W obszarze leczenia endometriozy w Polsce pojawiła się kolejna przeszkoda w dostępie do nowoczesnych terapii farmakologicznych. Mimo wcześniejszych deklaracji Ministerstwa Zdrowia oraz pozytywnej opinii Rady Przejrzystości, Komisja Ekonomiczna wydała negatywną uchwałę dotyczącą refundacji jedynego obecnie w procedurze leku nowej generacji, łączącego relugoliks, estradiol i octan noretysteronu, przeznaczonego do objawowego leczenia endometriozy u kobiet w wieku rozrodczym. Decyzja ta rodzi istotne pytania o dostępność innowacyjnych opcji terapeutycznych dla pacjentek, które często mierzą się z przewlekłym bólem i ograniczeniami wynikającymi z choroby.
W ostatnich miesiącach w Polsce wdrożono nowy model kompleksowej opieki nad kobietami z endometriozą, który od 1 lipca 2025 roku obejmuje zarówno zaawansowaną diagnostykę, jak i leczenie dopasowane do stopnia zaawansowania choroby. System ten zapewnia pacjentkom dostęp do terapii zachowawczych, farmakologicznych, jak również procedur chirurgicznych i okołooperacyjnych, tworząc bardziej spersonalizowaną ścieżkę opieki. Resort zdrowia deklaruje, że model będzie stopniowo rozwijany, zwłaszcza w zakresie wsparcia pacjentek z mniej zaawansowaną postacią schorzenia, które nie wymagają interwencji chirurgicznej.
W maju bieżącego roku była minister zdrowia Izabela Leszczyna podczas wystąpienia w Sejmie zapowiadała wprowadzenie do koszyka świadczeń gwarantowanych nowych, innowacyjnych terapii hormonalnych, dostępnych w leczeniu zachowawczym endometriozy. Jej deklaracje dotyczyły m.in. refundacji leków najnowszej generacji, które przeszły pełne badania kliniczne i procedurę dopuszczenia do obrotu.
Eksperci kliniczni konsekwentnie podkreślają, że dostęp do szerokiej gamy terapii jest kluczowy, ponieważ nie każda pacjentka dobrze toleruje konkretne leki, a wysokie koszty terapii nierefundowanych stanowią realną barierę dla wielu kobiet. Jak zauważa dr hab. Paweł Basta, specjalista ginekologii onkologicznej z Uniwersytetu Jagiellońskiego: Nie wszystkie dostępne substancje są refundowane, a te, które nie są, mogą być niedostępne dla pacjentek ze względu na ceny. To rodzi poważne ograniczenia w skutecznym leczeniu.
Podobny głos płynie od prof. Tomasza Paszkowskiego, kierownika III Kliniki Ginekologii w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym nr 4 w Lublinie, który podczas posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Zdrowia Kobiet w lipcu br. wskazał, że brak refundacji nowoczesnych terapii farmakologicznych pozostaje znaczącą luką w systemie opieki nad pacjentkami z endometriozą. Profesor podkreślał, że dla wielu kobiet ograniczenia finansowe stają się przeszkodą w korzystaniu z najskuteczniejszych opcji leczenia, co w praktyce może pogłębiać dyskomfort i wpływać na jakość życia.
Obecnie jedyną innowacyjną terapią w procedurze refundacyjnej jest preparat łączący relugoliks, estradiol i octan noretysteronu, skierowany do pacjentek wcześniej leczonych farmakologicznie lub chirurgicznie. Lek uzyskał pozytywną opinię Rady Przejrzystości oraz rekomendację Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji w lipcu 2025 roku, jednak decyzja Komisji Ekonomicznej z 22 sierpnia br. była negatywna. Ostateczne słowo należy do ministra zdrowia, który zdecyduje o ewentualnym włączeniu leku do refundacji.
Sytuacja ta pokazuje, że mimo postępów w organizacji kompleksowej opieki nad pacjentkami z endometriozą, wciąż pozostaje wyraźna potrzeba zapewnienia dostępu do innowacyjnych terapii farmakologicznych. Eksperci zgodnie podkreślają, że zwiększenie dostępności leków nowej generacji może znacząco poprawić komfort życia kobiet dotkniętych przewlekłą chorobą, minimalizować ryzyko nawrotów objawów i umożliwić bardziej efektywną kontrolę nad przebiegiem endometriozy.
W obliczu rosnącej liczby diagnoz i coraz lepszego rozumienia mechanizmów choroby, decyzje dotyczące refundacji innowacyjnych terapii stanowią jeden z kluczowych elementów budowania nowoczesnego systemu opieki ginekologicznej w Polsce.
Czym jest endometrioza i jak się objawia?
Endometrioza to przewlekła choroba, w której tkanka podobna do błony śluzowej macicy rozwija się poza jej jamą. Objawy obejmują silne bóle miednicy, nieregularne krwawienia, trudności z zajściem w ciążę i zmęczenie.
Jakie są dostępne metody leczenia endometriozy?
Leczenie obejmuje terapię farmakologiczną, hormonalną, chirurgiczną oraz leczenie okołooperacyjne. Nowoczesne leki hormonalne, takie jak relugoliks w połączeniu z estradiolem i octanem noretysteronu, oferują skuteczne leczenie objawowe dla dorosłych kobiet w wieku rozrodczym.
Czy innowacyjne leczenie endometriozy jest refundowane w Polsce?
Obecnie refundacja jest niepewna. Lek przeszedł proces oceny eksperckiej i uzyskał pozytywne rekomendacje, jednak Komisja Ekonomiczna wydała negatywną uchwałę. Ostateczna decyzja należy do ministra zdrowia.
Dlaczego dostęp do różnych terapii jest ważny?
Nie wszystkie pacjentki dobrze tolerują te same leki, dlatego szeroki wybór terapii zwiększa szanse na skuteczne leczenie i poprawę jakości życia. Brak refundacji może stanowić istotną barierę finansową.
Jak zmienia się opieka nad pacjentkami z endometriozą w Polsce?
Od lipca 2025 roku wprowadzono kompleksowy model opieki obejmujący diagnozę, leczenie farmakologiczne, chirurgiczne oraz okołooperacyjne, dopasowane do indywidualnych potrzeb pacjentek.
Adenomioza – Charakterystyka, Diagnostyka i Leczenie
Endometrioza a ryzyko rozwoju nowotworów. Analiza zależności