dr n. med. Beata Paulina Maćkowiak-Matejczyk, specjalistka ginekologii onkologicznej, położnictwa i ginekologii, koordynator Oddziału Onkologii Ginekologicznej Białostockiego Centrum Onkologii
dr n. med. Beata Paulina Maćkowiak-Matejczyk, specjalistka ginekologii onkologicznej, położnictwa i ginekologii, koordynator Oddziału Onkologii Ginekologicznej Białostockiego Centrum Onkologii podczas spotkania inaugurującego kampanię "Rak Szyjki Macicy – nastawienie na leczenie"

Zaawansowany rak szyjki macicy – wyzwaniem dla chorych i onkologów

Gdy do lekarza trafia pacjentka z rakiem szyjki macicy, najczęściej jest to już choroba w stanie zaawansowanym. Zaawansowany rak szyjki macicy jest chorobą trudno do leczenia, a nawrotowy staje się chorobą przewlekłą, nieuleczalną. Leczenie zaawansowanego i przerzutowego raka szyjki macicy jest trudne, dlatego dobrze, że mamy dostępne leki skuteczniejsze i lepiej tolerowane niż standardowa chemioterapia – mówi dr Beata Paulina Maćkowiak-Matejczyk, koordynator Oddziału Onkologii Ginekologicznej Białostockiego Centrum Onkologii.

Zaawansowany rak szyjki macicy to wyzwania nie tylko dla pacjentek, ale również dla lekarzy, którzy muszą dostosować terapię indywidualnie do istniejących możliwości, ale też do specyfiki pacjentki. Tak, aby plan leczenia był planem optymalnym.

Pacjentka ze zdiagnozowanym rakiem inwazyjnym, czyli takim, który może dawać przerzuty, powinna być objęta opieką wielospecjalistyczną. To znaczy, że już na początku leczenia powinna mieć ustalony plan leczenia przygotowany przez zespół w składzie ginekolog onkolog, radioterapeuta, onkolog kliniczny. Coraz częściej ośrodki onkologiczne mają takie zespoły specjalistów. Ten pierwszy etap podejmowania decyzji terapeutycznych jest najważniejszy. Jeżeli już na początku podejmiemy złą decyzję, naprawianie błędów będzie trudne – wyjaśnia dr n. med. Beata Paulina Maćkowiak-Matejczyk, specjalistka ginekologii onkologicznej, położnictwa i ginekologii, koordynator Oddziału Onkologii Ginekologicznej Białostockiego Centrum Onkologii.

Pacjentką powinien się też zaopiekować koordynator leczenia onkologicznego, który poprowadzi ją przez cały proces diagnostyki, a później leczenia. Od razu powinna też otrzymać wsparcie i opiekę psychologa i konsultację fizjoterapeuty, który jeszcze przed rozpoczęciem leczenia poradzi, jak ma się przygotować do okresu pooperacyjnego, jeżeli zostanie zakwalifikowana do operacji, jak ma być przygotowana np. do radioterapii. W dzisiejszych czasach nie możemy zostawić pacjenta z rozpoznaniem nowotworu, w tym również raka szyjki macicy, samego sobie – dodaje ekspertka.

Mateusz Oczkowski: w nowotworach kobiecych nadążamy z refundacją innowacyjnych terapii

Dr Maćkowiak-Matejczyk podkreśla, jak ważne jest, żeby chora trafiła do dobrego ośrodka, gdzie znajdzie wszechstronną opiekę, a lekarze mają doświadczenie w leczeniu pacjentek z rakiem szyjki macicy. W tym powinien jej pomóc ginekolog, który wykrył chorobę. Od tego, czy chora dobrze trafi, będzie zależała jej przyszłość.

Główną metodą leczenia raka szyjki macicy jest radiochemioterapia. W Polsce 85 proc. kobiet z rozpoznaniem raka szyjki macicy jest napromienianych.

Immunoterapię możemy zaproponować pacjentkom, które nie do końca zareagowały na pierwszy etap leczenia bądź też choroba jest mocno zaawansowana – nie tylko miejscowo, ale daje przerzuty – a także, kiedy doszło do nawrotu choroby. Immunoterapia w Polsce jest obecnie refundowana w pierwszej linii terapii w połączeniu z chemioterapią w leczeniu antyangiogennym bądź w drugiej-trzeciej linii leczenia systemowego w monoterapii. Chcielibyśmy, żeby nasze pacjentki miały też możliwość skorzystania z immunoterapii łącznie z radiochemioterapią, czyli już podczas pierwszego etapu leczenia miejscowo zaawansowanego raka szyjki macicy. W naszym programie lekowym takiej możliwości jeszcze nie ma, ale na świecie i w Europie jest już rejestracja immunoterapii do takiego leczenia – mówi dr Maćkowiak-Matejczyk.

Ekspertka podkreśliła, że Polskie Towarzystwo Ginekologii Onkologicznej mocno walczy o to, żeby immunoterapia była dostępna w programie lekowym immunoterapia nieco wcześniej niż obecnie. Zauważyła też, że obecnie w Polsce są dostępne wszystkie metody leczenia jak w pozostałych krajach Unii Europejskiej. Naszym największym problemem jest to, że pacjentki zgłaszają się do ginekologa zbyt późno – podsumowała dr Maćkowiak-Matejczyk.

Kampania Rak Szyjki Macicy – nastawienie na leczenie

Celem kampanii jest pokazanie, że nawet w trudnej sytuacji zdrowotnej warto aktywnie uczestniczyć w leczeniu i nie rezygnować z jakości życia. Kampania przełamuje tabu wokół seksualności, psychiki i potrzeb kobiet z zaawansowaną chorobą. W ramach kampanii powstał poradnik skierowany do chorych na zaawansowanego raka szyjki macicy oraz ich bliskich, na stronie www.onkocafe .pl została utworzona zakładka dedykowana temu projektowi, gdzie można bezpłatnie pobrać poradnik.

Chcemy, żeby każda chora, która mierzy się z rakiem szyjki macicy, czuła się lepiej poinformowana i mogła podejmować decyzje, które będą odpowiadały jej indywidualnym potrzebom – mówi Anna Kupiecka, prezeska Fundacji OnkoCafe-Razem Lepiej.

Rak szyjki macicy i rak endometrium – gdzie jesteśmy, dokąd zmierzamy