Obwieszczenie Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji z dnia 25 czerwca 2025 roku w sprawie rekomendacji nr 72/2025 dotyczy zmiany sposobu i poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej, w szczególności tych związanych z wzrostem kosztów wynikających z podwyżek minimalnych wynagrodzeń pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz inflacją, która wpływa na całkowite koszty realizacji świadczeń. Celem rekomendacji jest dostosowanie poziomu finansowania do aktualnych warunków ekonomicznych, a także poprawa dostępności oraz jakości świadczeń zdrowotnych w Polsce.
Zmiany w finansowaniu świadczeń opieki zdrowotnej: Rekomendacja Prezesa AOTMiT nr 72/2025
Warto zaznaczyć, że jest to już czwarta edycja rekomendacji tego rodzaju, mająca na celu zmniejszenie skutków finansowych rosnących kosztów, które dotykają polski system opieki zdrowotnej. Pierwsze prace nad rekomendacją zostały rozpoczęte w grudniu 2024 roku, kiedy to Agencja rozpoczęła przygotowania do zebrania danych o wynagrodzeniach pracowników w placówkach medycznych, co obejmowało m.in. aktualizację szablonów, dostosowanie aplikacji, a także organizację szkoleń dla świadczeniodawców. Cały proces trwał do czerwca 2025 roku, kiedy to dokumenty zostały przekazane do ministra zdrowia.
Analiza kosztów i potrzeba interwencji w obszarach krytycznych
Prace przygotowawcze skoncentrowały się na szczegółowej analizie zmian, które miałyby wpływ na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej. Kluczowe elementy analizy obejmowały m.in. wzrost wynagrodzeń w podmiotach leczniczych, prognozy inflacyjne na lata 2025-2026, a także zmiany w kosztach operacyjnych wynikających z podwyżek cen energii, wyrobów medycznych i innych czynników zewnętrznych. Na podstawie tych danych przygotowano szereg analiz, które miały na celu określenie obszarów, które wymagają pilnej interwencji.
W wyniku przeprowadzonych konsultacji z przedstawicielami Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) oraz środowiskami eksperckimi zidentyfikowano kluczowe obszary, które wymagałyby zwiększenia poziomu finansowania. Należą do nich m.in.: opieka psychiatryczna, szczególnie ta świadczona w formie ambulatoryjnej i środowiskowej dla dzieci i dorosłych, świadczenia udzielane w hostelach, leczenie uzależnień, opieka dla osób przewlekle chorych, opieka długoterminowa w zakładach opiekuńczo-leczniczych, w tym psychiatrycznych, oraz pielęgniarska opieka domowa. Ponadto, zwiększenie finansowania dotyczyło również opieki paliatywnej i hospicyjnej dla dzieci realizowanej w warunkach domowych, medycyny szkolnej, ratownictwa medycznego, transportu sanitarnego, szpitalnych oddziałów ratunkowych i izb przyjęć, w tym psychiatrycznych izb przyjęć.
Te obszary zdrowotne wykazały się dużym zapotrzebowaniem, które nie było w pełni zaspokajane przez istniejące finansowanie, a ponadto wzrost kosztów związanych z inflacją i rosnącymi cenami energii sprawił, że konieczne stało się zwiększenie poziomu finansowania. Przy tym ważnym elementem analizy było również pozyskanie danych o wynagrodzeniach pracowników w podmiotach leczniczych – dane te zostały przekazane przez 4 075 świadczeniodawców, co stanowi wzrost o 18% w porównaniu do roku poprzedniego.
Reprezentatywność danych i obszary, które wymagają szczególnych działań
Wśród 4 075 świadczeniodawców, którzy przekazali dane, znalazło się 535 szpitali, co stanowi 95,7% wszystkich placówek podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (PSZ). To pokazuje, jak szeroką reprezentatywność danych udało się uzyskać, co z kolei pozwoliło na dokładniejsze określenie wydatków NFZ i przewidywanych kosztów w dłuższej perspektywie.
W szczególności, dane te obejmowały wynagrodzenia prawie 697 tys. pracowników podmiotów leczniczych, z czego 453 tys. stanowili pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę. To istotne, ponieważ ukazuje rosnący udział osób zatrudnionych na etatach, który w porównaniu do roku ubiegłego wzrósł o 12,1%. Tak duża liczba pracowników pokazuje, jak ważne jest wprowadzenie odpowiednich korekt w systemie finansowania świadczeń opieki zdrowotnej, aby zaspokoić potrzeby pracowników i pacjentów.
Wzrost finansowania w wybranych obszarach
Rekomendacja Prezesa AOTMiT w wariancie trzecim zakłada m.in. zwiększenie liczby jednostek rozliczeniowych w obszarach o największym potencjale wzrostu liczby realizowanych świadczeń. Ma to na celu nie tylko poprawę płynności finansowej podmiotów leczniczych, ale także zwiększenie dostępności świadczeń dla pacjentów. Podwyższenie współczynników korygujących w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń zdrowotnych (PSZ) ma na celu bardziej precyzyjne dopasowanie finansowania do faktycznych potrzeb placówek zdrowotnych, w szczególności w kontekście świadczeń kompleksowych i specjalistycznych, takich jak onkologia, choroby układu nerwowego, czy ginekologia.
Wzrost finansowania przewiduje również poprawę finansowania w obszarze chorób układu nerwowego (13,8%), żeńskiego układu rozrodczego (20,9%) oraz rehabilitacji stacjonarnej (14,4%). Zmiany w taryfach świadczeń, w tym dla świadczeń onkologicznych, mają również poprawić dostępność leczenia w tych obszarach, co jest szczególnie istotne z uwagi na rosnące zapotrzebowanie na wysokospecjalistyczne leczenie.
Skutki finansowe i dalsze działania
Zatwierdzenie przez ministra zdrowia wariantu trzeciego rekomendacji przewiduje wzrost wydatków płatnika publicznego o 16,94 miliarda złotych w okresie 12 miesięcy od chwili wejścia w życie zmian. Oznacza to 11,17% wzrost wartości umów NFZ (z wyłączeniem leków stosowanych w programach lekowych i substancji czynnych stosowanych w chemioterapii). Przewidywane zmiany mają na celu wyrównanie różnic między zawartymi umowami a rzeczywistymi świadczeniami realizowanymi przez placówki medyczne, co poprawi dostępność do opieki zdrowotnej, a także wspomoże płynność finansową podmiotów leczniczych.
W kontekście szpitali, szczególnie ważne będzie zwiększenie liczby jednostek rozliczeniowych w obszarach z największym potencjałem do wzrostu liczby świadczeń. Ponadto, wprowadzenie nowych współczynników korygujących, szczególnie dla szpitali wyższego poziomu referencyjnego, pozwoli na bardziej elastyczne dopasowanie systemu finansowania do realnych potrzeb placówek. W przyszłości może to prowadzić do bardziej precyzyjnego dostosowania budżetu NFZ do dynamicznie zmieniającego się zapotrzebowania na świadczenia zdrowotne.
Zatwierdzenie przez Ministra Zdrowia rekomendacji w wariancie trzecim to krok w stronę bardziej elastycznego, sprawiedliwego i dostosowanego do rzeczywistych potrzeb systemu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej w Polsce. Zwiększenie finansowania w kluczowych obszarach, takich jak opieka psychiatryczna, długoterminowa, paliatywna, onkologiczna, a także w zakresie chorób układu nerwowego i żeńskiego układu rozrodczego, stanowi odpowiedź na rosnące potrzeby zdrowotne społeczeństwa. Dzięki tym zmianom możliwe będzie nie tylko lepsze dopasowanie systemu do zmieniającej się sytuacji, ale także poprawa jakości i dostępności usług medycznych w Polsce.
Rekomendacja nr 72/2025 z dnia 24 czerwca 2025 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji w sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej:
Raport w sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej w związku ze wzrostem najniższego wynagrodzenia wprowadzanym ustawą z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 2139):
Załącznik 1. Przyporządkowanie zakresów świadczeń do grup:
Załącznik 2. Zakresy, w których rekomendowane jest dodatkowe zwiększenie liczby jednostek rozliczeniowych:
zmiany finansowania opieki zdrowotnej, rekomendacja Prezesa AOTMiT 2025, wzrost minimalnych wynagrodzeń w ochronie zdrowia, analiza kosztów opieki zdrowotnej 2025, finansowanie psychiatrii w Polsce, inflacja w opiece zdrowotnej, wzrost finansowania szpitali, opieka długoterminowa i paliatywna, medycyna szkolna finansowanie, zmiany w finansowaniu świadczeń NFZ 2025