W ramach rozpoczęcia Prezydencji Polski w Radzie Unii Europejskiej, 17 stycznia w Narodowym Instytucie Onkologii zorganizowano konferencję pt. „W kierunku Europy wolnej od raka: wzmacnianie strategii zapobiegania nowotworom”. Wydarzenie to stanowiło ważny krok w promowaniu inicjatyw na rzecz profilaktyki nowotworowej, w kontekście realizacji ambitnych celów zdrowotnych Unii Europejskiej.
W konferencji uczestniczyli wybitni eksperci, naukowcy oraz przedstawiciele instytucji polskich i europejskich, które zajmują się onkologią. Podczas spotkania poruszono kluczowe zagadnienia związane z opracowywaniem wspólnych strategii na rzecz zmniejszenia zachorowalności na raka oraz przyszłości działań prewencyjnych w Europie. Konferencja stała się przestrzenią do dzielenia się doświadczeniami i propozycjami innowacyjnych rozwiązań w zakresie profilaktyki nowotworowej, kładąc szczególny nacisk na międzynarodową współpracę.
“W kontekście rosnącej liczby zachorowań na nowotwory profilaktyka onkologiczna staje się jednym z kluczowych elementów profilaktyki i zdrowia publicznego. Wyzwanie to nie dotyczy tylko Polski, dlatego współpraca Unii Europejskiej, szczególnie wymiana doświadczeń i dobrych praktyk, ma tu ogromne znaczenie. Dyskusja w Narodowym Instytucie Onkologii z udziałem ekspertów z Europy jest wkładem w realizację założeń i idei Europejskiego Planu Walki z Rakiem” – powiedziała wiceminister zdrowia Katarzyna Kacperczyk.
Istotne znaczenie edukacji zdrowotnej
Podczas spotkania uczestnicy podkreślili istotne znaczenie edukacji zdrowotnej oraz kampanii społecznych w promowaniu zdrowego stylu życia. Zauważono także konieczność efektywnego wdrażania unijnych przepisów dotyczących prewencji nowotworów, a także integracji tych działań z inicjatywami mającymi na celu walkę z innymi chorobami niezakaźnymi, takimi jak cukrzyca czy choroby sercowo-naczyniowe.
Jednym z głównych zagadnień była rola edukacji w kształtowaniu zdrowotnych nawyków, które mogą w istotny sposób obniżyć ryzyko zachorowań na raka. Uczestnicy podkreślali wagę spójnych kampanii edukacyjnych, które powinny być dostosowane do potrzeb różnych grup społecznych.
“Występowanie ponad 90% przypadków nowotworów złośliwych ma swoje podłoże w narażeniu na modyfikowalne czynnikach ryzyka – takie jak dym tytoniowy, otyłość czy nadmierne spożycie alkoholu. W obliczu stale rosnącej zachorowalności na nowotwory złośliwe – zarówno w Polsce, jak i w innych krajach UE – powinniśmy przestać walczyć jedynie z ich skutkami i zwrócić się w stronę skutecznej prewencji pierwotnej. Nasze wydarzenie jest wezwaniem do działania: zmieniajmy nawyki zdrowotne, edukujmy i wspólnie zapobiegajmy chorobom, zanim się pojawią” – podkreśla dr hab. Beata Jagielska – dyrektor Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowego Instytutu Badawczego.
Szczególną uwagę zwrócono na kwestie związane z prewencją tytoniową, której celem, zgodnie z Europejskim Planem Walki z Rakiem, jest wychowanie pokolenia wolnego od tytoniu do 2040 roku.
“Z punktu widzenia prewencji chorób nowotworowych, jednym z najważniejszych działań jest ograniczanie zjawiska palenia papierosów, ale również używania nowych wyrobów nikotynowych – takich jak tytoń podgrzewany, czy e-papierosy, które niejednokrotnie są wstępem do palenia papierosów tradycyjnych i – wbrew różnym opinion – nie są obojętne dla naszego zdrowia. Szacuje się, że tylko w samej Polsce 2/3 zgonów nowotworowych jest spowodowanych właśnie narażeniem na działanie dymu tytoniowego” – wyjaśnił prof. dr hab. Paweł Koczkodaj z Zakładu Epidemiologii i Prewencji Pierwotnej Nowotworów Narodowego Instytutu Onkologii.
“Inicjatywa dotycząca pierwszego pokolenia wolnego od tytoniu w Europie jest niezbędna, aby zatrzymać lub co najmniej spowolnić dynamikę niekorzystnych zmian w trendach związanych z zachorowalnością i umieralnością na nowotwory złośliwe. Jednak, aby przyniosła oczekiwany efekt, wymaga wspólnych, intensywnych działań państw członkowskich, o co chciałbym zaapelować podczas dzisiejszego spotkania” – powiedział prof. Koczkodaj.
Rola badań naukowych i innowacji w tworzeniu skutecznych strategii profilaktyki nowotworów
Istotnym tematem poruszonym podczas konferencji była rola badań naukowych i innowacji w tworzeniu skutecznych strategii profilaktyki nowotworów. Eksperci omówili, w jaki sposób wyniki badań mogą wspierać podejmowanie decyzji oraz poprawiać programy profilaktyczne. Podkreślono również znaczenie współpracy pomiędzy różnymi instytucjami badawczymi, w tym Agencją Badań Medycznych, która aktywnie wspiera rozwój nowych rozwiązań w zakresie zdrowia publicznego w Polsce i może stymulować badania naukowe w naszym regionie Europy.
“Nie byłoby postępu w medycynie, gdyby nie badania kliniczne z udziałem pacjentów. Dzięki nim następuje ciągły rozwój diagnostyki, terapii i sektora biomedycznego, a pacjenci biorący w nich udział zyskują dostęp do nowoczesnych leków, sposobów diagnostyki, najlepszych terapii i najwyższego standardu opieki. Co więcej dla lekarzy udział w badaniach oznacza możliwość pogłębienia wiedzy i doświadczenia zawodowego. Badania kliniczne mają na celu przede wszystkim optymalizację sposobu leczenia i poprawę jego wyników. Polska dzięki m.in. działalności Agencji Badań Medycznych pełni istotną rolę w badaniach klinicznych, a fundusze z Krajowego Planu Odbudowy pozyskiwane przez polskie ośrodki na rzecz rozwoju Centrów Wsparcia Badań Klinicznych dają szansę na dołączenie do pierwszej dziesiątki najważniejszych krajów na świecie” – powiedział prof. dr hab. Piotr Rutkowski, Kierownik Kliniki Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków.
Międzynarodowa wymiana doświadczeń
W dyskusjach wybrzmiewała perspektywa duńska. Zgodnie z harmonogramem to właśnie Dania przygotowuje się do objęcia prezydencji w Radzie Unii Europejskiej w następnej kolejności, już za 6 miesięcy, po polskiej Pezydencji.
Międzynarodowa wymiana wiedzy, koordynowanie działań oraz wspólne projekty wielokrotnie stanowiły podstawę budowy zdrowszej Europy. Uczestnicy konferencji podkreślili również, że zarówno pogłębianie współpracy wewnątrz Europy, jak i jej nieustanny rozwój, mają bezpośredni wpływ na osiąganie konkretnych rezultatów w efektywnej walce z chorobami nowotworowymi.
“Edukacja zdrowotna i budowanie potencjału, aby ograniczyć dezinformację związaną ze zdrowiem, ma kluczowe znaczenie i jest najważniejszym elementem profilaktyki zdrowotnej” – podkreślił Bogi Eliasen, dyrektor ds. Zdrowia w Kopenhaskim Instytucie Studiów nad Przyszłością w Danii.
Konferencja stanowiła inspirację oraz impuls do dalszych działań, które będą skupiać się na realizacji omawianych strategii, rozwijaniu badań naukowych oraz efektywnej komunikacji z opinią publiczną. Polska prezydencja w Radzie Unii Europejskiej ma także szansę w jeszcze większym stopniu uwidocznić, że zdrowie publiczne i walka z rakiem to priorytety, które wymagają międzynarodowej solidarności i zaangażowania.