Lek na glejaka pozytywnie zaopiniowany przez AOTMiT. Kiedy refundacja worasydenibu?

Worasydenib, lek stosowany w leczeniu wybranych glejaków II stopnia, według najnowszych doniesień uzyskał pozytywną opinię Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji. Nie jest to równoznaczne z objęciem terapii refundacją, ale stanowi ważny sygnał dla pacjentów oczekujących na dostęp do nowego leczenia. Eksperci mają nadzieję, że worasydenib będzie finansowany ze środków publicznych już od początku 2027 roku. Jest to pierwszy od ponad dwóch dekad lek, który istotnie zmienił możliwości farmakologicznego leczenia wybranej grupy chorych na glejaka. W przeciwieństwie do klasycznej chemioterapii jego działanie jest wymierzone w konkretny mechanizm molekularny wykorzystywany przez komórki nowotworowe.

Worasydenib, dostępny pod nazwą handlową Voranigo, jest lekiem molekularnym ukierunkowanym na nieprawidłową aktywność enzymów IDH1 i IDH2. Mutacje genów kodujących te enzymy należą do tzw. mutacji kierujących (driver mutations), które odgrywają istotną rolę na wczesnym etapie rozwoju nowotworu. Prowadzą do nadmiernego wytwarzania 2-hydroksyglutaranu (2-HG), substancji zaburzającej prawidłowe dojrzewanie komórek i sprzyjającej rozwojowi glejaka. Worasydenib blokuje aktywność zmutowanych enzymów IDH1 i IDH2, zmniejszając wytwarzanie 2-HG, co pozwala spowolnić rozwój choroby.

W badaniu klinicznym III fazy INDIGO u leczonych worasydenibem chorych z glejakiem II stopnia i mutacją IDH mediana czasu przeżycia wolnego od progresji choroby wyniosła 27,7 miesiąca, w porównaniu z 11,1 miesiąca u pacjentów otrzymujących placebo.

Dalsze obserwacje potwierdzają utrzymywanie się korzyści z leczenia. Z danych przedstawionych podczas kongresu Amerykańskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej (ASCO) 2026, a następnie omawianych podczas kongresu Europejskiego Stowarzyszenia Neuroonkologii (EANO) 2026 wynika, że mediana czasu przeżycia wolnego od progresji choroby w grupie leczonej worasydenibem wydłużyła się do 44,1 miesiąca. Oznacza to, że połowa pacjentów pozostawała bez progresji choroby przez co najmniej tak długi okres. Nie jest to jednak równoznaczne z wydłużeniem przeżycia całkowitego, którego ostateczne wyniki wymagają dalszych obserwacji.

W populacji leczonej worasydenibem około 77,4 proc. pacjentów pozostawało bez progresji choroby po roku, 61,5 proc. po dwóch latach, 52,4 proc. po trzech i 48,2 proc. po czterech latach.

Lek ma postać tabletek przyjmowanych raz dziennie. Jest na ogół dobrze tolerowany, a wyniki badań wskazują, że może ograniczać częstość napadów padaczkowych towarzyszących glejakowi i pozwalać pacjentom dłużej funkcjonować bez konieczności intensyfikacji leczenia. Terapia ukierunkowana molekularnie na mutację IDH odracza również potrzebę zastosowania radioterapii lub chemioterapii w związku z progresją choroby. Ma to szczególne znaczenie dla pacjentów, którzy często są osobami młodymi, aktywnymi zawodowo i rodzinnie.

Worasydenib nie jest jednak pozbawiony działań niepożądanych. Europejska Agencja Leków wskazuje, że najczęściej obserwowano zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, zmęczenie i biegunkę. Z tego względu leczenie wymaga regularnego monitorowania, w tym kontroli czynności wątroby.

Worasydenib został dopuszczony do obrotu w Unii Europejskiej we wrześniu 2025 r. w leczeniu glejaka II stopnia – gwiaździaka lub skąpodrzewiaka – z mutacją IDH1 lub IDH2. Są to pierwotne glejaki o stosunkowo powolnym wzroście, które mają jednak zdolność naciekania otaczającej tkanki mózgowej i mogą z czasem ulegać progresji.

Komisja Europejska zarejestrowała worasydenib do stosowania zarówno u dorosłych chorych, jak i młodzieży od 12. roku życia, o masie ciała co najmniej 40 kg. Terapia jest przeznaczona dla pacjentów, którzy przeszli jedynie leczenie chirurgiczne i nie wymagają natychmiastowej radioterapii ani chemioterapii. Konieczne jest wcześniejsze potwierdzenie odpowiedniej mutacji w komórkach nowotworu.

„Worasydenib zdecydowanie otwiera nowy rozdział w leczeniu glejaków. Praktycznie w tym obszarze przez kilkadziesiąt lat nie wydarzyło się nic istotnego – myślę o leczeniu farmakologicznym. Mamy w zasadzie kilka leków, które w niewielkim stopniu wpływają na losy chorych. Natomiast ten lek, po pierwsze, rzeczywiście jest skuteczny, po drugie nie ma działań ubocznych. Więc otwiera się nowy rozdział na razie dla chorych z mutacją IDH, czyli wąskiej grupy. Do tego dotyczy tylko pacjentów po radykalnej resekcji, z małoresztkową masą guza albo takich, którzy nie potrzebują natychmiastowej radiochemioterapii” – podkreślał podczas konferencji „Pacjent w Centrum Uwagi” prof. Sergiusz Nawrocki, kierownik Katedry Onkologii i Kliniki Radioterapii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.

CZYTAJ TAKŻE: Wyzwania i postępy w leczeniu nowotworów mózgu

Worasydenib znalazł się w wykazie technologii lekowych o wysokim poziomie innowacyjności (TLI) na 2026 rok, przygotowanym przez AOTMiT. Agencja opracowała również szczegółową analizę kliniczną leku, obejmującą wyniki badania INDIGO, bezpieczeństwo terapii oraz dostępne dane dotyczące jej skuteczności. Terapia uzyskała pozytywną opinię AOTMiT. Przygotowano także propozycję programu lekowego, który umożliwiłby finansowanie leczenia worasydenibem ze środków publicznych.

Prof. Radosław Rola, kierownik Oddziału Neurochirurgii Uniwersytetu Medycznego w Lublinie i konsultant wojewódzki w dziedzinie neurochirurgii, wyraził nadzieję, że terapia mogłaby zostać objęta refundacją od początku 2027 roku. Termin ten nie został jednak jeszcze potwierdzony decyzją Ministerstwa Zdrowia.

Obecnie indywidualną możliwość dostępu do worasydenibu finansowanego ze środków publicznych może stanowić procedura ratunkowego dostępu do technologii lekowych (RDTL). Wymaga ona spełnienia określonych warunków, a o zastosowanie takiego leczenia występuje szpital prowadzący terapię pacjenta. Utworzenie programu lekowego pozwoliłoby na szerszy, systemowy dostęp do leczenia chorym spełniającym kryteria kwalifikacji. Ostateczny zakres refundacji będzie zależał od decyzji Ministerstwa Zdrowia.

WYWIAD WIDEO: Prof. Radosław Rola: glejaki – ciche, groźne i wciąż trudne do leczenia

Glejaki należą do najczęstszych pierwotnych nowotworów ośrodkowego układu nerwowego (OUN, czyli mózgowia i rdzenia kręgowego). W Polsce rozpoznaje się rocznie kilka tysięcy nowych przypadków tych nowotworów. Ich przebieg kliniczny zależy jednak od rodzaju glejaka, stopnia złośliwości i cech molekularnych. Glejaki II i III stopnia są rozpoznawane często u osób młodszych. Z kolei glejak wielopostaciowy, należący do nowotworów IV stopnia według klasyfikacji WHO, występuje przede wszystkim u osób starszych, najczęściej po 60. roku życia.

Nie wszystkie glejaki rozwijają się w takim samym tempie. Guzy o niższym stopniu złośliwości mogą rosnąć stosunkowo powoli, niekiedy przez wiele lat, jednak mają zdolność naciekania otaczających struktur mózgu i mogą ulegać progresji. Glejaki o najwyższym stopniu złośliwości charakteryzują się natomiast agresywnym przebiegiem, szybkim wzrostem i trudnościami w leczeniu. Diagnostyka przesiewowa nowotworów mózgu nie jest obecnie prowadzona. W przeciwieństwie do niektórych innych nowotworów nie dysponujemy badaniem, które można byłoby skutecznie stosować w populacji osób bez objawów w celu wczesnego wykrywania glejaków.

Diagnostyka rozpoczyna się najczęściej w momencie wystąpienia objawów neurologicznych, takich jak napad padaczkowy, niedowład kończyny, zaburzenia mowy, zaburzenia widzenia czy zmiany funkcji poznawczych. Podstawowym badaniem obrazowym jest rezonans magnetyczny mózgu, pozwalający określić lokalizację, rozległość i charakterystykę guza. Rozpoznanie glejaka wymaga jednak czegoś więcej niż oceny obrazu radiologicznego. Kluczowe znaczenie mają badania histopatologiczne i molekularne tkanki nowotworowej. Pozwalają one określić rodzaj guza, jego stopień złośliwości i obecność charakterystycznych zmian genetycznych.

W przypadku glejaków szczególnie ważna jest ocena mutacji IDH1 i IDH2. Ma ona znaczenie zarówno dla klasyfikacji nowotworu i określenia rokowania, jak i wyboru leczenia. Dostępność terapii celowanych, takich jak worasydenib, dodatkowo zwiększa znaczenie właściwie przeprowadzonej diagnostyki molekularnej.

Proces terapeutyczny zależy od umiejscowienia guza i jego rozległości, możliwości przeprowadzenia zabiegu neurochirurgicznego, stopnia resekcji, wyniku badań histopatologicznych i molekularnych, wieku chorego, obecności deficytów neurologicznych oraz dynamiki wzrostu nowotworu.

Podstawą leczenia jest zazwyczaj zabieg neurochirurgiczny, którego celem jest możliwie jak największe, ale jednocześnie bezpieczne usunięcie guza. W niektórych przypadkach operacja może być jedyną metodą leczenia przez dłuższy czas. U innych pacjentów konieczne jest zastosowanie radioterapii, chemioterapii lub obu tych metod.

Glejaki wykazują tendencję do nawrotów, ponieważ ich komórki mogą naciekać otaczającą tkankę nerwową. Całkowite usunięcie nowotworu nie zawsze jest możliwe, nawet gdy w badaniach obrazowych nie stwierdza się pozostałości guza po operacji.

Właśnie dlatego tak duże znaczenie mają nowe możliwości leczenia, które pozwalają wydłużyć czas bez progresji choroby. Worasydenib nie jest terapią przeznaczoną dla wszystkich pacjentów z glejakiem, ale dla określonej grupy chorych z mutacją IDH stanowi istotny postęp w leczeniu farmakologicznym.

Wykaz TLI 2026 – nowe terapie w onkologii i chorobach rzadkich w procesie refundacyjnym

Voranigo (worasydenib). Przegląd wiedzy na temat leku Voranigo i uzasadnienie udzielenia pozwolenia na dopuszczenie do obrotu w UE:

AOTMiT – wykaz technologii lekowych o wysokim poziomie innowacyjności 2026

AOTMiT – raport analityczny Voranigo (PDF)

Wyniki INDIGO – publikacja w The Lancet Oncology dotycząca skuteczności i bezpieczeństwa

ASCO 2026 – długoterminowe wyniki badania INDIGO

EMA – polskojęzyczny przegląd leku Voranigo (PDF)

Czy worasydenib jest refundowany w Polsce?

Na 13 października 2026 r. worasydenib nie jest objęty powszechną refundacją w dedykowanym programie lekowym. Eksperci wskazują, że finansowanie terapii mogłoby rozpocząć się w 2027 roku, ale termin ten nie został oficjalnie potwierdzony.

Dla kogo przeznaczony jest lek Voranigo?

Lek jest przeznaczony dla dorosłych i młodzieży od 12. roku życia, o masie ciała co najmniej 40 kg, z glejakiem II stopnia (gwiaździakiem lub skąpodrzewiakiem) z mutacją IDH1 lub IDH2, po leczeniu chirurgicznym, niewymagających natychmiastowej radioterapii ani chemioterapii.

Jakie są wyniki leczenia worasydenibem?

W badaniu INDIGO mediana czasu przeżycia wolnego od progresji choroby wyniosła 27,7 miesiąca w grupie leczonej worasydenibem i 11,1 miesiąca w grupie placebo. Dłuższa obserwacja wykazała utrzymywanie się korzyści z terapii.

WIĘCEJ: Glejak mózgu – objawy, diagnostyka i leczenie. Co warto wiedzieć o różnych rodzajach glejaków?

Pierwszy lek na glejaka od 25 lat – przełomowa rekomendacja EMA dla worasydenibu

• Artykuł zaktualizowano: