Przewodnik dla pacjentów
Programy lekowe
Sprawdź, czym są programy lekowe, kto może zostać zakwalifikowany
i gdzie szukać ośrodka prowadzącego leczenie.
PROGRAMY LEKOWE - dostęp do nowoczesnego leczenia – sprawdź, czy możesz skorzystać
Co to są programy lekowe?
Programy lekowe umożliwiają pacjentom dostęp do nowoczesnych terapii finansowanych ze środków publicznych. Każdy program dotyczy określonej choroby i precyzyjnie wskazuje zasady kwalifikacji oraz monitorowania leczenia.
Leczenie finansowane przez NFZ
Programy lekowe finansuje Narodowy Fundusz Zdrowia. Dla osoby uprawnionej do świadczeń zdrowotnych leki i badania realizowane w ramach programu są finansowane przez NFZ.
Jasne kryteria
Program określa między innymi rozpoznanie, wyniki badań, etap choroby i warunki bezpieczeństwa terapii.
Leczenie w ośrodku
Terapia odbywa się w placówkach posiadających umowę z NFZ na realizację konkretnego programu.
Co obejmuje program lekowy?
Program lekowy opisuje, kto może skorzystać z terapii, jakie leki są dostępne, jakie badania trzeba wykonać przed rozpoczęciem leczenia oraz w jaki sposób lekarz monitoruje jego skuteczność i bezpieczeństwo.
Nie każdy pacjent z daną diagnozą spełni kryteria programu. Decyduje o tym indywidualna ocena lekarza na podstawie aktualnego stanu zdrowia i pełnej dokumentacji medycznej.
Jak dostać się do programu lekowego?
Poniższe kroki pomogą przygotować się do rozmowy z lekarzem i procesu kwalifikacji.
Porozmawiaj z lekarzem
Zapytaj, czy dla Twojego rozpoznania istnieje program lekowy i czy może być dla Ciebie odpowiedni.
Przygotuj dokumentację
Zbierz wyniki badań, wypisy ze szpitala, opisy obrazowe i informacje o dotychczasowym leczeniu.
Znajdź ośrodek
Wyszukaj placówkę realizującą konkretny program w wybranym województwie lub mieście.
Przejdź kwalifikację
Lekarz oceni dokumentację, stan kliniczny i zleci badania wymagane w programie.
Rozpocznij leczenie
Po kwalifikacji leczenie jest prowadzone i regularnie monitorowane przez zespół medyczny.
Programy onkologiczne i hematoonkologiczne
Poniżej przedstawiamy programy lekowe dotyczące leczenia nowotworów litych oraz nowotworów układu krwiotwórczego i chłonnego. Dla ułatwienia wyszukiwania zostały one podzielone na programy onkologiczne i hematoonkologiczne. Szczegółowe kryteria kwalifikacji należy każdorazowo sprawdzić w aktualnym opisie programu lekowego.
Programy onkologiczne – nowotwory lite
B.4 – leczenie chorych na raka jelita grubegoB.5 – leczenie chorych na raka wątrobowokomórkowego lub raka dróg żółciowych
B.6 – leczenie chorych na raka płuca oraz międzybłoniaka opłucnej
B.9.FM – leczenie chorych na raka piersi
B.10 – leczenie pacjentów z rakiem nerki
B.50 – leczenie chorych na raka jajnika, raka jajowodu lub pierwotnego raka otrzewnej
B.52 – leczenie chorych na nowotwory głowy i szyi oraz złośliwy nowotwór części nosowej gardła
B.56 – leczenie chorych na raka gruczołu krokowego
B.58 – leczenie chorych na raka przełyku, połączenia żołądkowo-przełykowego i żołądka
B.59 – leczenie chorych na czerniaka skóry lub błon śluzowych
B.148 – leczenie chorych na raka endometrium
B.159 – leczenie chorych na raka szyjki macicy
B.163.FM – leczenie chorych na czerniaka błony naczyniowej oka
B.172 – leczenie chorych na zaawansowany nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, czyli GIST
ONKOLOGIA KLINICZNA
Leczenie chorych na raka jelita grubego
Program lekowy B.4 w zakresie onkologii klinicznej obejmuje leczenie systemowe dorosłych pacjentów z zaawansowanym rakiem jelita grubego. W programie finansowane są m.in. immunoterapia u chorych z MSI-H lub dMMR oraz leczenie triflurydyną z typiracylem, bewacyzumabem i frukwintynibem w kolejnych liniach terapii.
Program B.4 – leczenie chorych na raka jelita grubego
ONKOLOGIA KLINICZNA
Leczenie chorych na raka wątrobowokomórkowego lub raka dróg żółciowych
Program lekowy B.5 w zakresie onkologii klinicznej obejmuje leczenie dorosłych pacjentów z rakiem wątrobowokomórkowym oraz zaawansowanym rakiem dróg żółciowych. W programie stosowane są m.in. immunoterapie, leczenie antyangiogenne, kabozantynib oraz pemigatynib u chorych z fuzją lub rearanżacją FGFR2.
Program B.5 – leczenie chorych na raka wątrobowokomórkowego lub raka dróg żółciowych
ONKOLOGIA KLINICZNA
Leczenie chorych na raka płuca oraz międzybłoniaka opłucnej
Program lekowy B.6 w zakresie onkologii klinicznej obejmuje leczenie dorosłych pacjentów z niedrobnokomórkowym i drobnokomórkowym rakiem płuca oraz międzybłoniakiem opłucnej. Uwzględnia leczenie ukierunkowane molekularnie, immunoterapię, immunochemioterapię, a także leczenie okołooperacyjne, konsolidujące i uzupełniające, dobierane zależnie od typu nowotworu i sytuacji klinicznej pacjenta.
Program B.6 – leczenie chorych na raka płuca oraz międzybłoniaka opłucnej
ONKOLOGIA KLINICZNA
Leczenie chorych na raka piersi
Program lekowy B.9.FM w zakresie onkologii klinicznej obejmuje leczenie pacjentów z rakiem piersi na różnych etapach choroby: od raka wczesnego, przez miejscowo zaawansowanego, po przerzutowego. W programie finansowane są m.in. terapie anty-HER2, inhibitory CDK4/6 i PARP, leczenie celowane w zaburzeniach PIK3CA/AKT1/PTEN, immunoterapia w potrójnie ujemnym raku piersi oraz nowoczesne leki stosowane w kolejnych liniach choroby zaawansowanej.
Program B.9.FM – leczenie chorych na raka piersi
ONKOLOGIA KLINICZNA
Leczenie pacjentów z rakiem nerki
Program lekowy B.10 w zakresie onkologii klinicznej obejmuje leczenie pacjentów z rakiem nerkowokomórkowym. Uwzględnia leczenie uzupełniające pembrolizumabem po leczeniu radykalnym oraz terapię zaawansowanego raka nerki w pierwszej, drugiej i trzeciej linii leczenia.
Program B.10 – leczenie pacjentów z rakiem nerki
Onkologia ginekologiczna
Leczenie chorych na raka jajnika, raka jajowodu lub raka otrzewnej
Program lekowy B.50 w zakresie onkologii ginekologicznej obejmuje leczenie pacjentek z rakiem jajnika, rakiem jajowodu lub pierwotnym rakiem otrzewnej. Uwzględnia leczenie podtrzymujące inhibitorami PARP oraz terapię mirwetuksymabem sorawtanzyną u chorych z platynoopornym nowotworem i dodatnią ekspresją receptora folianowego alfa.
Program B.50 – leczenie chorych na raka jajnika, raka jajowodu lub raka otrzewnej
ONKOLOGIA KLINICZNA
Leczenie chorych z płaskonabłonkowym rakiem narządów głowy i szyi lub nowotworem złośliwym części nosowej gardła
Program lekowy B.52 w zakresie onkologii klinicznej obejmuje leczenie dorosłych pacjentów z płaskonabłonkowym rakiem narządów głowy i szyi, w tym jamy ustnej, gardła lub krtani, oraz chorych z nowotworem złośliwym części nosowej gardła. W programie stosowane są m.in. pembrolizumab, niwolumab oraz toripalimab w skojarzeniu z gemcytabiną i cisplatyną.
Program B.52 – leczenie chorych z płaskonabłonkowym rakiem narządów głowy i szyi lub nowotworem złośliwym części nosowej gardła
Rak gruczołu krokowego
Leczenie chorych na raka gruczołu krokowego
Program lekowy B.56 dotyczy leczenia dorosłych pacjentów z rakiem gruczołu krokowego, zarówno w stadium wrażliwości na kastrację, jak i oporności na kastrację, niezależnie od obecności przerzutów. Obejmuje zastosowanie nowoczesnej hormonoterapii oraz wybranych inhibitorów PARP, dostosowanych do stanu klinicznego chorego.
Program B.56 – leczenie chorych na raka gruczołu krokowego
Onkologia kliniczna
Rak przełyku, połączenia żołądkowo-przełykowego i żołądka
Program lekowy B.58 w dziedzinie onkologii klinicznej obejmuje leczenie pacjentów z rakiem przełyku, połączenia żołądkowo-przełykowego oraz żołądka. Uwzględnia leczenie uzupełniające i systemowe, w tym immunoterapię, terapię anty-HER2, ramucyrumab oraz triflurydynę z typiracylem, dobierane w zależności od rozpoznania, stadium choroby i wcześniejszego leczenia.
Program B.58 – leczenie chorych na raka przełyku, połączenia żołądkowo-przełykowego i żołądka
Onkologia kliniczna
Czerniak skóry lub błon śluzowych
Program lekowy B.59 w dziedzinie onkologii klinicznej obejmuje leczenie pacjentów z czerniakiem skóry lub błon śluzowych. Uwzględnia terapię systemową, leczenie uzupełniające po zabiegu oraz leczenie przedoperacyjne, a wybór metody zależy m.in. od stopnia zaawansowania choroby, możliwości wykonania resekcji, obecności mutacji BRAF oraz zastosowanego wcześniej leczenia.
Program B.59 dla pacjentów chorych na czerniaka skóry lub błon śluzowych
RAK ENDOMETRIUM
Leczenie chorych na raka endometrium
Program lekowy B.148 obejmuje leczenie pacjentek z pierwotnie zaawansowanym lub nawrotowym rakiem endometrium. W ramach programu finansowane są wybrane schematy immunoterapii stosowane w połączeniu z chemioterapią, w leczeniu podtrzymującym oraz w kolejnych liniach leczenia systemowego.
Program B.148 – leczenie chorych na raka endometrium
Onkologia ginekologiczna
Rak szyjki macicy
Program obejmuje leczenie w różnych etapach choroby, zgodnie z kryteriami ogólnymi i szczegółowymi.
- Leki w programie: pembrolizumab, cemiplimab
Możliwe leczenie skojarzone z chemioradioterapią lub chemioterapią.
Program B.159 dla pacjentów rakiem szyjki macicy
Onkologia okulistyczna
Czerniak błony naczyniowej oka
Program dotyczy wybranych dorosłych pacjentów spełniających określone warunki kliniczne i laboratoryjne.
- Lek w programie: tebentafusp
Jednym z warunków jest potwierdzenie HLA-A*02:01.
Program B.163.FM – leczenie czerniaka błony naczyniowej oka
Onkologia
Zaawansowany nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego (GIST)
Program obejmuje leczenie dorosłych pacjentów z zaawansowanym lub nawrotowym GIST.
- Lek w programie: ripretynib
Wymagana jest ocena wcześniejszego leczenia i aktualnego stanu klinicznego.
Program B.172 dla pacjentów z GIST
Programy hematoonkologiczne
Programy dotyczące nowotworów układu krwiotwórczego i chłonnego:
B.12.FM – leczenie chorych na chłoniaki B-komórkowe
B.14 – leczenie chorych na przewlekłą białaczkę szpikową
B.54 – leczenie chorych na szpiczaka plazmocytowego
B.65 – leczenie chorych na ostrą białaczkę limfoblastyczną
HEMATOLOGIA
Leczenie chorych na chłoniaki B-komórkowe
Program lekowy B.12.FM w zakresie hematologii obejmuje leczenie dorosłych pacjentów z wybranymi chłoniakami B-komórkowymi, w tym chłoniakiem grudkowym, chłoniakami z dużych komórek B, chłoniakiem z komórek płaszcza oraz chłoniakiem strefy brzeżnej. W programie dostępne są m.in. przeciwciała monoklonalne i bispecyficzne, leki celowane oraz terapie CAR-T, dobierane w zależności od typu chłoniaka i przebiegu choroby.
Program B.12.FM – leczenie chorych na chłoniaki B-komórkowe
HEMATOLOGIA
Leczenie chorych na przewlekłą białaczkę szpikową
Program lekowy B.14 w zakresie hematologii obejmuje leczenie dorosłych pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową z obecnością genu BCR-ABL1 lub chromosomu Filadelfia. W programie dostępne są ponatynib i asciminib, stosowane u chorych z opornością, nawrotem choroby albo nietolerancją wcześniejszego leczenia inhibitorami kinaz tyrozynowych.
Program B.14 – leczenie chorych na przewlekłą białaczkę szpikową
HEMATOLOGIA
Szpiczak plazmocytowy
Program lekowy B.54 w zakresie hematologii obejmuje leczenie dorosłych pacjentów ze szpiczakiem plazmocytowym, zarówno w pierwszej linii, jak i w przypadku choroby opornej lub nawrotowej. W programie dostępne są m.in. schematy z daratumumabem, karfilzomibem, iksazomibem i belantamabem mafodotin, a także nowoczesne przeciwciała dwuswoiste.
Program B.54 – leczenie chorych na szpiczaka plazmocytowego
Ostra białaczka limfoblastyczna
Leczenie chorych na ostrą białaczkę limfoblastyczną
Program lekowy B.65 obejmuje leczenie dzieci i dorosłych z ostrą białaczką limfoblastyczną. Uwzględnia nowoczesne terapie celowane, immunoterapię z zastosowaniem blinatumomabu i inotuzumabu ozogamycyny oraz terapię CAR-T przeznaczoną dla pacjentów z oporną lub nawrotową ostrą białaczką limfoblastyczną wywodzącą się z limfocytów B.
Program B.65 – leczenie chorych na ostrą białaczkę limfoblastyczną
Programy lekowe
Poniżej znajdują się programy lekowe z różnych dziedzin medycyny, w tym neurologii, chorób rzadkich, gastroenterologii, nefrologii, dermatologii, reumatologii, okulistyki, hematologii i endokrynologii.
Program B.1
Leczenie chorych na przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B
Hepatologia i choroby zakaźne
Program lekowy B.1 obejmuje leczenie osób powyżej 3. roku życia z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu B. W ramach programu finansowane są interferon pegylowany alfa-2a oraz wybrane analogi nukleozydowe i nukleotydowe, a dobór terapii zależy od indywidualnej sytuacji klinicznej pacjenta.
Program B.1 – leczenie chorych na przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B
Program B.15
Zapobieganie krwawieniom u dzieci z hemofilią A i B
Hematologia dziecięca
Program lekowy B.15 w zakresie hematologii dziecięcej obejmuje profilaktykę krwawień u dzieci z hemofilią A lub B. Uwzględnia także leczenie okołozabiegowe związane z zakładaniem centralnego dostępu żylnego oraz moduł wywoływania tolerancji immunologicznej u dzieci, u których pojawił się nowy inhibitor.
Program B.15 – zapobieganie krwawieniom u dzieci z hemofilią A i B
Program B.17
Leczenie pierwotnych niedoborów odporności u dzieci
Program lekowy B.17
Program B.18
Leczenie przedwczesnego dojrzewania płciowego u dzieci
Program lekowy B.18
Program B.19
Leczenie niskorosłych osób z somatotropinową niedoczynnością przysadki w okresie wzrastania
Program lekowy B.19
Program B.20
Leczenie niskorosłych dzieci z ciężkim pierwotnym niedoborem IGF-1
Program lekowy B.20
Program B.21
Leczenie ciężkich wrodzonych hiperhomocysteinemii
Program lekowy B.21
Program B.22
Leczenie pacjentów z chorobą Pompego
Program lekowy B.22
Program B.23
Leczenie pacjentów z chorobą Gauchera typu I oraz typu III
Program lekowy B.23
Program B.24
Leczenie choroby Hurler
Program lekowy B.24
Program B.25
Leczenie pacjentów z mukopolisacharydozą typu II (zespół Huntera)
Program lekowy B.25
Program B.27
Leczenie przewlekłych zakażeń płuc u świadczeniobiorców z mukowiscydozą
Program lekowy B.27
Program B.28
Leczenie dystonii ogniskowych i połowiczego kurczu twarzy
Program lekowy B.28
Program B.29
Leczenie chorych na stwardnienie rozsiane
Program lekowy B.29
Program B.30
Leczenie pacjentów pediatrycznych ze spastycznością kończyn z użyciem toksyny botulinowej typu A
Program lekowy B.30
Program B.31
Leczenie tętniczego nadciśnienia płucnego (TNP)
Program lekowy B.31
Program B.32
Leczenie pacjentów z chorobą Leśniowskiego–Crohna
Program lekowy B.32
Program B.33
Leczenie chorych z aktywną postacią reumatoidalnego zapalenia stawów i młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów
Program lekowy B.33
Program B.35
Leczenie chorych z łuszczycowym zapaleniem stawów (ŁZS)
Program lekowy B.35
Program B.36
Leczenie chorych z aktywną postacią zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa (ZZSK)
Program lekowy B.36
Program B.37
Leczenie niedokrwistości u chorych z przewlekłą niewydolnością nerek
Program lekowy B.37
Program B.38
Leczenie niskorosłych dzieci z przewlekłą chorobą nerek (PChN)
Program lekowy B.38
Program B.39
Leczenie wtórnej nadczynności przytarczyc u pacjentów leczonych nerkozastępczo dializami
Program lekowy B.39
Program B.40
Profilaktyka zakażeń wirusem RS
Program lekowy B.40
Program B.41
Leczenie zespołu Pradera–Williego
Program lekowy B.41
Program B.42
Leczenie niskorosłych dzieci z zespołem Turnera (ZT)
Program lekowy B.42
Program B.44
Leczenie chorych z ciężką postacią astmy
Program lekowy B.44
Program B.47
Leczenie chorych z łuszczycą
Program lekowy B.47
Program B.55
Leczenie pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego (WZJG)
Gastroenterologia
Program lekowy B.55 obejmuje leczenie pacjentów z umiarkowaną i ciężką postacią wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. W ramach programu finansowanych jest dziewięć substancji czynnych, a wybór terapii zależy m.in. od wieku pacjenta, aktywności choroby, dotychczasowego leczenia oraz profilu bezpieczeństwa stosowanego leku.
Program B.55 – leczenie pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego (WZJG)
Program B.57
Leczenie pacjentów ze spastycznością kończyn z użyciem toksyny botulinowej typu A
Neurologia i rehabilitacja
Program lekowy B.57 w zakresie neurologii i rehabilitacji obejmuje leczenie dorosłych pacjentów ze spastycznością kończyny górnej lub dolnej z zastosowaniem toksyny botulinowej typu A. Terapia przeznaczona jest m.in. dla chorych po udarze, po urazie ośrodkowego układu nerwowego, ze stwardnieniem rozsianym, mózgowym porażeniem dziecięcym lub paraplegią spastyczną.
Program B.57 – leczenie pacjentów ze spastycznością kończyn z użyciem toksyny botulinowej typu A
Program B.61
Leczenie chorych na cystynozę nefropatyczną
Program lekowy B.61
Program B.62
Leczenie pierwotnych niedoborów odporności u pacjentów dorosłych
IMMUNOLOGIA KLINICZNA
Program lekowy B.62 w zakresie immunologii klinicznej obejmuje leczenie dorosłych pacjentów z pierwotnymi niedoborami odporności. Polega na substytucyjnej terapii immunoglobulinami podawanymi dożylnie lub podskórnie, z możliwością kontynuacji leczenia w warunkach domowych po odpowiednim przeszkoleniu pacjenta.
Program B.62 – leczenie pierwotnych niedoborów odporności u pacjentów dorosłych
Program B.64
Leczenie hormonem wzrostu niskorosłych dzieci urodzonych jako zbyt małe w porównaniu do czasu trwania ciąży
Endokrynologia dziecięca
Program lekowy B.64 obejmuje leczenie somatotropiną dzieci urodzonych jako zbyt małe w stosunku do czasu trwania ciąży, w tym dzieci z rozpoznaniem SGA lub IUGR. Terapia jest przeznaczona dla pacjentów, którzy po ukończeniu 4. roku życia nadal pozostają niskorosli i wykazują zbyt wolne tempo wzrastania.
Program B.64 – leczenie hormonem wzrostu niskorosłych dzieci urodzonych jako zbyt małe w porównaniu do czasu trwania ciąży
Program B.67
Leczenie immunoglobulinami chorób neurologicznych
Neurologia
Program lekowy B.67 obejmuje leczenie immunoglobuliną ludzką normalną pacjentów z wybranymi chorobami neurologicznymi. Rodzaj terapii, sposób podania oraz częstotliwość kontroli są dobierane indywidualnie, zależnie od rozpoznania i odpowiedzi pacjenta na leczenie.
Program B.67 – leczenie immunoglobulinami chorób neurologicznych
Program B.70
Leczenie pacjentów z chorobami siatkówki
Program lekowy B.70
Program B.71
Leczenie terapią bezinterferonową chorych na przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C
Program lekowy B.71
Program B.75
Leczenie pacjentów z układowymi zapaleniami naczyń
Program lekowy B.75
Program B.73
Leczenie pacjentów z neurogenną nadreaktywnością wypieracza
Urologia i neurologia
Program lekowy B.73 obejmuje leczenie pacjentów z neurogenną nadreaktywnością wypieracza pęcherza. U dorosłych stosowana jest toksyna botulinowa typu A, natomiast u dzieci od 6. roku życia chlorowodorek oksybutyniny. Celem terapii jest zmniejszenie objawów ze strony pęcherza oraz poprawa komfortu i jakości życia pacjentów.
Program B.73 – leczenie pacjentów z neurogenną nadreaktywnością wypieracza
Program B.74
Nadciśnienie płucne (CTEPH)
Kardiologia i pulmonologia
Program lekowy B.74 w zakresie kardiologii i chorób płuc dotyczy leczenia dorosłych pacjentów z przewlekłym zakrzepowo-zatorowym nadciśnieniem płucnym (CTEPH). Obejmuje terapię riocyguatem u chorych, którzy nie kwalifikują się do leczenia operacyjnego lub u których nadciśnienie płucne utrzymuje się mimo wcześniejszego leczenia chirurgicznego.
Program B.74 – leczenie przewlekłego zakrzepowo-zatorowego nadciśnienia płucnego (CTEPH)
Program B.76
Leczenie tyrozynemii typu 1 (HT-1)
Choroby ultrarzadkie
Program lekowy B.76 obejmuje leczenie pacjentów z potwierdzoną tyrozynemią typu 1. Terapia nityzynonem jest prowadzona u chorych spełniających kryteria kwalifikacji, a jej skuteczność podlega okresowej ocenie przez Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich.
Program B.76 – leczenie tyrozynemii typu 1 (HT-1)
Program B.82
Leczenie pacjentów z aktywną postacią spondyloartropatii (SpA) bez zmian radiograficznych charakterystycznych dla ZZSK
Program lekowy B.82
Program B.86
Leczenie pacjentów z wrodzonymi zespołami autozapalnymi
CHOROBY ULTRARZADKIE I IMMUNOLOGIA
Program lekowy B.86 w zakresie chorób ultrarzadkich i immunologii obejmuje leczenie pacjentów z wybranymi wrodzonymi oraz poligenowymi zespołami autozapalnymi. Terapia prowadzona jest z zastosowaniem anakinry i dotyczy m.in. chorych z CAPS, TRAPS, rodzinną gorączką śródziemnomorską po nieskuteczności kolchicyny, zespołem Schnitzlera oraz amyloidozą wtórną związaną z procesem autozapalnym.
Program B.86 – leczenie pacjentów z wrodzonymi zespołami autozapalnymi
Program B.87
Leczenie idiopatycznego włóknienia płuc
Program lekowy B.87
Program B.90
Leczenie zaburzeń motorycznych w przebiegu zaawansowanej choroby Parkinsona
Program lekowy B.90
Program B.95
Leczenie chorych z atypowym zespołem hemolityczno-mocznicowym (aHUS)
Program lekowy B.95
Program B.96
Leczenie chorych z nocną napadową hemoglobinurią (PNH)
Program lekowy B.96
Program B.98
Leczenie pediatrycznych chorych na pierwotną małopłytkowość immunologiczną
HEMATOLOGIA DZIECIĘCA
Program lekowy B.98 w zakresie hematologii dziecięcej obejmuje leczenie dzieci i młodzieży z pierwotną małopłytkowością immunologiczną (ITP). W programie stosowane są eltrombopag, romiplostym oraz rytuksymab w wybranych sytuacjach klinicznych, zależnie od przebiegu choroby i odpowiedzi na wcześniejsze leczenie.
Program B.98 – leczenie pediatrycznych chorych na pierwotną małopłytkowość immunologiczną
Program B.99
Leczenie akromegalii
Program lekowy B.99
Program B.101
Leczenie pacjentów z zaburzeniami lipidowymi
Program lekowy B.101
Program B.146
Leczenie chorych na makroglobulinemię Waldenströma
Hematologia
Program lekowy B.146 obejmuje monoterapię zanubrutynibem u dorosłych pacjentów z makroglobulinemią Waldenströma. Leczenie może być stosowane w pierwszej linii u chorych, którzy nie kwalifikują się do immunochemioterapii, a także w drugiej i kolejnych liniach terapii.
Program B.146 – leczenie chorych na makroglobulinemię Waldenströma
Program B.150
Leczenie chorych z toczniem rumieniowatym układowym (TRU, SLE)
Reumatologia
Program lekowy B.150 obejmuje leczenie osób z aktywnym toczniem rumieniowatym układowym, u których standardowa terapia nie zapewniła odpowiedniej kontroli choroby. W ramach programu stosowane są anifrolumab lub rytuksymab, a wybór leczenia zależy od indywidualnej sytuacji klinicznej pacjenta.
Program B.150 – leczenie chorych z toczniem rumieniowatym układowym (TRU, SLE)
Program B.151
Leczenie chorych na hipofosfatemię sprzężoną z chromosomem X (XLH)
Choroby rzadkie i endokrynologia
Program lekowy B.151 w zakresie chorób rzadkich i endokrynologii dotyczy leczenia dzieci, młodzieży oraz dorosłych z hipofosfatemią sprzężoną z chromosomem X (XLH). Obejmuje terapię burosumabem, a kwalifikacja pacjentów i okresowa ocena skuteczności leczenia odbywają się z udziałem Zespołu Koordynacyjnego ds. Chorób Ultrarzadkich.
Program B.151 – leczenie chorych na hipofosfatemię sprzężoną z chromosomem X (XLH)
Rzadka choroba genetyczna - Choroby rzadkie i guzy związane z NF1 - Inne programy dotyczące guzów i chorób przednowotworowych
Leczenie chorych z nerwiakowłókniakami splotowatymi w przebiegu NF1
Nerwiakowłókniaki splotowate są guzami związanymi z neurofibromatozą typu 1, ale sam program nie jest klasycznym programem leczenia raka.
Leczenie nerwiakowłókniaków splotowatych w przebiegu NF1 opiera się na celowanej terapii farmakologicznej (inhibitory MEK) oraz zabiegach operacyjnych. Obecnie standardem jest stosowanie:
- selumetynib
- mirdametynib
Program B.155 – leczenie chorych z nerwiakowłókniakami splotowatymi w przebiegu NF1
Program B.158.FM
Leczenie chorych z niedoborem kwaśnej sfingomielinazy (ASMD) typu A/B i B
Choroby ultrarzadkie
Program dotyczy terapii olipudazą alfa u dzieci, młodzieży oraz osób dorosłych z niedoborem kwaśnej sfingomielinazy typu A/B lub typu B, którzy spełniają ustalone wymagania kliniczne, obrazowe i laboratoryjne.
Program B.158.FM – leczenie chorych z niedoborem kwaśnej sfingomielinazy (ASMD) typu A/B i B
Program B.166
Leczenie pacjentów z achondroplazją
CHOROBY ULTRARZADKIE
Program lekowy B.166 w zakresie chorób ultrarzadkich obejmuje leczenie pacjentów z achondroplazją z zastosowaniem wosorytydu. Do programu kwalifikowani są chorzy z rozpoznaniem potwierdzonym badaniem genetycznym, u których nasady kości długich pozostają niezamknięte, a kwalifikacja oraz okresowa ocena leczenia odbywają się z udziałem Zespołu Koordynacyjnego ds. Chorób Ultrarzadkich.
Program B.166 – leczenie pacjentów z achondroplazją
Program B.167
Leczenie chorych na wrodzoną ślepotę Lebera (LCA) z bialleliczną mutacją genu RPE65
Okulistyka i choroby rzadkie
Program lekowy B.167 obejmuje leczenie pacjentów z wrodzoną ślepotą Lebera związaną z bialleliczną mutacją genu RPE65. Terapia prowadzona jest początkowo w jednym oku, a możliwość leczenia drugiego oka może zostać rozważona po ocenie odpowiedzi na terapię pierwszego oka.
Program B.167 – leczenie chorych na wrodzoną ślepotę Lebera (LCA) z bialleliczną mutacją genu RPE65
Program B.168
Leczenie pacjentów z niereagującym lub opornym na leczenie zakażeniem wirusem cytomegalii (CMV)
Transplantologia i choroby zakaźne
Program lekowy B.168 w dziedzinie transplantologii i chorób zakaźnych obejmuje leczenie maribawirem dorosłych pacjentów po przeszczepieniu narządu litego lub krwiotwórczych komórek macierzystych, u których zakażenie wirusem cytomegalii (CMV) nie odpowiedziało wystarczająco na wcześniejszą terapię przeciwwirusową albo wykazuje oporność na leczenie.
Program B.168 – leczenie pacjentów z niereagującym lub opornym na leczenie zakażeniem wirusem cytomegalii (CMV)
Program lekowy B.169
Leczenie chorych z zespołem hipereozynofilowym (HES)
Choroby ultrarzadkie
Program lekowy B.169 obejmuje leczenie dorosłych pacjentów z zespołem hipereozynofilowym. Terapia mepolizumabem jest przeznaczona dla chorych, u których mimo wcześniejszego leczenia nie udało się uzyskać wystarczającej kontroli choroby.
Program B.169 – leczenie chorych z zespołem hipereozynofilowym (HES)
Program B.170
Leczenie dorosłych pacjentów z polineuropatią w przebiegu dziedzicznej amyloidozy transtyretynowej
Neurologia i choroby rzadkie
Program lekowy B.170 obejmuje leczenie dorosłych pacjentów z polineuropatią w przebiegu dziedzicznej amyloidozy transtyretynowej. Terapia wutrisyranem jest przeznaczona dla chorych w I lub II stadium zaawansowania polineuropatii według klasyfikacji Coutinho.
Program B.170 – leczenie dorosłych pacjentów z polineuropatią w przebiegu dziedzicznej amyloidozy transtyretynowej
Program B.171
Leczenie pacjentów z pierwotną nefropatią IgA
Nefrologia
Program lekowy B.171 obejmuje leczenie dorosłych pacjentów z pierwotną nefropatią IgA. Terapia budezonidem jest przeznaczona dla chorych, u których mimo stosowania leczenia nefroprotekcyjnego nadal utrzymuje się istotny białkomocz oraz ryzyko szybkiej progresji choroby.
Program B.171 – leczenie pacjentów z pierwotną nefropatią IgA
Program B.173
Leczenie chorych z ciężką postacią łysienia plackowatego
Dermatologia
Program lekowy B.173 w zakresie dermatologii obejmuje leczenie pacjentów od 12. roku życia z ciężką postacią łysienia plackowatego. Terapia ritlecytynibem jest przeznaczona dla chorych, u których wcześniejsze leczenie systemowe okazało się nieskuteczne lub nie było tolerowane.
Program B.173 – leczenie chorych z ciężką postacią łysienia plackowatego
Program B.174
Ataksja Friedreicha
Neurologia
Leczenie omaweloksolonem dla pacjentów od 16. roku życia
z potwierdzoną genetycznie ataksją Friedreicha.
Program B.174 – leczenie chorych na ataksję Friedreicha
Program B.175
Leczenie chorych z zespołem Alagille’a
Gastroenterologia i hepatologia dziecięca
Program obejmuje leczenie pacjentów z zespołem Alagille’a, u których występuje trudny do opanowania świąd związany z cholestazą. W ramach programu finansowane są nowoczesne terapie z zastosowaniem maraliksybatu lub odewiksybatu, których celem jest zmniejszenie nasilenia świądu i poprawa codziennego funkcjonowania chorych.
Program B.175 – leczenie chorych z zespołem Alagille’a
Program B.176
Stwardnienie zanikowe boczne (ALS)
Neurologia
Program obejmuje leczenie tofersenem u dorosłych pacjentów
z genetyczną postacią ALS z mutacją w genie SOD1.
Lista programów lekowych ma charakter informacyjny i obejmuje programy ujęte w materiałach Ministerstwa Zdrowia według stanu na 4 lipca 2026 r.
Kto kwalifikuje pacjenta do programu lekowego?
Kwalifikację przeprowadza lekarz w ośrodku realizującym dany program. Ocena opiera się na stanie klinicznym pacjenta, dokumentacji medycznej i szczegółowych kryteriach programu.
W niektórych programach, zwłaszcza dotyczących chorób rzadkich, w procesie kwalifikacji lub późniejszej oceny skuteczności terapii uczestniczy także zespół koordynacyjny powołany przez Prezesa NFZ.
Lekarz bierze pod uwagę między innymi rozpoznanie, wyniki badań, etap choroby, dotychczasowe leczenie, stan ogólny oraz ewentualne przeciwwskazania do terapii.
Kto finansuje programy lekowe?
Programy lekowe finansuje Narodowy Fundusz Zdrowia. Dla osoby uprawnionej do świadczeń zdrowotnych leki i badania realizowane w ramach programu są finansowane przez NFZ.
Najczęściej zadawane pytania
Czy do programu lekowego potrzebne jest skierowanie?
Czy każdy pacjent z daną chorobą może otrzymać leczenie w programie?
Czy można leczyć się w ośrodku poza swoim województwem?
Czy leczenie i badania w programie są finansowane przez NFZ?
Co zrobić, gdy nie spełniam kryteriów programu?
Ministerstwo Zdrowia publikuje treść każdego programu jako załącznik do obowiązującego obwieszczenia refundacyjnego.
Aktualnym punktem odniesienia jest obwieszczenie na 1 lipca 2026 roku, dlatego właśnie ta data stanowi podstawę aktualizacji poszczególnych podstron.
