W aptekach można wykonywać szczepienia ochronne dla osób dorosłych, a część z nich jest finansowana ze środków publicznych. To wygodna i bezpieczna forma profilaktyki, szczególnie ważna przed sezonem jesienno-zimowym, kiedy rośnie ryzyko zachorowań na grypę, COVID-19 czy zakażenia układu oddechowego. Regulacje prawne Ministerstwa Zdrowia umożliwiają realizację szczepień przeciwko najważniejszym chorobom zakaźnym, zapewniając łatwiejszy dostęp do ochrony zdrowia i zwiększając bezpieczeństwo całej populacji.
Refundacja szczepień w aptekach od 1 lipca 2025 roku – nowe możliwości profilaktyki dla dorosłych
Istotne zmiany w zakresie profilaktyki chorób zakaźnych, dotyczące finansowania szczepień ochronnych w aptekach, weszły w życie od 1 lipca 2025 roku. Zgodnie z obwieszczeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 sierpnia 2025 roku, apteki mogą wykonywać określone szczepienia ochronne, które będą w całości lub w części finansowane ze środków publicznych. Jest to znaczący krok w kierunku zwiększenia dostępności profilaktyki immunologicznej dla osób dorosłych oraz zmniejszenia ryzyka rozprzestrzeniania chorób zakaźnych w populacji.
Nowe regulacje wynikają z art. 19 ust. 2b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 roku o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Umożliwiają one nie tylko realizację szczepień w tradycyjnych punktach medycznych, lecz także w aptekach, co może zwiększyć komfort pacjentów i poprawić wskaźniki wyszczepialności wśród osób dorosłych. Obowiązek finansowania ze środków publicznych obejmuje pełen lub częściowy koszt szczepień, co w praktyce oznacza, że pacjenci będą mogli skorzystać z nich bez konieczności ponoszenia pełnych wydatków.
Lista szczepień objętych refundacją apteczną jest szeroka i obejmuje choroby o istotnym znaczeniu klinicznym oraz społecznym. Wśród nich znajduje się szczepienie przeciw COVID-19, które jest dostępne dla osób po ukończeniu 18. roku życia. Ma ono na celu utrzymanie wysokiego poziomu ochrony immunologicznej w społeczeństwie oraz ograniczenie liczby ciężkich przypadków zakażeń, które wymagają hospitalizacji.
Równie istotne są szczepienia przeciw grypie, realizowane w schemacie jednodawkowym, cyklicznie w każdym sezonie jesienno-zimowym. Grypa pozostaje chorobą o wysokiej dynamice rozprzestrzeniania i potencjalnie poważnych powikłaniach, zwłaszcza u osób dorosłych z chorobami przewlekłymi. Refundacja tego szczepienia zwiększa dostępność ochrony dla szerokiej grupy pacjentów i wspiera system opieki zdrowotnej w zmniejszaniu obciążenia sezonowymi epidemiami.
Kolejnym szczepieniem dostępnym w aptekach jest profilaktyka przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu (KZM), istotna w kontekście rosnącej liczby zachorowań w Polsce. Szczepienia przeciwko KZM są szczególnie zalecane osobom aktywnie spędzającym czas na terenach leśnych i wiejskich, gdzie kontakt z kleszczami jest najczęstszy.
Refundacja obejmuje również szczepienia przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, zarówno w formie szczepionek skojarzonych, jak i monowalentnych, w przypadku potrzeby uzupełnienia ochrony jednego konkretnego czynnika. Szczepienia te mają kluczowe znaczenie w utrzymaniu odporności populacyjnej, zwłaszcza w kontekście coraz rzadszego kontaktu z tymi chorobami i wynikającego stąd ryzyka spadku odporności u dorosłych.
Ważnym elementem listy szczepień są również preparaty przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV), pneumokokom oraz wirusowemu zapaleniu wątroby typu A i B. Szczepienia te mają udokumentowane działanie profilaktyczne i przyczyniają się do ograniczenia występowania nowotworów, chorób układu oddechowego oraz zakażeń wątroby, które mogą prowadzić do poważnych komplikacji zdrowotnych w późniejszym życiu.
Nie bez znaczenia pozostają także szczepienia przeciw półpaścowi, odrze, śwince, różyczce, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (polio) oraz zakażeniom wirusem syncytialnym układu oddechowego (RSV). Ich dostępność w aptekach w formie refundowanej zwiększa możliwości profilaktyki indywidualnej, szczególnie w populacji dorosłych, którzy mogą być narażeni na poważne powikłania po zakażeniach.
Dzięki regulacjom Ministerstwa Zdrowia pacjenci zyskują większą elastyczność i komfort w realizacji szczepień, a system ochrony zdrowia – lepszą ochronę populacyjną przed chorobami zakaźnymi. Finansowanie szczepień w aptekach jest krokiem w stronę bardziej dostępnej i nowoczesnej profilaktyki zdrowotnej, wpisującej się w strategie zwiększenia odporności populacyjnej oraz minimalizacji skutków epidemii i chorób zakaźnych.
Wykaz szczepień ochronnych przeprowadzanych w aptece, które mogą być w całości lub w części finansowane ze środków publicznych
| Lp. | Szczepienie finansowane ze środków publicznych przeciw | Termin objęcia finansowaniem |
| 1. | COVID-19 osobom po ukończeniu 18. roku życia | od dnia 25 sierpnia 2025 r. |
| 2. | GRYPIE osobom po ukończeniu 18. roku życia, w schemacie jednodawkowym realizowanym cyklicznie w każdym sezonie jesienno-zimowym | od dnia 25 sierpnia 2025 r. |
| 3. | KLESZCZOWEMU ZAPALENIU MÓZGU (KZM) osobom po ukończeniu 18. roku życia | od dnia 25 sierpnia 2025 r. |
| 4. | BŁONICY, TĘŻCOWI, KRZTUŚCOWI lub przy użyciu szczepionki monowalentnej w przypadku tężca lub błonicy osobom po ukończeniu 18. roku życia | od dnia 25 sierpnia 2025 r. |
| 5. | LUDZKIEMU WIRUSOWI BRODAWCZAKA (HPV) osobom po ukończeniu 18. roku życia | od dnia 25 sierpnia 2025 r. |
| 6. | PNEUMOKOKOM osobom po ukończeniu 18. roku życia | od dnia 25 sierpnia 2025 r. |
| 7. | PÓŁPAŚCOWI osobom po ukończeniu 18. roku życia | od dnia 25 sierpnia 2025 r. |
| 8. | ODRZE, ŚWINCE, RÓŻYCZE osobom po ukończeniu 18. roku życia | od dnia 25 sierpnia 2025 r. |
| 9. | OSTREMU NAGMINNEMU PORAŻENIU DZIECIĘCEMU (POLIOMYELITIS) osobom po ukończeniu 18. roku życia | od dnia 25 sierpnia 2025 r. |
| 10. | WIRUSOWEMU ZAPALENIU WĄTROBY TYPU A lub WIRUSOWEMU ZAPALENIU WĄTROBY TYPU B osobom po ukończeniu 18. roku życia | od dnia 25 sierpnia 2025 r. |
| 11. | ZAKAŻENIOM WIRUSEM SYNCYTIALNYM UKŁADU ODDECHOWEGO (RSV) osobom po ukończeniu 18. roku życia | od dnia 25 sierpnia 2025 r. |
Kto może zaszczepić się w aptece?
Szczepienia w aptekach przeznaczone są dla osób po ukończeniu 18. roku życia. W aptece można wykonać szczepienia zarówno prywatnie, jak i w ramach częściowego lub pełnego finansowania ze środków publicznych.
Jakie szczepienia są dostępne w aptekach?
Dostępne są szczepienia przeciwko COVID-19, grypie, kleszczowemu zapaleniu mózgu (KZM), błonicy, tężcowi, krztuścowi, wirusowemu zapaleniu wątroby typu A i B, HPV, pneumokokom, półpaścowi, odrze, śwince, różyczce, polio oraz zakażeniom wirusem RSV.
Czy szczepienia w aptece są refundowane?
Część szczepień wykonywanych w aptekach jest finansowana ze środków publicznych zgodnie z nowym wykazem Ministerstwa Zdrowia. Pacjent może sprawdzić w aptece, które szczepienia podlegają refundacji i w jakim stopniu.
Dlaczego warto zaszczepić się przed sezonem jesienno-zimowym?
Jesienią i zimą rośnie ryzyko zachorowań na grypę, COVID-19 oraz infekcje układu oddechowego. Szczepienia przed sezonem pozwalają wzmocnić odporność organizmu i zmniejszyć ryzyko powikłań chorobowych.
Czy potrzebuję skierowania od lekarza, żeby zaszczepić się w aptece?
Nie, osoby dorosłe mogą skorzystać ze szczepień bez skierowania, jednak farmaceuta przeprowadza wstępną kwalifikację i ocenia przeciwwskazania zdrowotne do podania szczepionki.
Szczepienia przeciw HPV: Kluczowa inwestycja w zdrowie przyszłych pokoleń