Sejm poparł poprawki Senatu do nowelizacji ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej. Po zakończeniu prac parlamentarnych ustawa oczekuje na podpis Prezydenta. Jednym z jej najważniejszych elementów jest wprowadzenie elektronicznej Karty Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego, czyli e-DiLO. Od 1 stycznia 2027 roku karta ma być prowadzona wyłącznie w formie elektronicznej.
Nowelizacja obejmuje jednak szerszy zakres zmian niż samo zastąpienie dokumentu papierowego jego cyfrowym odpowiednikiem. Przepisy mają uporządkować sposób organizacji opieki onkologicznej w ramach Krajowej Sieci Onkologicznej, ograniczyć część obowiązków administracyjnych placówek oraz doprecyzować zadania osób odpowiedzialnych za koordynację leczenia.
Elektroniczna karta DiLO zamiast papierowej dokumentacji
Do końca 2026 roku placówki będą mogły korzystać równolegle z papierowej i elektronicznej Karty Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego. Od początku 2027 roku karta ma funkcjonować wyłącznie w formie cyfrowej. Zmiana dotyczy jednego z podstawowych narzędzi wykorzystywanych w procesie prowadzenia pacjenta z podejrzeniem lub rozpoznaniem choroby nowotworowej.
Resort zdrowia podkreśla, że e-DiLO ma nie być jedynie elektroniczną kopią dotychczasowego dokumentu. Karta ma obejmować kolejne elementy ścieżki pacjenta: diagnostykę, decyzje terapeutyczne, plan leczenia oraz realizację terapii. Informacje będą mogły być uzupełniane z wykorzystaniem systemów informatycznych podmiotów leczniczych, co ma ograniczyć ręczne wprowadzanie części danych.
W praktyce chodzi o to, aby uprawnieni uczestnicy procesu leczenia mogli korzystać z tego samego, aktualnego zestawu informacji o diagnostyce i terapii pacjenta. Ministerstwo Zdrowia wskazuje, że rozwiązanie ma umożliwić bieżący dostęp do historii leczenia realizowanego w różnych placówkach, bez potrzeby wielokrotnego przekazywania dokumentacji przez chorego.
Elektroniczna karta ma również stać się narzędziem monitorowania jakości opieki onkologicznej. Dane z e-DiLO mają pozwolić na ocenę terminowości diagnostyki, ciągłości leczenia i przebiegu terapii w skali całego kraju. Zgodnie z założeniami nowelizacji za monitorowanie jakości opieki onkologicznej ma odpowiadać Narodowy Fundusz Zdrowia, który będzie analizował dane dotyczące leczenia i publikował wyniki oceny jakości.
Mniej odrębnych obowiązków dla szpitali
Nowelizacja zmniejsza zakres części obowiązków organizacyjnych nakładanych na placówki należące do Krajowej Sieci Onkologicznej. Jedna ze zmian dotyczy wymogu prowadzenia odrębnych infolinii onkologicznych przez szpitale. Po wejściu w życie nowych przepisów pacjenci mają korzystać z centralnych rozwiązań, w tym z Telefonicznej Informacji Pacjenta Narodowego Funduszu Zdrowia.
Ustawa przewiduje także odejście od konieczności tworzenia dodatkowych systemów zapisów przez placówki. Ich funkcję mają przejmować rozwiązania centralne, w tym e-rejestracja. W uzasadnieniu rządowym wskazywano, że uproszczenia mają ograniczyć obciążenia administracyjne szpitali i przychodni, aby większa część organizacyjnych zasobów mogła być przeznaczona na realizację opieki nad pacjentem.
Zmiany obejmują również procedury związane z akredytacją placówek medycznych. Nowelizacja ma skrócić i uprościć ten proces, który służy potwierdzaniu spełniania standardów jakości i bezpieczeństwa leczenia.
Koordynator opieki i ciągłość leczenia
Istotną częścią ustawy jest doprecyzowanie roli koordynatora opieki onkologicznej. Ma on odpowiadać za organizację procesu leczenia i wspierać pacjenta w przechodzeniu przez kolejne etapy diagnostyki oraz terapii. Z punktu widzenia chorego ma to znaczenie szczególnie wtedy, gdy leczenie wymaga udziału różnych poradni, oddziałów i ośrodków.
Nowe przepisy wprowadzają także definicję ciągłości opieki onkologicznej. Jej znaczenie nie ogranicza się do samego leczenia przeciwnowotworowego. Ma obejmować również lepsze połączenie opieki specjalistycznej z dalszym prowadzeniem pacjenta, w tym z opieką podstawową. W założeniach Krajowej Sieci Onkologicznej szczególne miejsce zajmuje poprawa organizacji leczenia niezależnie od miejsca, w którym pacjent rozpoczyna diagnostykę lub terapię. Nowelizacja ma ułatwić korzystanie z danych gromadzonych w systemie, a zarazem porządkować odpowiedzialność poszczególnych uczestników opieki.
Co zmieniły poprawki Senatu
Senat wprowadził do ustawy osiem poprawek, a Sejm je poparł. Część z nich miała charakter redakcyjny i porządkujący, związany m.in. ze spójnością terminologii oraz odesłaniami do innych przepisów. Jedna z istotniejszych zmian dotyczy jednak okresu obowiązywania wykazu świadczeniodawców zakwalifikowanych do Krajowej Sieci Onkologicznej. Został on wydłużony z trzech do czterech lat. W konsekwencji podmioty znajdujące się w wykazie 26 lipca 2026 roku będą mogły realizować opiekę onkologiczną w ramach KSO do 26 lipca 2028 roku, a nie – jak zakładała wcześniejsza wersja regulacji – do 26 lipca 2027 roku. Senat uzasadniał tę zmianę potrzebą dostosowania mechanizmów ustawowych do organizacyjnych i klinicznych warunków funkcjonowania placówek oraz umożliwienia bardziej miarodajnej oceny spełniania przez nie wymagań sieci.
Kolejna poprawka zmienia brzmienie przepisu dotyczącego planu leczenia onkologicznego realizowanego przez ośrodek SOLO I poziomu. Zamiast obowiązku realizacji planu „zatwierdzonego” przez SOLO III poziomu przyjęto, że plan ma być przez taki ośrodek „zaopiniowany”. Senat wskazał, że zmiana służy uzgodnieniu treści przepisów odnoszących się do współpracy pomiędzy poziomami zabezpieczenia opieki onkologicznej.
Ustawa czeka na podpis Prezydenta
Po przyjęciu poprawek Senatu przez Sejm nowelizacja zakończyła parlamentarny etap prac. Ustawa oczekuje obecnie na podpis Prezydenta, a następnie na ogłoszenie w Dzienniku Ustaw. Zasadniczo przepisy mają wejść w życie po 14 dniach od publikacji, przy czym obowiązek stosowania wyłącznie elektronicznej karty e-DiLO został przewidziany od 1 stycznia 2027 roku. Dla funkcjonowania Krajowej Sieci Onkologicznej będzie to kolejny etap wdrażania rozwiązań opartych na danych gromadzonych w systemach cyfrowych. Skuteczność tych zmian będzie zależała nie tylko od samego wejścia w życie ustawy, lecz także od gotowości technicznej placówek, sprawności wymiany informacji oraz praktycznego wykorzystania danych przez osoby prowadzące pacjenta w procesie diagnostyki i leczenia.
Co to oznacza dla pacjenta?
Pacjent ma stopniowo rzadziej samodzielnie przenosić dokumentację pomiędzy placówkami. Informacje o kolejnych etapach diagnostyki i leczenia mają być dostępne w elektronicznej karcie e-DiLO dla uprawnionych osób uczestniczących w procesie leczenia. Od 2027 roku papierowa Karta DiLO ma zostać zastąpiona wyłącznie formą elektroniczną. Zmiany dotyczą również organizacji kontaktu z systemem: zamiast odrębnych infolinii prowadzonych przez poszczególne szpitale pacjenci mają korzystać z centralnej Telefonicznej Informacji Pacjenta NFZ.
Kiedy e-DiLO stanie się obowiązkowa?
Obowiązek stosowania elektronicznej Karty Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego ma rozpocząć się 1 stycznia 2027 roku. Do końca 2026 roku możliwe ma być korzystanie zarówno z papierowej, jak i elektronicznej wersji karty.
Czy pacjent będzie musiał sam dostarczać dokumentację do kolejnych ośrodków?
Założeniem e-DiLO jest umożliwienie uprawnionym uczestnikom procesu leczenia dostępu do aktualnych danych o diagnostyce i terapii pacjenta. Ma to ograniczyć konieczność wielokrotnego przekazywania dokumentacji pomiędzy placówkami przez chorego.
Czy znikną infolinie onkologiczne prowadzone przez szpitale?
Nowelizacja znosi obowiązek prowadzenia osobnych infolinii onkologicznych przez placówki. Informacje dla pacjentów mają być dostępne w ramach centralnych rozwiązań, w tym Telefonicznej Informacji Pacjenta NFZ.
Jaką funkcję będzie pełnił koordynator opieki onkologicznej?
Koordynator ma organizować proces leczenia i pomagać pacjentowi przejść przez kolejne etapy diagnostyki oraz terapii.
Co oznacza wydłużenie okresu obowiązywania wykazu placówek KSO?
Po poprawkach Senatu okres obowiązywania wykazu świadczeniodawców zakwalifikowanych do Krajowej Sieci Onkologicznej został wydłużony z trzech do czterech lat. W przypadku podmiotów znajdujących się w wykazie 26 lipca 2026 roku oznacza to możliwość realizacji opieki onkologicznej do 26 lipca 2028 roku.
Środowisko onkologiczne apeluje o szybkie uchwalenie nowelizacji Krajowej Sieci Onkologicznej
• Artykuł zaktualizowano:
