Ministerstwo Zdrowia opublikowało zaktualizowany wykaz produktów leczniczych finansowanych w ramach ratunkowego dostępu do technologii lekowych (RDTL). Od stycznia do końca sierpnia 2026 roku na leczenie 4018 pacjentów przeznaczono ponad 231,5 mln zł. Finansowaniem objęto 293 produkty lecznicze zawierające 237 substancji czynnych lub ich kombinacji, stosowane w 550 wskazaniach chorobowych. Wśród nich znalazły się 194 wskazania onkologiczne. Wykaz obejmuje zarówno terapie stosowane w częstych nowotworach, jak i leczenie rzadkich chorób, dla których możliwości terapeutyczne pozostają ograniczone.
Spis treści:
Komunikat podpisany 9 października 2026 roku przez Katarzynę Kacperczyk, podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia, przedstawia dane o wykorzystaniu RDTL w okresie od 1 stycznia do 31 sierpnia 2026 roku. Dokument zawiera również szczegółowy wykaz sfinansowanych produktów, ich nazwy międzynarodowe i handlowe oraz kody ICD-10 rozpoznań, w których zastosowano leczenie.
Ratunkowy dostęp do technologii lekowych jest rozwiązaniem przeznaczonym dla pacjentów, u których wyczerpano dostępne możliwości leczenia finansowanego ze środków publicznych w danym wskazaniu. Pozwala na pokrycie kosztów terapii, która nie jest refundowana w standardowym trybie dla określonej choroby lub sytuacji klinicznej. Leczenie odbywa się w szpitalu, a pacjent nie ponosi kosztów zakupu leku. Z mechanizmu korzystają między innymi chorzy na nowotwory, dla których dostępne programy lekowe nie przewidują odpowiedniej terapii albo którzy nie kwalifikują się do leczenia zgodnie z obowiązującymi kryteriami refundacyjnymi. RDTL bywa również wykorzystywany w chorobach rzadkich, hematologicznych, neurologicznych i immunologicznych. Samo rozpoznanie choroby oraz obecność produktu w wykazie nie wystarczają jednak do uzyskania finansowania. Każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny medycznej i spełnienia warunków procedury.
Ponad 4 tys. pacjentów objętych finansowaniem RDTL w 2026 roku
Według danych Ministerstwa Zdrowia w pierwszych ośmiu miesiącach 2026 roku procedurą RDTL objęto 4018 pacjentów, wśród których 1124 stanowiły osoby poniżej 18. roku życia. Leczenie było finansowane w 118 placówkach uprawnionych do korzystania z tego mechanizmu.
4 018 pacjentów objętych RDTL
231,58 mln zł wydatków na leki
1 124 pacjentów poniżej 18 lat
118 świadczeniodawców ze zgodą na finansowanie
Źródło: Ministerstwo Zdrowia, komunikat z 9 października 2026 r. Dane za okres 1 stycznia – 31 sierpnia 2026 r.
Łączna kwota przeznaczona na sfinansowanie leków wyniosła dokładnie 231 581 477,63 zł. Ministerstwo nie przedstawiło szczegółowego podziału wydatków według poszczególnych chorób, grup wiekowych ani produktów leczniczych. Nie wiadomo więc, jaka część tej kwoty została przeznaczona bezpośrednio na leczenie nowotworów, a jaka na pozostałe schorzenia. Dane obejmują 293 produkty lecznicze, rozumiane jako unikalne nazwy handlowe, oraz 237 substancji czynnych lub ich kombinacji. Ministerstwo wykazało 550 wskazań określonych za pomocą unikalnych kodów ICD-10. Spośród nich 194 miały charakter onkologiczny. Liczby te nie odpowiadają liczbie odrębnych terapii ani liczbie pacjentów z poszczególnymi rozpoznaniami. Jeden lek może być stosowany w kilku chorobach, a to samo rozpoznanie może występować przy wielu produktach.
Osobno resort informuje, że obecnie mechanizm RDTL umożliwia finansowanie około 150 substancji czynnych lub ich kombinacji w około 400 wskazaniach terapeutycznych dotychczas nierefundowanych ze środków publicznych. Te dane dotyczą węższej kategorii: wskazań bez standardowej refundacji. Z kolei liczby 237 i 550 opisują wszystkie substancje i rozpoznania wykazane w finansowaniu za analizowane osiem miesięcy.
Wcześniejszy komunikat Ministerstwa Zdrowia, obejmujący styczeń i luty 2026 roku, wskazywał 1835 pacjentów, w tym 544 dzieci i nastolatków. Na finansowanie leków przeznaczono wówczas 44,03 mln zł. W okresie od marca do sierpnia do liczby osób objętych finansowaniem doszło zatem 2183 pacjentów, przy czym dane narastające nie pozwalają ustalić, ilu chorych rozpoczynało terapię, a ilu ją kontynuowało.
Leki onkologiczne w wykazie RDTL. Rak piersi, rak jajnika, glejaki i nowotwory płuca
Znaczną część opublikowanego wykazu stanowią terapie wykorzystywane w leczeniu nowotworów. Obejmują one leki ukierunkowane molekularnie, immunoterapie, przeciwciała monoklonalne, koniugaty przeciwciało–lek oraz inne produkty stosowane w onkologii i hematologii. Ministerstwo przyporządkowało je do konkretnych kodów rozpoznań ICD-10, bez podawania w tabeli szczegółowych kryteriów klinicznych kwalifikacji.
W przypadku raka piersi na liście znalazły się między innymi abemacyklib (Verzenios), kapivasertyb (Truqap), olaparyb (Lynparza), rybocyklib (Kisqali), palbocyklib (Ibrance), sacytuzumab gowitekan (Trodelvy), trastuzumab derukstekan (Enhertu) oraz tukatynib (Tukysa). Są to leki stosowane w różnych podtypach biologicznych nowotworu i odmiennych sytuacjach klinicznych. O wyborze terapii decydują między innymi status receptorów hormonalnych i HER2, wyniki badań molekularnych, wcześniejsze leczenie oraz stan kliniczny chorego. Przy trastuzumabie derukstekanie wykaz obejmuje kody związane nie tylko z rakiem piersi, ale również z nowotworami płuca, żołądka, jelita grubego i dróg żółciowych. W tabeli znalazły się także rozpoznania dotyczące raka pęcherza moczowego. Informacja o finansowaniu leku w konkretnym kodzie ICD-10 nie przesądza, jakie cechy biologiczne nowotworu lub wcześniejsze linie leczenia uzasadniały jego zastosowanie.
W obszarze raka jajnika wymieniono między innymi mirwetuksymab sorawtanzynę (Elahere), niraparyb (Zejula), olaparyb (Lynparza), alpelisyb (Piqray) i trametynib (Mekinist). Również tutaj wykaz nie określa liczby pacjentek leczonych poszczególnymi preparatami ani nie zawiera informacji o wynikach zastosowanych terapii. W praktyce leczenie raka jajnika zależy m.in. od typu histologicznego, wyników badań molekularnych, wrażliwości na wcześniejszą chemioterapię i zaawansowania choroby.
Osobną grupę stanowią terapie stosowane w nowotworach płuca. Na liście znajdują się między innymi amiwantamab (Rybrevant), alektynib (Alecensa), ozymertynib (Tagrisso), selperkatynib (Retsevmo), tepotynib (Tepmetko), durwalumab (Imfinzi), niwolumab (Opdivo) oraz pembrolizumab (Keytruda). Część z nich to terapie celowane przeznaczone dla chorych z określonymi zmianami molekularnymi, inne należą do immunoterapii. Sam kod C34 nie pozwala ustalić, czy dany pacjent spełnia kryteria zastosowania konkretnego leku.
Na uwagę zasługuje również obecność worasydenibu (Voranigo), leku ukierunkowanego na mutacje IDH1 i IDH2, wykorzystywanego w leczeniu wybranych glejaków o niższym stopniu złośliwości. W październikowym wykazie produkt przyporządkowano do kodów C71.2, C71.3 oraz C71.7, obejmujących odpowiednio nowotwory złośliwe płata skroniowego, ciemieniowego i pnia mózgu. Zakres ten opisuje rozpoznania wykazane w RDTL, a nie pełne wskazanie rejestracyjne leku. Terapia worasydenibem jest przeznaczona dla odpowiednio zakwalifikowanych pacjentów z gwiaździakiem lub skąpodrzewiakiem stopnia 2. z mutacją IDH, po leczeniu chirurgicznym, u których nie jest konieczne natychmiastowe rozpoczęcie radioterapii lub chemioterapii.
W leczeniu nowotworów układu krwiotwórczego wykaz obejmuje między innymi daratumumab (Darzalex), talkwetamab (Talvey), pirtobrutynib (Jaypirca), ibrutynib (Imbruvica), zanubrutynib (Brukinsa), wenetoklaks (Venclyxto), glofitamab (Columvi), blinatumomab (Blincyto) i ponatynib (Iclusig). Produkty te są stosowane w różnych nowotworach hematologicznych, takich jak szpiczak plazmocytowy, białaczki i chłoniaki. Nie wszystkie wymienione wskazania muszą pozostawać poza standardowymi programami lekowymi. Wykaz RDTL uwzględnia także sytuacje, w których lek wykorzystano w rozpoznaniu lub populacji pacjentów niewchodzącej w zakres dotychczasowego finansowania.
ZOBACZ: Leki hematoonkologiczne w 2026 roku – które terapie czekają na refundację?
RDTL a refundacja. Dlaczego ten sam lek może występować w różnych wykazach?
Jednym z częstych źródeł nieporozumień dotyczących RDTL jest utożsamianie obecności leku na liście finansowanych produktów z uzyskaniem powszechnej refundacji. W rzeczywistości komunikat z października dokumentuje leki, których koszty zostały pokryte w ramach indywidualnego mechanizmu ratunkowego dostępu do technologii lekowych w określonym okresie. Część produktów wymienionych w dokumencie jest już finansowana w programach lekowych, ale w innych wskazaniach, na innych etapach choroby albo u pacjentów spełniających określone kryteria. RDTL umożliwia rozpatrzenie szczególnych sytuacji klinicznych, w których standardowe możliwości terapeutyczne finansowane przez NFZ zostały wyczerpane.
Ministerstwo Zdrowia zwraca uwagę na dwa częste powody braku refundacji terapii w konkretnym wskazaniu: niezłożenie odpowiedniego wniosku przez producenta oraz trwający proces refundacyjny. W takich okolicznościach RDTL może pozwolić na zastosowanie leku przed zakończeniem standardowej procedury refundacyjnej. Istnieje przy tym odrębny wykaz produktów niepodlegających finansowaniu w ramach RDTL. Jest on publikowany na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Wyłączenie może dotyczyć konkretnego zastosowania produktu, a nie wszystkich jego możliwych wskazań. Zgodnie z komunikatem Ministerstwa Zdrowia z 1 czerwca 2026 roku pacjenci, którzy rozpoczęli terapię przed wejściem w życie właściwego wykazu wyłączeń, mogą ją kontynuować po udokumentowaniu skuteczności leczenia.
Jak pacjent może uzyskać leczenie w ramach RDTL?
Procedura uzyskania leczenia w ramach RDTL rozpoczyna się od oceny sytuacji klinicznej pacjenta przez lekarza prowadzącego. Lekarz ustala, czy możliwości leczenia finansowanego publicznie w danym wskazaniu zostały wyczerpane oraz czy zastosowanie określonego produktu leczniczego jest medycznie uzasadnione. Zgodnie z informacjami Ministerstwa Zdrowia o finansowanie mogą występować szpitale III stopnia, szpitale ogólnopolskie, onkologiczne, pulmonologiczne i dziecięce. Pacjent nie składa samodzielnie wniosku o refundację leku w tej procedurze.
Warunkiem uzyskania finansowania przy rozpoczynaniu leczenia jest pozytywna opinia konsultanta wojewódzkiego lub krajowego właściwego dla danego problemu zdrowotnego. W przypadku kontynuacji leczenia niezbędne jest potwierdzenie dotychczasowej skuteczności terapii. Zgoda na sfinansowanie leczenia może obejmować maksymalnie trzy miesiące lub trzy cykle terapeutyczne, z możliwością dalszego finansowania po spełnieniu wymaganych warunków.
Lek musi mieć pozwolenie na dopuszczenie do obrotu na terytorium Polski i być dostępny na polskim rynku. Ministerstwo wskazuje, że procedura RDTL nie obejmuje leków sprowadzanych w trybie importu docelowego. Finansowanie realizowane jest za pośrednictwem NFZ ze środków Funduszu Medycznego.
W komunikacie za styczeń–sierpień 2026 roku nie podano średniego czasu rozpatrywania spraw, liczby odmów finansowania ani odsetka wniosków zakończonych zgodą. Nie zawarto również danych umożliwiających ocenę dostępności procedury w poszczególnych województwach. Liczba 118 świadczeniodawców określa placówki, które uzyskały zgodę na finansowanie terapii, lecz nie przedstawia ich rozmieszczenia ani liczby leczonych pacjentów w każdym ośrodku.
Co wynika z październikowego komunikatu Ministerstwa Zdrowia?
Dokument z 9 października 2026 roku przedstawia skalę finansowania leczenia poza standardowym systemem refundacyjnym. W ciągu ośmiu miesięcy środki na RDTL przekroczyły 231,5 mln zł, a z terapii skorzystało 4018 pacjentów, w tym ponad tysiąc dzieci i nastolatków. Wykaz jest jednocześnie źródłem informacji o produktach leczniczych i rozpoznaniach, dla których finansowanie rzeczywiście zostało zastosowane. Nie zawiera danych pozwalających ocenić skuteczność poszczególnych terapii, liczbę pacjentów przypisanych do danego leku ani koszt leczenia konkretnych chorób.
Ministerstwo `zdrowia nie przedstawiło również w tym dokumencie prognozy wydatków na cały 2026 rok. Opublikowane wartości odnoszą się do okresu zakończonego 31 sierpnia i nie powinny być traktowane jako roczne wykonanie finansowe procedury.
Pełny wykaz produktów leczniczych wraz z nazwami handlowymi, substancjami czynnymi i kodami ICD-10 został udostępniony w załączniku do komunikatu Ministerstwa Zdrowia.
Pacjent, u którego wyczerpano dostępne możliwości leczenia finansowanego przez NFZ, może zapytać lekarza prowadzącego o możliwość zastosowania terapii w ramach RDTL. Dotyczy to również sytuacji, gdy potrzebny lek jest zarejestrowany w Polsce, ale nie jest refundowany w danym wskazaniu. Najważniejsze jest ustalenie, czy istnieją medyczne podstawy do zastosowania określonego leku i czy spełnione są warunki finansowania. Obecność produktu w październikowym wykazie potwierdza wcześniejsze finansowanie w danym rozpoznaniu, ale nie gwarantuje przyznania finansowania kolejnemu pacjentowi. Warto poprosić lekarza o sprawdzenie zarówno aktualnego wykazu RDTL, jak i listy wyłączeń oraz możliwości leczenia w obowiązujących programach lekowych.
SPRAWDŹ: Które leki są wyłączone z RDTL? Zasady i ograniczenia finansowania
Czy leki wymienione w październikowym wykazie RDTL są bezpłatne?
Jeżeli szpital uzyska zgodę na finansowanie terapii w ramach RDTL, pacjent nie ponosi kosztów zakupu leku.
Ilu pacjentów skorzystało z RDTL w 2026 roku?
Według Ministerstwa Zdrowia od 1 stycznia do 31 sierpnia 2026 roku finansowaniem objęto 4018 pacjentów, w tym 1124 osoby poniżej 18. roku życia.
Czy każdy pacjent z chorobą nowotworową może skorzystać z RDTL?
Nie. Podstawowym warunkiem jest wyczerpanie dostępnych możliwości leczenia finansowanego publicznie w danym wskazaniu. Konieczna jest także indywidualna ocena medyczna.
Czy worasydenib (Voranigo) znalazł się na wykazie RDTL?
Tak. Październikowy wykaz wymienia worasydenib przy kodach ICD-10 C71.2, C71.3 i C71.7. Nie jest to jednak równoznaczne z powszechną refundacją tego leku u wszystkich pacjentów z glejakiem.
Czy rodzic może wystąpić o leczenie dziecka w ramach RDTL?
Może zwrócić się do lekarza prowadzącego o ocenę możliwości leczenia. Formalną procedurę finansowania prowadzi uprawniony szpital.
Czy można kontynuować leczenie po trzech miesiącach?
Tak, pod warunkiem potwierdzenia skuteczności dotychczasowej terapii i dopełnienia procedury kontynuacji leczenia.
Czytaj także: Worasydenib w leczeniu glejaka – terapia celowana i diagnostyka molekularna
RDTL w lipcu 2026 – 269 finansowanych leków i wykaz wyłączeń
Pełny wykaz leków finansowanych w RDTL – październik 2026 (PDF) – KOMUNIKAT MINISTRA ZDROWIA w sprawie produktów leczniczych podlegających finansowaniu w ramach procedury ratunkowego dostępu do technologii lekowych:
Źródło:
Komunikat Ministra Zdrowia z 9 października 2026 roku, znak PLD.4731.4.2026.AK, wraz z 56-stronicowym wykazem produktów leczniczych finansowanych w ramach RDTL. Dane porównawcze pochodzą z wcześniejszego komunikatu z 14 kwietnia 2026 roku.
Leki w ramach ratunkowego dostępu do technologii lekowych.
Komunikat z 14 kwietnia 2026 r..
Komunikat o produktach niepodlegających finansowaniu z 1 czerwca 2026 r..
• Artykuł zaktualizowano:









Zostaw odpowiedź