Program lekowy B.64 Endokrynologia dziecięca
Leczenie hormonem wzrostu niskorosłych dzieci urodzonych jako zbyt małe w porównaniu do czasu trwania ciąży
Program obejmuje leczenie somatotropiną dzieci urodzonych jako SGA lub IUGR, które po ukończeniu 4. roku życia pozostają niskorosłe i mają zbyt wolne tempo wzrastania.
Najważniejsze informacje
Dla kogo jest program?
Dla dzieci urodzonych jako zbyt małe w stosunku do wieku ciążowego, które po ukończeniu 4 lat pozostają niskorosłe.
Jakie leczenie obejmuje?
Program finansuje leczenie hormonem wzrostu — somatotropiną, podawaną codziennie wieczorem.
Kto kwalifikuje?
Zespół Koordynacyjny ds. Stosowania Hormonu Wzrostu powoływany przez Prezesa NFZ.
Jak przebiega kontrola?
Pierwsza kontrola odbywa się po 90 dniach, następnie co 180 dni oraz w szerszym zakresie raz w roku.
Na czym polega program B.64?
Program B.64 dotyczy leczenia hormonem wzrostu dzieci urodzonych jako zbyt małe w porównaniu do czasu trwania ciąży. W dokumentacji programowej używane są określenia SGA oraz IUGR.
Sam fakt niskiej masy albo długości urodzeniowej nie wystarcza do kwalifikacji. Lekarz ocenia również aktualny wzrost dziecka, tempo wzrastania, wiek kostny, wyniki badań hormonalnych oraz wyklucza inne przyczyny niskorosłości.
Czy ten program może dotyczyć Twojego dziecka?
Wszystkie kryteria kwalifikacji muszą zostać spełnione łącznie. Poniższa lista ma charakter informacyjny.
Masa urodzeniowa albo długość ciała przy urodzeniu była niższa niż −2 SD dla wieku ciążowego i płci dziecka.
Dziecko ma więcej niż 4 lata.
Wzrost dziecka znajduje się poniżej 3. centyla dla płci i wieku na siatkach centylowych dla polskich dzieci.
Tempo wzrastania jest obniżone i wynosi poniżej −1 SD, ocenione na podstawie obserwacji trwającej co najmniej 6 miesięcy.
Wiek kostny nie przekracza 14 lat u dziewczynki albo 16 lat u chłopca.
Wykluczono inne przyczyny niskorosłości niż SGA albo IUGR.
Kryteria kwalifikacji do programu
Podczas kwalifikacji oceniane są dane dotyczące urodzenia, aktualny rozwój dziecka, wydzielanie hormonu wzrostu oraz bezpieczeństwo rozpoczęcia terapii.
Urodzenie i wzrost
- Masa lub długość urodzeniowa poniżej −2 SD.
- Wiek powyżej 4 lat.
- Wzrost poniżej 3. centyla.
- Obniżone tempo wzrastania przez co najmniej 6 miesięcy.
Wiek kostny i hormony
- Wiek kostny poniżej 14 lat u dziewczynki.
- Wiek kostny poniżej 16 lat u chłopca.
- Ocena wydzielania hormonu wzrostu w testach stymulacyjnych.
- Stężenie GH co najmniej 10 ng/ml zgodnie z zasadami programu.
Bezpieczeństwo
- Wykluczenie innych przyczyn niskorosłości.
- Obrazowanie okolicy podwzgórzowo-przysadkowej.
- Brak przeciwwskazań do terapii hormonem wzrostu.
- Ocena ogólnego stanu zdrowia i rozwoju dziecka.
Jakie badania są potrzebne przed kwalifikacją?
Badania mają ocenić rozwój dziecka, gospodarkę hormonalną, metabolizm, wiek kostny i bezpieczeństwo leczenia.
Rozwój i hormony
- IGF-1 oraz IGFBP3.
- TSH, fT4 i fT3.
- Ocena wzrostu, masy ciała oraz obwodu głowy i klatki piersiowej.
- RTG ręki dominującej i przedramienia do oceny wieku kostnego.
- Testy stymulacyjne wydzielania hormonu wzrostu.
Metabolizm i badania krwi
- Glukoza i hemoglobina glikowana HbA1c.
- Test obciążenia glukozą z oceną glikemii i insulinemii.
- Lipidogram: cholesterol, HDL, LDL i triglicerydy.
- Jonogram, w tym sód i wapń.
- Morfologia z rozmazem.
Badania dodatkowe
- Pomiar ciśnienia tętniczego.
- Badanie dna oka.
- TK z kontrastem albo MRI okolicy podwzgórzowo-przysadkowej.
- USG jamy brzusznej oraz USG serca.
- Konsultacja psychologiczna.
- W uzasadnionych przypadkach konsultacja genetyczna.
Jak przebiega leczenie?
W programie stosowana jest somatotropina. Lek podaje się codziennie wieczorem, a dawkę ustala lekarz na podstawie masy ciała i przebiegu terapii.
Dawkowanie określone w programie
Jak wygląda monitorowanie leczenia?
W trakcie terapii oceniane są tempo wzrastania, hormony, gospodarka węglowodanowa, ciśnienie tętnicze oraz wiek kostny.
Pierwsza kontrola terapii
Kontrolowane są IGF-1, IGFBP3, rozwój somatyczny oraz ciśnienie tętnicze.
Regularna kontrola
Wykonywane są między innymi glikemia, HbA1c, IGF-1, TSH, fT4, fT3, jonogram oraz pomiary wzrostu i masy ciała.
Rozszerzona ocena roczna
Program przewiduje m.in. test obciążenia glukozą, lipidogram, ocenę IGFBP3, RTG ręki do oceny wieku kostnego i morfologię krwi.
Konsultacje i badania dodatkowe
Lekarz może zlecić m.in. konsultację okulistyczną, neurologiczną, ortopedyczną, genetyczną albo dodatkowe badania obrazowe.
Kiedy leczenie może zostać zakończone?
Zespół Koordynacyjny może podjąć decyzję o wyłączeniu dziecka z programu między innymi w przypadku:
- złuszczenia głowy kości udowej,
- pseudotumor cerebri,
- cukrzycy,
- ujawnienia albo wznowy choroby rozrostowej,
- braku zgody na dalsze leczenie albo braku współpracy,
- przyrostu wysokości ciała mniejszego niż 2 cm na rok,
- osiągnięcia granicznego wieku kostnego,
- znacznie nasilonych zaburzeń proporcji budowy ciała,
- utrzymującego się przez 3 miesiące wysokiego stężenia IGF-1 po wstrzymaniu terapii.
Najczęściej zadawane pytania
Czy każde dziecko urodzone jako SGA może wejść do programu B.64?
Co oznacza SGA albo IUGR?
Jak podawany jest hormon wzrostu?
Dlaczego konieczne są badania IGF-1 i wieku kostnego?
Czy leczenie i badania są finansowane przez NFZ?
Przeczytaj także
Znajdź ośrodek realizujący program B.64
Przygotuj dokumentację z okresu urodzenia, siatki centylowe, wyniki badań hormonalnych, informacje o tempie wzrastania oraz dokumentację dotychczasowej opieki specjalistycznej.
Źródła i dokumenty
LECZENIE HORMONEM WZROSTU NISKOROSŁYCH DZIECI URODZONYCH JAKO ZBYT MAŁE W PORÓWNANIU DO CZASU TRWANIA CIĄŻY (SGA lub IUGR) (ICD-10 R 62.9)
Rewolucja w dziecięcej onkologii i hematologii? Co może zmienić się dla pacjentów
Dostęp do badań klinicznych w onkologii dziecięcej. Co może poprawić leczenie pacjentów?
Anafilaksja u dzieci w szkole. Eksperci i Ministerstwo Zdrowia o dostępie do adrenaliny. WIDEO
Żywienie w onkologii dziecięcej: dlaczego strategie żywieniowe są ważne w leczeniu?
• Artykuł zaktualizowano:
