Minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda w rozmowie dla TVP i TVP Info mówiła o potrzebie zmian systemowych w ochronie zdrowia, finansowaniu świadczeń, przyszłości szpitali powiatowych oraz roli Narodowego Funduszu Zdrowia. W wywiadzie pojawiły się także wątki dotyczące konsolidacji placówek, e-zdrowia, budżetu NFZ oraz planowanych reform organizacyjnych. Szefowa resortu podkreślała, że obecny model finansowania oparty wyłącznie na składce zdrowotnej przestał być wystarczający, a system wymaga długofalowego projektowania.
Minister była pytana nie tylko o konkretne decyzje finansowe czy organizacyjne, ale również o polityczne koszty reform ochrony zdrowia i gotowość rządu do podejmowania trudnych decyzji. Sobierańska-Grenda wracała do rozmowy z premierem Donaldem Tuskiem sprzed objęcia funkcji ministra zdrowia. Jak mówiła, premier pytał ją wtedy, dlaczego kolejne reformy systemu nie były skutecznie wdrażane. W odpowiedzi wskazała na brak politycznej odwagi i obawę przed społecznymi reakcjami na zmiany w tak wrażliwym obszarze jak ochrona zdrowia.
„Czasami naprawdę rozmawialiśmy bardzo racjonalnie, ale później jednak ta ocena społeczna, że to taki wrażliwy sektor, że może jednak trzeba poczekać, może nie teraz, może po kolejnych wyborach” – mówiła minister zdrowia.
W trakcie wywiadu kilkukrotnie podkreślała, że obecnie prowadzone są rozmowy zarówno wewnątrz koalicji rządzącej, jak i z przedstawicielami Pałacu Prezydenckiego. Wskazywała również na przygotowywane akty prawne, które – według resortu – mają zmienić organizację systemu ochrony zdrowia i przyspieszyć proces diagnostyki oraz leczenia pacjentów.
„Wyczerpał nam się system tylko składki zdrowotnej”
Jednym z głównych tematów rozmowy była sytuacja finansowa ochrony zdrowia. Ministra zdrowia wskazywała, że system wymaga dziś dodatkowego wsparcia budżetowego, ponieważ wpływy ze składki zdrowotnej nie zabezpieczają wszystkich potrzeb. „My przede wszystkim obserwujemy to od dłuższego czasu, że już nam się wyczerpał system tylko składki zdrowotnej i że musi być ten system zasilany z dotacji budżetowych” – powiedziała Jolanta Sobierańska-Grenda.
Jak podkreśliła, do NFZ przekazano w tym roku dodatkowe środki. „W tym roku już 26 miliardów było zaplanowanych na samym wstępie, więcej do Narodowego Funduszu Zdrowia przekazaliśmy dodatkowe 4, czyli już 30 miliardów mamy więcej”.
W rozmowie pojawił się także temat problemów finansowych systemów ochrony zdrowia w innych państwach europejskich. Ministra zwracała uwagę na kwestie demograficzne oraz rosnące koszty leczenia, które wpływają również na kraje wydające większy odsetek PKB na zdrowie niż Polska. Wskazywała, że wyzwaniem staje się nie tylko poziom finansowania, ale także projektowanie systemu w perspektywie kolejnych lat, przy starzejącym się społeczeństwie i rosnącym zapotrzebowaniu na świadczenia zdrowotne.
W tym kontekście wywiad można odczytywać jako jedną z najmocniejszych dotychczas deklaracji obecnego kierownictwa resortu zdrowia dotyczących potrzeby trwałego współfinansowania systemu z budżetu państwa, a nie wyłącznie ze składki zdrowotnej.
Konsolidacja szpitali i współpraca regionów
Dużą część wywiadu poświęcono sytuacji szpitali powiatowych oraz procesom konsolidacyjnym. Szefowa resortu zdrowia mówiła o programie wsparcia dla samorządów i podmiotów leczniczych, którego celem jest regionalne planowanie świadczeń. „Duży program ponad miliard złotych na konsolidację, żeby wesprzeć pierwszy raz w historii tak duży program, który ma wspomóc projektowanie właśnie ochrony zdrowia regionalnie pod potrzeby wynegocjowane pomiędzy samorządami”.
Ministra podkreślała, że do resortu zgłaszają się samorządowcy i dyrektorzy placówek reprezentujący różne środowiska polityczne. W jej ocenie rośnie liczba projektów opartych na współpracy kilku powiatów przy prowadzeniu szpitali. „Nic mnie tak nie cieszy, jak widzę dwa powiaty, które dogadują się co do wspólnego prowadzenia szpitali” – mówiła na antenie TVP.
W rozmowie pojawił się także temat trudnej sytuacji części szpitali powiatowych. Według przedstawicieli Związku Powiatów Polskich nawet około 50 placówkom grożą problemy finansowe. Sobierańska-Grenda zaznaczyła jednak, że zadłużenie wielu szpitali narastało od lat i nie jest zjawiskiem nowym.
W wypowiedziach minister wyraźnie wybrzmiewało, że resort chce odejścia od modelu, w którym sąsiadujące ze sobą placówki utrzymują te same oddziały i konkurują o ograniczone zasoby kadrowe. Zamiast tego ministerstwo chce rozwijać regionalne planowanie świadczeń oraz wspólne zarządzanie personelem i inwestycjami. W praktyce może to oznaczać dalsze procesy reorganizacji części oddziałów oraz zmiany profilu niektórych placówek.
Pacjent i koordynacja leczenia
W opinii minister zdrowia konsolidacja ma poprawić organizację opieki nad pacjentem. Chodzi między innymi o łatwiejszy przepływ chorych między placówkami, wspólne zarządzanie specjalistami oraz koordynację inwestycji. „Przede wszystkim jest koordynacja leczenia pacjenta pomiędzy ośrodkami. Jeżeli one są skoordynowane w ramach jednego podmiotu, który zarządza kilkoma szpitalami, to oczywiście ten przepływ jest lepszy” – przekonywała.
Jak zaznaczyła, podobne rozwiązania funkcjonują już w niektórych regionach Polski, a doświadczenia samorządów mają być wykorzystywane przy projektowaniu zmian systemowych.
Minister zdrowia zwracała uwagę, że współpraca między placówkami ma umożliwiać również lepsze wykorzystanie specjalistów oraz sprawniejsze prowadzenie inwestycji. W jej ocenie jednym z kluczowych wyzwań pozostaje dziś nie tylko finansowanie świadczeń, ale także efektywne zarządzanie personelem medycznym oraz infrastrukturą.
E-zdrowie i odzyskane wizyty
W rozmowie wielokrotnie pojawiał się temat cyfryzacji ochrony zdrowia. Minister zdrowia zwracała uwagę na rozwój e-rejestracji i Internetowego Konta Pacjenta. „Już dwa miliony osób skorzystały z internetowego konta pacjenta, że 600 tysięcy wizyt udało nam się odzyskać w tak krótkim czasie”.
Według resortu rozwiązania cyfrowe mają poprawić dostępność świadczeń oraz ograniczyć liczbę niewykorzystanych terminów wizyt. Chodzi między innymi o skuteczniejsze odwoływanie konsultacji i ponowne udostępnianie terminów pacjentom oczekującym w kolejkach.
Sobierańska-Grenda podkreślała również, że Polska należy dziś do państw najbardziej zaawansowanych cyfrowo w obszarze ochrony zdrowia. W jej ocenie rozwój e-zdrowia ma stać się jednym z elementów usprawniania systemu w najbliższych latach.
O zmianach w cyfryzacji ochrony zdrowia pisaliśmy tu: Łukasz Sosnowski: Rewolucja cyfrowa w ochronie zdrowia – od e-recepty do inteligentnej medycyny przyszłości
Czy NFZ wymaga zmian?
Podczas rozmowy poruszono także temat przyszłości Narodowego Funduszu Zdrowia. Ministra zdrowia nie zapowiedziała likwidacji NFZ, ale przyznała, że dyskusja o modelu finansowania trwa od wielu lat. „Dyskusja na temat tego, czy to powinien być monopolista, czy powinniśmy jednak wprowadzić może więcej ubezpieczycieli, może wprowadzić konkurencyjność, toczy się w Polsce od kilku lat” – mówiła minister zdrowia.
Jednocześnie podkreśliła, że obecnie NFZ pozostaje podstawowym płatnikiem systemu i dysponuje dużym zapleczem danych oraz rozwiniętymi narzędziami cyfrowymi.
W trakcie rozmowy Sobierańska-Grenda zwracała uwagę, że Fundusz jest dziś instytucją mocno ucyfrowioną i posiadającą wieloletnie doświadczenie w kontraktowaniu świadczeń. Zaznaczała jednocześnie, że debata o przyszłym modelu organizacyjnym systemu nie powinna być zamykana, szczególnie wobec rosnących kosztów ochrony zdrowia i zmian demograficznych.
Zobacz: KPO w ochronie zdrowia– wyścig z czasem o miliardy dla szpitali
Inwestycje i środki z KPO
W końcowej części wywiadu ministra zdrowia wskazywała na inwestycje realizowane dzięki środkom z Krajowego Planu Odbudowy. Wśród wymienionych projektów znalazły się inwestycje w onkologię i psychiatrię. „Wydatkowaliśmy 18 miliardów z KPO” – powiedziała Sobierańska-Grenda.
Wspomniała również o nowych projektach związanych z leczeniem raka piersi oraz raka jajnika. Wśród przykładów wymieniła Białostockie Centrum Onkologii oraz inwestycje związane z certyfikacją leczenia raka piersi i raka jajnika.
Minister zdrowia podkreślała, że to właśnie inwestycje infrastrukturalne oraz rozwój e-zdrowia mają być jednymi z najbardziej widocznych efektów zmian w ochronie zdrowia w najbliższych miesiącach.
Zobacz także: Rusza budowa Krajowej Sieci Hematologicznej. Hematologia po nowemu: najpierw droga pacjenta, potem system
Przeczytaj drugą część wywiadu „Pytanie Dnia”, TVP Info i TVP1, rozmowa Doroty Wysockiej-Schnepf z minister zdrowia Jolantą Sobierańską-Grendą (kliknij)
Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi dotyczące zmian systemowych w ochronie zdrowia
Czy ministerstwo planuje likwidację NFZ?
Minister zdrowia nie zapowiedziała likwidacji NFZ. Wskazała jednak, że trwa dyskusja dotycząca przyszłego modelu finansowania ochrony zdrowia i ewentualnego zwiększenia konkurencyjności między płatnikami.
Na czym ma polegać konsolidacja szpitali?
Według resortu chodzi o współpracę kilku placówek lub samorządów w ramach wspólnego zarządzania świadczeniami, personelem i inwestycjami.
Czy system ochrony zdrowia będzie dalej finansowany tylko ze składki zdrowotnej?
Minister zdrowia stwierdziła, że obecny model oparty wyłącznie na składce zdrowotnej przestał być wystarczający i wymaga wsparcia z budżetu państwa.
Jaką rolę ma odgrywać e-zdrowie?
Resort zdrowia zakłada dalszy rozwój e-rejestracji i Internetowego Konta Pacjenta w celu poprawy dostępności świadczeń i ograniczenia liczby niewykorzystanych wizyt.
Czy pacjenci odczują zmiany jeszcze w tej kadencji?
Według minister zdrowia część efektów ma być widoczna już w najbliższym roku, szczególnie w zakresie inwestycji infrastrukturalnych i cyfryzacji.
Źródło: Wywiad „Pytanie Dnia”, TVP Info i TVP1, rozmowa Doroty Wysockiej-Schnepf z minister zdrowia Jolantą Sobierańską-Grendą.