Rak piersi nie jest jedną chorobą, lecz grupą nowotworów różniących się budową biologiczną, przebiegiem klinicznym oraz podatnością na poszczególne metody leczenia. Jednym z parametrów pomagających określić podtyp nowotworu i zaplanować terapię jest status HER2. Badanie przeprowadzone przez ekspertów Narodowego Instytutu Onkologii wskazuje, że cecha ta nie zawsze pozostaje niezmienna podczas leczenia prowadzonego przed operacją.
Analiza obejmująca 736 pacjentek wykazała, że u około jednej trzeciej chorych status HER2 zmienił się między biopsją wykonaną przed rozpoczęciem leczenia neoadiuwantowego a oceną choroby resztkowej po zabiegu operacyjnym. Wyniki pracy opublikowano w czasopiśmie „Therapeutic Advances in Medical Oncology”.
HER2 pomaga określić biologiczny podtyp raka piersi
HER2 jest białkiem znajdującym się na powierzchni komórek. Jego ocena odgrywa istotną rolę w diagnostyce raka piersi, ponieważ pozwala ustalić, czy komórki nowotworowe wykazują zwiększoną ilość tego receptora. Nadmierna obecność HER2 może pobudzać komórki raka do szybszego wzrostu i podziału.
Status HER2, obok oceny receptorów hormonalnych, jest jednym z parametrów wykorzystywanych do określenia biologicznych cech nowotworu. Informacje uzyskane podczas badania materiału pobranego w biopsji pomagają lekarzom dobrać postępowanie odpowiadające konkretnemu podtypowi raka piersi.
Badanie ekspertów NIO pokazuje jednak, że wynik uzyskany przed rozpoczęciem terapii nie zawsze musi odpowiadać cechom komórek nowotworowych pozostających w organizmie po zakończeniu leczenia przedoperacyjnego.
Leczenie neoadiuwantowe jest prowadzone przed operacją. Jego celem może być między innymi zmniejszenie guza, a tym samym stworzenie warunków do przeprowadzenia zabiegu oraz lepszego zaplanowania kolejnych etapów terapii. Po operacji materiał usunięty podczas zabiegu jest poddawany ocenie patomorfologicznej. Jeżeli w piersi lub węzłach chłonnych pozostają komórki nowotworowe, mówi się o chorobie resztkowej.
To właśnie porównanie statusu HER2 stwierdzonego w biopsji przed leczeniem z wynikiem badania guza resztkowego było przedmiotem pracy naukowców. W analizowanej grupie około jedna trzecia pacjentek miała po leczeniu neoadiuwantowym inny status HER2 niż przed jego rozpoczęciem.
Najczęściej obserwowaną zmianą było zmniejszenie ekspresji HER2. Znacznie rzadziej dochodziło natomiast do sytuacji, w której po leczeniu stwierdzano nowy HER2-dodatni nowotwór, mimo że taka cecha nie została rozpoznana w materiale pobranym przed rozpoczęciem terapii.
Ponowna ocena HER2 może wpływać na dalsze leczenie
Wyniki badania zwracają uwagę na znaczenie ponownego oznaczenia HER2 w chorobie resztkowej. Informacja o aktualnych cechach biologicznych komórek nowotworowych może być istotna podczas podejmowania decyzji dotyczących leczenia pooperacyjnego.
– Wyniki badania wskazują, że ponowna ocena HER2 w chorobie resztkowej może mieć istotne znaczenie dla doboru dalszego leczenia pooperacyjnego i wspiera rozwój bardziej spersonalizowanej terapii raka piersi – wyjaśnia dr n. med. Katarzyna Pogoda, onkolog kliniczna z Kliniki Nowotworów Piersi i Chirurgii Rekonstrukcyjnej NIO i pierwsza autorka pracy. – Najczęściej obserwowano zmniejszenie ekspresji HER2, natomiast pojawienie się nowego HER2-dodatniego nowotworu było zjawiskiem rzadkim. To ważna informacja, ponieważ standardowo ekspresja receptorów w chorobie resztkowej nie zawsze jest ponownie oceniana. Uzyskane wyniki pokazują, że taka informacja może mieć realne znaczenie kliniczne i powinna być brana pod uwagę w dalszym planowaniu leczenia – dodaje specjalistka.
Obserwacje zespołu NIO wskazują więc, że biologiczna charakterystyka raka piersi ustalona przed rozpoczęciem leczenia neoadiuwantowego może nie odzwierciedlać w pełni cech choroby obecnej po zakończeniu terapii. Ponowna diagnostyka materiału pooperacyjnego może dostarczyć dodatkowych danych potrzebnych do indywidualnego zaplanowania kolejnego etapu postępowania.
Interdyscyplinarna analiza 736 przypadków
Badanie zostało przeprowadzone przez interdyscyplinarny zespół Narodowego Instytutu Onkologii. W pracach uczestniczyli specjaliści z Kliniki Nowotworów Piersi i Chirurgii Rekonstrukcyjnej, Zakładu Patologii oraz Departamentu Narodowej Strategii Onkologicznej. Zespół współpracował również z ekspertem w dziedzinie biostatystyki ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego.
Wśród autorów publikacji znaleźli się dr n. med. Katarzyna Pogoda, Magdalena Czopowicz, Agata Bąk, dr n. med. Wojciech Olszewski, prof. Michał Czopowicz z SGGW, dr hab. n. med. Monika Durzyńska, Dorota Najmrocka, Paulina Halasa, dr n. med. Anna Borowiec, prof. Zbigniew Nowecki oraz prof. Anna Niwińska.
Praca obejmująca 736 chorych dostarcza danych wspierających bardziej szczegółową ocenę raka piersi po zakończeniu leczenia neoadiuwantowego. Jej autorzy zwracają uwagę, że ponowne badanie statusu HER2 w chorobie resztkowej może mieć znaczenie kliniczne, zwłaszcza gdy wynik tej oceny może zostać uwzględniony przy wyborze dalszego leczenia po operacji.
Co to oznacza dla pacjentki?
Wyniki badania nie oznaczają, że status HER2 zmieni się u każdej pacjentki poddawanej leczeniu przedoperacyjnemu. Pokazują jednak, że cecha ta może różnić się w materiale pobranym przed terapią i w komórkach nowotworowych pozostałych po leczeniu neoadiuwantowym.
Dla pacjentki z chorobą resztkową może to oznaczać, że ponowna ocena HER2 w materiale pooperacyjnym dostarczy lekarzom dodatkowych informacji potrzebnych podczas planowania dalszego postępowania. Decyzje dotyczące wykonania badań oraz wyboru leczenia powinny być podejmowane przez zespół prowadzący na podstawie pełnego obrazu klinicznego i wyników diagnostycznych.
Trastuzumab derukstekan w leczeniu neoadjuwantowym raka piersi HER2-dodatniego wysokiego ryzyka
FDA zatwierdza zongertinib. Nowa opcja leczenia raka płuca z mutacją HER2
Czym jest HER2?
HER2 jest białkiem znajdującym się na powierzchni komórek. W diagnostyce raka piersi ocenia się, czy komórki nowotworowe mają zwiększoną ilość tego receptora. Wynik pomaga określić podtyp biologiczny nowotworu i zaplanować leczenie.
Czy status HER2 może zmienić się podczas leczenia?
Tak. W badaniu ekspertów Narodowego Instytutu Onkologii, obejmującym 736 pacjentek, zmianę statusu HER2 między biopsją przed leczeniem a oceną choroby resztkowej po operacji stwierdzono u około jednej trzeciej chorych.
Jaka zmiana była obserwowana najczęściej?
Najczęściej dochodziło do zmniejszenia ekspresji HER2. Pojawienie się nowego HER2-dodatniego nowotworu po leczeniu było zjawiskiem rzadkim.
Czym jest leczenie neoadiuwantowe?
Jest to leczenie prowadzone przed zabiegiem operacyjnym. Może służyć między innymi zmniejszeniu guza oraz ułatwieniu zaplanowania dalszej terapii.
Co oznacza choroba resztkowa?
Chorobą resztkową określa się komórki nowotworowe pozostające w piersi lub węzłach chłonnych po zakończeniu leczenia przedoperacyjnego i wykonaniu operacji.
Dlaczego ponowne oznaczenie HER2 może być ważne?
Ponowna ocena może pokazać, czy biologiczne cechy komórek nowotworowych pozostałych po leczeniu różnią się od wyniku uzyskanego przed rozpoczęciem terapii. Taka informacja może mieć znaczenie dla planowania leczenia pooperacyjnego.
Czy HER2 jest obecnie ponownie badany u każdej pacjentki?
Z wypowiedzi autorki badania wynika, że ekspresja receptorów w chorobie resztkowej nie zawsze jest standardowo ponownie oceniana. Badanie NIO wskazuje, że taka ocena może dostarczać informacji istotnych klinicznie.
• Artykuł zaktualizowano:
