaktu z systemem ochrony zdrowia.
„Koordynator nie jest dodatkiem do systemu, ale jednym z jego kluczowych ogniw. Pomaga pacjentowi przejść przez kolejne etapy diagnostyki i leczenia, wspiera organizację świadczeń, ułatwia kontakt z zespołem terapeutycznym i dba o to, aby pacjent nie pozostawał sam wobec złożonych procedur. W nowym ujęciu szczególnie ważne jest także pojęcie ciągłości opieki onkologicznej, rozumianej jako skoordynowany proces prowadzenia pacjenta, obejmujący nie tylko leczenie specjalistyczne, ale również dalszą opiekę i współpracę z innymi częściami systemu ochrony zdrowia” – podsumowuje Magdalena Sakowicz, Główny Specjalista ds. Koordynowanej Opieki Onkologicznej.
Tak rozumiana koordynacja ma obejmować zarówno działania medyczne, jak i organizacyjne. Jej celem jest zapewnienie, aby pacjent nie tracił ciągłości diagnostyki lub leczenia z powodu trudności w przepływie informacji, konieczności samodzielnego ustalania kolejnych terminów czy braku jasności co do dalszego postępowania.
Mniej obowiązków administracyjnych, większa rola monitorowania jakości. Większa rola NIO-PIB
Przepisy nowelizacji dotyczą także zasad związanych z planem leczenia onkologicznego oraz organizacją wielodyscyplinarnych zespołów terapeutycznych. Zmiany mają uprościć część procedur i ograniczyć obowiązki administracyjne, które mogły powielać istniejące rozwiązania.
Większą rolę w monitorowaniu jakości opieki ma przejąć Narodowy Fundusz Zdrowia. Z perspektywy placówek oraz podmiotów odpowiedzialnych za koordynację działania Sieci ma to oznaczać zmniejszenie obciążeń administracyjnych po stronie ośrodków onkologicznych, Krajowego Ośrodka Monitorującego i Wojewódzkich Ośrodków Monitorujących.
Ważnym elementem działania KSO pozostaje ocena jakości opieki oraz analiza danych dotyczących diagnostyki i leczenia nowotworów. To na ich podstawie możliwe jest identyfikowanie obszarów wymagających poprawy, rozwijanie standardów i porównywanie organizacji świadczeń w różnych częściach kraju.
Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie pełni w Krajowej Sieci Onkologicznej podwójną rolę. Jako Krajowy Ośrodek Monitorujący odpowiada za analizę danych, przygotowywanie wniosków i rekomendacji, organizację szkoleń oraz współpracę przy tworzeniu wytycznych diagnostyczno-terapeutycznych w onkologii.
KOM współpracuje z instytucjami centralnymi, Wojewódzkimi Ośrodkami Monitorującymi i środowiskiem eksperckim, wspierając wdrażanie standardów Krajowej Sieci Onkologicznej. Jednocześnie NIO-PIB w Warszawie pełni funkcję Wojewódzkiego Ośrodka Monitorującego dla województwa mazowieckiego. W praktyce oznacza to monitorowanie i analizowanie opieki onkologicznej na poziomie regionalnym, usprawnianie przepływu informacji oraz udział we wdrażaniu rozwiązań dotyczących diagnostyki, leczenia i profilaktyki nowotworów.
„Krajowa Sieć Onkologiczna jest jednym z najważniejszych projektów systemowych w polskiej onkologii. Jej celem jest nie tylko lepsza organizacja leczenia, ale przede wszystkim zapewnienie pacjentowi bezpiecznej, skoordynowanej i mierzalnej jakościowo opieki tak blisko miejsca zamieszkania jak to możliwe. Planowane zmiany wzmacniają ten kierunek, porządkują przepisy, rozwijają cyfrowe narzędzia i doprecyzowują rolę koordynatora, który dla pacjenta jest często przewodnikiem po całym procesie diagnostyki i terapii” – podkreśla Beata Jagielska, Dyrektor NIO-PIB i przewodnicząca Krajowej Rady Onkologicznej.
Przyjęta przez Sejm nowelizacja ma wzmocnić organizacyjny wymiar Krajowej Sieci Onkologicznej. Jej kluczowe elementy to cyfryzacja karty DiLO, doprecyzowanie roli koordynatora, rozwój podejścia opartego na ciągłości opieki oraz ograniczenie wybranych obciążeń administracyjnych. W centrum tych rozwiązań pozostaje pacjent i potrzeba zapewnienia mu sprawniejszej ścieżki diagnostyki oraz leczenia.
Zobacz: Karta DiLO – co zrobić po jej otrzymaniu? Szybka ścieżka onkologiczna krok po kroku
Czym jest Krajowa Sieć Onkologiczna?
Krajowa Sieć Onkologiczna to system organizacji opieki nad pacjentami onkologicznymi. Jej zadaniem jest poprawa koordynacji diagnostyki i leczenia, wspieranie jednolitych standardów oraz ograniczanie różnic regionalnych w dostępie do świadczeń.
Czym będzie e-DiLO?
e-DiLO to elektroniczna karta diagnostyki i leczenia onkologicznego. Ma dokumentować kolejne etapy opieki nad pacjentem, od podejrzenia nowotworu i diagnostyki, przez decyzje konsylium i leczenie, po dalszą opiekę.
Jaką rolę ma koordynator opieki onkologicznej?
Koordynator wspiera pacjenta w przechodzeniu przez diagnostykę i leczenie, pomaga w organizacji świadczeń oraz ułatwia kontakt z zespołem terapeutycznym i placówkami uczestniczącymi w procesie opieki.
Czy nowelizacja ma ograniczyć biurokrację?
Tak. Jednym z założeń zmian jest uproszczenie wybranych procedur oraz ograniczenie obowiązków administracyjnych, które mogą dublować rozwiązania funkcjonujące w innych częściach systemu ochrony zdrowia.
Jaką rolę w KSO pełni Narodowy Instytut Onkologii?
Narodowy Instytut Onkologii w Warszawie działa jako Krajowy Ośrodek Monitorujący, a równocześnie pełni funkcję Wojewódzkiego Ośrodka Monitorującego dla województwa mazowieckiego. Instytut zajmuje się m.in. analizą danych, szkoleniami, rekomendacjami oraz wspieraniem wdrażania standardów opieki onkologicznej.
Źródło:
Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie.
Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej oraz niektórych innych ustaw, druk sejmowy nr 2643.
Sprawozdanie Komisji Zdrowia dotyczące projektu ustawy, druk sejmowy nr 2691.
Materiały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej dotyczące przebiegu prac legislacyjnych.
Informacje Krajowego Ośrodka Monitorującego.
Zobacz: Krajowa Sieć Onkologiczna do zmiany. Nowelizacja ustawy po pierwszym czytaniu w Sejmie
Karta DiLO i e-DiLO – jak działa szybka ścieżka onkologiczna w Polsce?
• Artykuł zaktualizowano:
