Dla osób cierpiących na choroby przewlekłe każda infekcja stanowi poważne zagrożenie. Eksperci podkreślają, że szczególną ostrożność powinny zachować osoby z wielochorobowością oraz seniorzy, którzy powinni regularnie szczepić się przeciwko grypie, Covid-19, pneumokokom, wirusowi RSV oraz innym infekcjom układu oddechowego. Choroby przewlekłe w połączeniu z wiekiem zwiększają ryzyko ciężkiego przebiegu zakażeń, a ich konsekwencje mogą znacząco obniżać jakość życia i skracać oczekiwaną długość życia.
Wielochorobowość jest zjawiskiem powszechnym wśród Polaków powyżej 60. roku życia. Jak podkreśla prof. Artur Mamcarz, kierownik III Kliniki Chorób Wewnętrznych i Kardiologii WUM, wraz z wiekiem ludzie stają się bardziej podatni na infekcje, które często mają cięższy przebieg. Nie zawsze jesteśmy w stanie zauważyć skutki wcześniejszych chorób, jednak stopniowe pogorszenie wydolności organizmu, zadyszki po krótszym dystansie czy szybsze męczenie się mogą być efektem zarówno starzenia się, jak i przebycia infekcji. Z tego powodu każda choroba przewlekła wymaga szczególnej uwagi w kontekście profilaktyki zakażeń.
Eksperci zwracają uwagę, że wraz z wiekiem pogarsza się sprawność układu odpornościowego, a także tzw. bariery ochronne nieimmunologiczne, takie jak skóra, nabłonek śluzowo-rzęskowy dróg oddechowych czy wydzieliny oskrzelowe, które odpowiadają za oczyszczanie płuc. Prof. Tomasz Targowski, krajowy konsultant w dziedzinie geriatrii, tłumaczy, że proces starzenia się układu odpornościowego, zwany immunosenescencją, sprawia, że organizm staje się bardziej wrażliwy na infekcje, a ich przebieg jest cięższy. Im więcej chorób przewlekłych występuje u pacjenta, tym wyższe ryzyko powikłań, hospitalizacji i pogorszenia rokowania.
Infekcje dróg oddechowych u osób z chorobami przewlekłymi mogą prowadzić do zaostrzenia chorób metabolicznych, kardiologicznych czy pulmonologicznych. Prof. Mamcarz podkreśla, że stan gorączkowy, przyspieszenie rytmu serca i nasilone problemy oddechowe w trakcie infekcji mogą generować dodatkowe ryzyko, a hospitalizacja, choć ratuje życie, często prowadzi do dalszego pogorszenia stanu zdrowia. W Polsce problemy te dotyczą milionów osób – ponad 12 milionów cierpi na nadciśnienie, 18 milionów ma zaburzenia lipidowe, a 4 miliony borykają się z cukrzycą typu 2. Badanie PolSenior wskazuje, że 41 procent osób powyżej 65 lat oraz 64 procent osób powyżej 80 lat cierpi na cztery i więcej chorób przewlekłych.
Czy szczepić się chorując na nowotwór? Oczywiście, że tak!
Szczepienia są najskuteczniejszą formą profilaktyki, która pozwala nie tylko unikać infekcji, ale również zmniejszać ryzyko powikłań i zaostrzeń chorób przewlekłych. Prof. Leszek Szenborn, zastępca przewodniczącego Polskiego Towarzystwa Wakcynologii, podkreśla, że szczepienie jest korzystne nawet dla osób z wielochorobowością. Warto zaszczepić się przeciwko grypie, Covid-19, pneumokokom, wirusowi RSV oraz półpaścowi, ponieważ te patogeny powodują najcięższe zakażenia dróg oddechowych, a wraz z wiekiem rośnie ryzyko reaktywacji wirusa ospy wietrznej. Nowoczesne szczepionki dla seniorów zawierają substancje wzmacniające, tzw. adiuwanty, które wspierają układ odpornościowy w wytwarzaniu przeciwciał, zwiększając skuteczność szczepionki nawet u osób z obniżoną odpornością.
Eksperci podkreślają, że nowoczesne szczepionki są odpowiedzią współczesnej medycyny na potrzeby osób starszych. Dzięki adiuwantom układ odpornościowy lepiej rozpoznaje antygeny, co pozwala wytworzyć skuteczną ochronę przy mniejszej ilości antygenu w preparacie. Przykładem jest nowa szczepionka przeciw półpaścowi, która umożliwia stosowanie jej także u osób z obniżoną odpornością. Szczepienia są w pełni bezpieczne, a korzyści przewyższają ryzyko, zwłaszcza u pacjentów z wielochorobowością, dla których każda infekcja jest potencjalnie groźna.
Dostępność szczepień w Polsce stopniowo rośnie, a coraz więcej preparatów jest częściowo lub całkowicie refundowanych dla osób powyżej 65. roku życia, co eliminuje barierę finansową. Szczepionki przeciw półpaścowi, pneumokokom, Covid-19, wirusowi RSV i grypie są obecnie szeroko dostępne dla seniorów, zwłaszcza dla tych z chorobami współistniejącymi. Dzięki temu profilaktyka szczepienna staje się realnym narzędziem ochrony zdrowia w populacji osób starszych, pozwalając zmniejszyć ryzyko powikłań, hospitalizacji i ciężkiego przebiegu infekcji układu oddechowego.
Witold Kędzia: Dlaczego warto wykonywać badanie w kierunku zakażenia HPV?
Najczęściej zadawane pytania
Dlaczego seniorzy i osoby z chorobami przewlekłymi są bardziej narażeni na infekcje?
Z wiekiem układ odpornościowy ulega osłabieniu, a zdolność organizmu do „uczenia się” nowych patogenów maleje. Proces ten, zwany immunosenescencją, powoduje, że infekcje przebiegają ciężej i częściej prowadzą do powikłań.
Jakie szczepienia są szczególnie ważne dla osób starszych i wielochorobowych?
Eksperci zalecają szczepienia przeciwko grypie, Covid-19, pneumokokom, wirusowi RSV oraz półpaścowi, ponieważ te patogeny mogą powodować ciężkie zakażenia dróg oddechowych i nasilać choroby przewlekłe.
Czy szczepienia są bezpieczne dla osób z wielochorobowością?
Tak, szczepienia są najbezpieczniejszą procedurą medyczną, a korzyści są tym większe, im bardziej chory jest pacjent. Nowoczesne szczepionki dla seniorów zawierają adiuwanty, które wzmacniają odpowiedź immunologiczną, nawet u osób z obniżoną odpornością.
Jak działają nowoczesne szczepionki dla seniorów?
Zawierają one substancje wzmacniające odpowiedź immunologiczną, tzw. adiuwanty, które pozwalają układowi odpornościowemu skuteczniej rozpoznawać antygeny i wytwarzać przeciwciała, co zwiększa skuteczność szczepienia przy jednoczesnym zmniejszeniu ilości antygenu w preparacie.
Czy szczepienia są dostępne i refundowane w Polsce?
Coraz więcej szczepionek jest dostępnych częściowo lub całkowicie za darmo dla osób powyżej 65. roku życia lub z chorobami współistniejącymi. Dotyczy to szczepionek przeciwko półpaścowi, pneumokokom, Covid-19, wirusowi RSV i grypie, co zwiększa dostępność profilaktyki zdrowotnej dla seniorów.
Wyzwania w onkologii: co decyduje o skuteczności leczenia onkologicznego?
Źródło: Nauka w Polsce