Już po raz szósty eksperci Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej przygotowali zestawienie terapii, które – ich zdaniem – powinny znaleźć się wśród najważniejszych refundacyjnych priorytetów w polskiej onkologii w nadchodzącym roku. Lista TOP 10 ONKO 2026 to ekspercka inicjatywa środowiska klinicznego, mająca na celu uporządkowanie najpilniejszych potrzeb terapeutycznych oraz wskazanie technologii medycznych, które mogą w największym stopniu poprawić wyniki leczenia i rokowanie pacjentów, a także wpłynąć na organizację opieki onkologicznej w Polsce.
Ranking opracowywany jest na podstawie głosowania ekspertów – członków zarządu Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej. W tegorocznej kapitule znaleźli się: prof. Maciej Krzakowski, prof. Barbara Radecka, prof. Piotr Wysocki, prof. Andrzej Kawecki, prof. Jakub Kucharz, prof. Tomasz Kubiatowski, prof. Michał Jarząb oraz dr Maryna Rubach. Ich wskazania odzwierciedlają aktualną wiedzę kliniczną oraz doświadczenia z codziennej praktyki leczenia chorych na nowotwory.
Najważniejsze potrzeby terapeutyczne na 2026 rok
Lista TOP 10 ONKO 2026 obejmuje szerokie spektrum nowotworów – od raka płuca i raka piersi, przez nowotwory przewodu pokarmowego, aż po nowotwory mózgu. Eksperci zwracają uwagę szczególnie na terapie ukierunkowane molekularnie oraz nowoczesne strategie immunoterapii, które w ostatnich latach znacząco zmieniły standardy leczenia wielu chorób nowotworowych.
Wśród wskazanych terapii znalazły się m.in. nowe możliwości leczenia przerzutowego raka jelita grubego z mutacją BRAF V600E, nawrotowego lub przerzutowego raka nosogardła, a także przerzutowego raka prostaty kwalifikującego się do terapii radioligandowej ukierunkowanej na antygen PSMA.
Na liście pojawia się również kilka istotnych strategii terapeutycznych dotyczących raka płuca – zarówno w drobnokomórkowym raku płuca, gdzie eksperci wskazują na potrzebę wprowadzenia leczenia konsolidującego po jednoczasowej radiochemioterapii, jak i w niedrobnokomórkowym raku płuca z określonymi zaburzeniami molekularnymi, takimi jak mutacje EGFR czy BRAF.
Tegoroczna lista uwzględnia także rozwój nowych opcji terapeutycznych w innych obszarach onkologii. Wskazano m.in. potrzebę dostępu do nowych schematów leczenia w HER2-dodatnim raku piersi, immunoterapii w raku wątrobowokomórkowym, nowoczesnego leczenia w raku pęcherza moczowego, a także terapii celowanej w glejakach II stopnia z mutacją IDH.
TOP 10 ONKO 2026 – lista terapii
W pierwszej dziesiątce tegorocznej listy znalazły się następujące technologie lekowe:
- Enkorafenib w skojarzeniu z cetuksymabem i chemioterapią – przerzutowy rak jelita grubego z mutacją BRAF V600E
- Toripalimab z cisplatyną i gemcytabiną – nawrotowy lub przerzutowy rak nosogardła
- Lutetium (¹⁷⁷Lu) vipivotide tetraxetan (¹⁷⁷Lu-PSMA-617) – przerzutowy rak prostaty (mCRPC)
- Durwalumab – leczenie konsolidujące w ograniczonej postaci drobnokomórkowego raka płuca po jednoczasowej radiochemioterapii
- Trastuzumab derukstekan z pertuzumabem – HER2-dodatni rak piersi w pierwszej linii leczenia zaawansowanego
- Lazertynib w skojarzeniu z amiwantamabem – niedrobnokomórkowy rak płuca z najczęstszymi mutacjami EGFR w pierwszej linii
- Durwalumab z tremelimumabem (schemat STRIDE) – nieoperacyjny lub zaawansowany rak wątrobowokomórkowy
- Durwalumab z chemioterapią – rak pęcherza moczowego
- Enkorafenib z binimetynibem – zaawansowany niedrobnokomórkowy rak płuca z mutacją BRAF V600E
- Worasidenib – glejak II stopnia z mutacją IDH
Dodatkowo eksperci przyznali wyróżnienie – jedenaste miejsce – terapii tisotumabem wedotyny dla pacjentek z zaawansowanym rakiem szyjki macicy.
Część terapii powraca na listę
Autorzy zestawienia zwracają uwagę, że lista TOP 10 ONKO ma charakter dynamiczny. W poprzedniej edycji – TOP 10 ONKO 2025 – kilka wskazanych technologii zostało objętych refundacją w Polsce. Dotyczyło to m.in. abemacyklibu we wczesnym raku piersi, trastuzumabu derukstekanu w raku żołądka, zolbetuksymabu w raku żołądka oraz selperkatynibu w guzach litych z fuzją RET.
Jednocześnie część terapii, mimo wskazania jako priorytet refundacyjny, nie została dotychczas objęta refundacją. Z tego powodu niektóre z nich ponownie znalazły się w tegorocznym zestawieniu.
W oczekiwaniu na decyzje refundacyjne
Nowe leki onkologiczne dopuszczane są do stosowania w Unii Europejskiej w ramach centralnej procedury prowadzonej przez Europejską Agencję Leków (EMA). Po uzyskaniu autoryzacji mogą być stosowane we wszystkich krajach UE, w tym w Polsce, a producenci mogą wystąpić o ich refundację.
Ostateczne decyzje w tym zakresie podejmuje Minister Zdrowia. Są one ogłaszane w ramach aktualizacji Listy Leków Refundowanych, publikowanej co kilka miesięcy. Najbliższa lista, która zacznie obowiązywać 1 kwietnia 2026 roku, zostanie – zgodnie z dotychczasową praktyką – opublikowana prawdopodobnie w drugiej połowie marca.
Eksperci Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej podkreślają, że wskazane w zestawieniu technologie mają potencjał realnie zmienić standardy leczenia wielu nowotworów w Polsce. Lista TOP 10 ONKO stanowi więc ważny głos środowiska klinicznego w dyskusji o kierunkach rozwoju refundacji i dostępie pacjentów do innowacyjnych terapii onkologicznych.
Terapia radioligandowa w raku prostaty – czy to przyszłość leczenia tego nowotworu? WIDEO