Program B.76 – leczenie tyrozynemii typu 1 (HT-1)

Program lekowy B.76 Choroby ultrarzadkie

Leczenie tyrozynemii typu 1 (HT-1)

Program obejmuje leczenie nityzynonem pacjentów z potwierdzoną tyrozynemią typu 1. Kwalifikację i okresową ocenę skuteczności leczenia prowadzi Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich.

Numer programu B.76
Dziedzina Choroby ultrarzadkie
Lek w programie Nityzynon
Kwalifikacja Zespół Koordynacyjny

Najważniejsze informacje

01

Dla kogo jest program?

Dla pacjentów z potwierdzonym rozpoznaniem tyrozynemii typu 1, niezależnie od wieku.

02

Jakie leczenie obejmuje?

Program finansuje terapię nityzynonem, prowadzoną zgodnie z aktualną Charakterystyką Produktu Leczniczego.

03

Kto kwalifikuje?

Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich powoływany przez Prezesa NFZ.

04

Jak przebiega kontrola?

Leczenie jest oceniane co 3–6 miesięcy, a u nowo rozpoznanych niemowląt kontrole mogą odbywać się co miesiąc.

Na czym polega program B.76?

Program B.76 dotyczy leczenia pacjentów z tyrozynemią typu 1, określaną skrótem HT-1. Jest to rzadka choroba metaboliczna, która wymaga stałej opieki specjalistycznej, leczenia farmakologicznego i kontroli laboratoryjnych.

W programie finansowany jest nityzynon. Kwalifikacja do leczenia oraz okresowa ocena jego skuteczności odbywają się na podstawie stanu klinicznego pacjenta, wyników badań oraz efektów terapii.

Ważne: szczegółowe dawkowanie nityzynonu, zmiany dawki oraz zasady czasowego wstrzymania leczenia ustala lekarz zgodnie z aktualną Charakterystyką Produktu Leczniczego.

Czy ten program może dotyczyć Ciebie lub Twojego dziecka?

Podstawowym warunkiem kwalifikacji jest potwierdzone rozpoznanie tyrozynemii typu 1. Ostateczną decyzję podejmuje Zespół Koordynacyjny wraz z lekarzem prowadzącym.

Rozpoznanie tyrozynemii typu 1 zostało potwierdzone.

Wykonano badania biochemiczne i metaboliczne wskazane przy kwalifikacji do leczenia.

Stan kliniczny pozwala na rozpoczęcie i bezpieczne prowadzenie terapii.

Pacjent albo opiekun prawny może współpracować przy regularnych badaniach i realizacji zaleceń dietetycznych.

Kryteria kwalifikacji do programu

Do programu kwalifikowani są pacjenci z potwierdzonym rozpoznaniem tyrozynemii typu 1. Kwalifikacji dokonuje Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich.

Ocena co 6 miesięcy: kwalifikacja do programu oraz weryfikacja skuteczności leczenia odbywają się okresowo, w oparciu o ocenę stanu klinicznego pacjenta oraz efektywności stosowanej terapii.

Jakie badania są potrzebne przed kwalifikacją?

Przed rozpoczęciem leczenia wykonywane są badania metaboliczne, laboratoryjne, obrazowe oraz konsultacje oceniające stan wątroby, nerek, oczu i potrzeby żywieniowe pacjenta.

Badania metaboliczne

  • Profil kwasów organicznych w moczu metodą GC/MS.
  • Ocena obecności bursztynyloacetonu.
  • Bursztynyloaceton w suchej kropli krwi.
  • Alfa-fetoproteina.
  • Ilościowe oznaczenie aminokwasów w osoczu.

Badania laboratoryjne

  • Morfologia krwi z płytkami.
  • ALT, AST, bilirubina, fosfataza alkaliczna i GGTP.
  • INR, APTT i czas protrombinowy.
  • Białko całkowite oraz albumina.
  • Gazometria.
  • Elektrolity, wapń, fosfor, mocznik, kreatynina i kwas moczowy.

Ocena narządowa

  • USG jamy brzusznej z oceną wątroby.
  • Badanie oczu w lampie szczelinowej.
  • Konsultacja dietetyczna.
  • Ocena wyników badań moczu.
  • Inne badania zależnie od stanu klinicznego.

Jak przebiega leczenie?

W programie stosowany jest nityzynon. Lekarz ustala dawkę, sposób jej modyfikacji oraz ewentualne czasowe wstrzymanie leczenia zgodnie z aktualną Charakterystyką Produktu Leczniczego.

Co warto wiedzieć o terapii?

Lek finansowany w programie Nityzynon
Dawkowanie Ustalane indywidualnie
Kontrola leczenia Co 3–6 miesięcy
Nowo rozpoznane niemowlęta Nawet co miesiąc
Dieta ma znaczenie: program obejmuje konsultację dietetyczną. Szczegółowe zalecenia żywieniowe pacjent otrzymuje od zespołu prowadzącego.

Jak wygląda monitorowanie leczenia?

Regularne kontrole pozwalają ocenić bezpieczeństwo terapii, wyrównanie metaboliczne, stan wątroby i nerek oraz ewentualne powikłania.

Co 3–6 miesięcy

Standardowe monitorowanie

Wykonywane są badania metaboliczne, laboratoryjne, USG jamy brzusznej, badanie oczu oraz konsultacja dietetyczna.

Po rozpoznaniu HT-1

Częstsze kontrole u niemowląt

U pacjentów tuż po rozpoznaniu, zwłaszcza niemowląt, monitorowanie leczenia może być prowadzone co miesiąc.

Przy ryzyku nowotworu wątroby

Rozszerzona diagnostyka

Gdy występuje ryzyko raka wątrobowokomórkowego, konieczne jest częstsze monitorowanie oraz wykonanie rezonansu magnetycznego jamy brzusznej.

Kiedy leczenie może zostać zakończone?

Zespół Koordynacyjny albo lekarz prowadzący może podjąć decyzję o wyłączeniu pacjenta z programu między innymi w przypadku:

  • nadwrażliwości na nityzynon lub substancję pomocniczą,
  • działań niepożądanych związanych ze stosowaniem nityzynonu,
  • braku skuteczności leczenia,
  • przeszczepienia wątroby,
  • przeciwwskazań określonych w aktualnej Charakterystyce Produktu Leczniczego,
  • braku współpracy przy realizacji programu i badaniach kontrolnych.
Ważne: decyzję o dalszym leczeniu podejmuje zespół specjalistyczny po ocenie aktualnego stanu zdrowia oraz efektów terapii.

Najczęściej zadawane pytania

Kto może zostać zakwalifikowany do programu B.76?
Program obejmuje pacjentów z potwierdzonym rozpoznaniem tyrozynemii typu 1. Kwalifikacji dokonuje Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich.
Jaki lek jest finansowany w programie?
W programie finansowany jest nityzynon. Dawkowanie i ewentualne modyfikacje dawki ustala lekarz zgodnie z aktualną Charakterystyką Produktu Leczniczego.
Jak często odbywają się kontrole?
Zazwyczaj monitorowanie odbywa się co 3–6 miesięcy. U nowo rozpoznanych pacjentów, zwłaszcza niemowląt, kontrole mogą być wykonywane co miesiąc.
Dlaczego wykonywane są badania oczu i USG jamy brzusznej?
Badania pomagają oceniać bezpieczeństwo terapii oraz stan narządów, w szczególności wątroby. Są elementem regularnego monitorowania pacjenta.
Czy leczenie w programie lekowym jest bezpłatne?
Dla pacjenta zakwalifikowanego do programu leki i świadczenia realizowane w jego ramach są finansowane w ramach świadczeń NFZ.

Przeczytaj także

Znajdź ośrodek realizujący program B.76

Przygotuj dokumentację medyczną, wyniki badań metabolicznych, laboratoryjnych oraz wcześniejsze zalecenia dietetyczne. Następnie sprawdź, gdzie można rozpocząć proces kwalifikacji.

Źródła i dokumenty

Źródło merytoryczne: opis programu lekowego B.76 – leczenie tyrozynemii typu 1 (HT-1).
Data aktualizacji strony: Ostatnia aktualizacja merytoryczna: 4 lipca 2026 r.


LECZENIE TYROZYNEMII TYPU 1 (HT-1) ICD-10 E70.2

Niedobór kwaśnej sfingomielinazy (ASMD): na czym polega program lekowy B.158.FM?

Zespół hipereozynofilowy (HES): na czym polega program lekowy B.169?

• Artykuł zaktualizowano:

This will close in 0 seconds