Szczepienia przeciwko grypie u osób chorych na nowotwory budzą wiele pytań i wątpliwości. W artykule przedstawiamy aktualne wytyczne dotyczące szczepień przeciwko grypie w tej grupie pacjentów oraz odpowiadamy na najczęściej pojawiające się pytania. Na końcu znajdziesz również informacje dotyczące refundacji szczepionek przeciwko grypie.
Dlaczego szczepienie na grypę jest ważne dla pacjentów onkologicznych?
Sezon grypowy (jesień-zima) to okres, w którym pacjenci onkologiczni są szczególnie narażeni na ciężkie powikłania związane z grypą, wymagające hospitalizacji, a w niektórych przypadkach mogące prowadzić do śmierci. Wynika to z osłabionego układu odpornościowego, który nie jest w stanie skutecznie zwalczyć infekcji.
Eksperci podkreślają, że podniesienie poziomu wyszczepialności wśród pacjentów onkologicznych oraz personelu medycznego mogłoby znacząco zmniejszyć liczbę powikłań i hospitalizacji. Niestety, w Polsce poziom wyszczepialności przeciw grypie jest nadal niski i wynosi około 15%, podczas gdy Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca wskaźnik na poziomie 75%.
Kto powinien się zaszczepić?
Szczepienie przeciwko grypie zaleca się każdemu powyżej 6. miesiąca życia, jednak szczególnie ważne jest ono dla osób z grupy wysokiego ryzyka powikłań pogrypowych, w tym:
– pacjentów z chorobami przewlekłymi, w tym nowotworowymi,
– osób starszych (powyżej 65. roku życia),
– kobiet w ciąży,
– pracowników ochrony zdrowia,
– opiekunów osób z grupy ryzyka, w tym opiekunów pacjentów onkologicznych.
Pacjenci onkologiczni są szczególnie narażeni na ciężki przebieg grypy oraz powikłania, co jest związane zarówno z osłabieniem odporności wynikającym z samej choroby nowotworowej, jak i z efektami ubocznymi terapii (chemioterapii, radioterapii czy immunoterapii). Zakażenie wirusem grypy może prowadzić do opóźnienia leczenia przeciwnowotworowego, co wpływa na skuteczność terapii oraz zwiększa ryzyko zgonu.
Dziękujemy, że jesteś z nami. Udostępnij nasz artykuł!
Kiedy najlepiej zaszczepić się na grypę?
Optymalnym czasem na szczepienie jest okres przed sezonem zachorowań – od września do listopada. Szczepienie w późniejszych miesiącach również jest możliwe, jednak kluczowe jest, by organizm zdążył wytworzyć odporność przed szczytem sezonu grypowego, co może zająć 2–3 tygodnie.
W przypadku pacjentów onkologicznych, którzy są w trakcie leczenia chemioterapią, zaleca się:
– szczepienie co najmniej 2 tygodnie przed rozpoczęciem chemioterapii,
– lub co najmniej 7 dni po zakończeniu cyklu chemioterapii.
U pacjentów po przeszczepie komórek krwiotwórczych szczepienie powinno być wykonane co najmniej 6 miesięcy po zabiegu.
Rodzaje dostępnych szczepionek
W Polsce dostępne są szczepionki inaktywowane (tzw. split lub subunit), które są bezpieczne dla pacjentów onkologicznych. Do najczęściej stosowanych należą:
– Influvac Tetra – szczepionka czterowalentna,
– Vaxigrip Tetra – szczepionka czterowalentna,
– Influvac – szczepionka trójwalentna.
Należy unikać szczepionek zawierających żywe atenuowane wirusy (np. Fluenz Tetra), które są przeciwwskazane u pacjentów z zaburzeniami odporności.
Bezpieczeństwo szczepienia
Szczepionki przeciwko grypie są uznawane za bezpieczne i dobrze tolerowane. Do najczęstszych skutków ubocznych należą: ból i zaczerwienienie w miejscu wstrzyknięcia, bóle mięśni, bóle głowy, złe samopoczucie, dreszcze.
Objawy te są zazwyczaj łagodne i ustępują samoistnie w ciągu kilku dni.
Przeciwwskazania do szczepienia obejmują:
– ostrą infekcję z gorączką (szczepienie należy odroczyć do momentu ustąpienia objawów),
– ciężką reakcję alergiczną na składniki szczepionki,
– zespół Guillaina-Barrégo po wcześniejszym szczepieniu przeciw grypie.
Obawy pacjentów onkologicznych – jak je rozwiać?
Wśród pacjentów onkologicznych często pojawiają się obawy przed szczepieniem. Do najczęstszych należą:
– Brak informacji od lekarza prowadzącego – aż 72% pacjentów onkologicznych wskazuje, że nie otrzymali rekomendacji od swojego lekarza.
– Obawy o skutki uboczne – dotyczą one 33% pacjentów.
– Wątpliwości dotyczące skuteczności szczepienia – 10% pacjentów nie wierzy w skuteczność szczepionki.
Aby rozwiać te wątpliwości, niezbędna jest odpowiednia edukacja pacjentów oraz zaangażowanie lekarzy onkologów i podstawowej opieki zdrowotnej w promowanie szczepień.
Refundacja szczepionek na grypę
W Polsce szczepienia przeciwko grypie są częściowo refundowane dla wybranych grup ryzyka, w tym:
– dla pacjentów onkologicznych,
– dla osób powyżej 65. roku życia,
– dla kobiet w ciąży,
– dla pracowników ochrony zdrowia.
Więcej informacji na temat dostępnych szczepionek oraz zasad refundacji można uzyskać u lekarza prowadzącego lub w aptekach.
Szczepienie przeciwko grypie jest ważnym elementem profilaktyki zdrowotnej u pacjentów onkologicznych. Chroni przed ciężkimi powikłaniami, zmniejsza ryzyko hospitalizacji oraz śmiertelności związanej z grypą.
Warto pamiętać, że korzyści ze szczepienia przeważają nad potencjalnymi skutkami ubocznymi. Dlatego pacjenci onkologiczni oraz ich opiekunowie powinni regularnie szczepić się przeciwko grypie, szczególnie przed sezonem epidemicznym.
Pamiętaj! Skonsultuj się z lekarzem onkologiem przed podjęciem decyzji o szczepieniu, aby wybrać najodpowiedniejszy moment i rodzaj szczepionki.
