Program B.58 – leczenie chorych na raka przełyku, połączenia żołądkowo-przełykowego i żołądka

Program lekowy B.58 Onkologia kliniczna

Leczenie chorych na raka przełyku, połączenia żołądkowo-przełykowego i żołądka

Program obejmuje leczenie uzupełniające i systemowe nowotworów przełyku, połączenia żołądkowo-przełykowego i żołądka. W programie stosowane są między innymi immunoterapie, leczenie anty-HER2, ramucyrumab oraz triflurydyna z typiracylem.

Numer programu B.58
Dziedzina Onkologia kliniczna
Nowotwory Przełyk, połączenie żołądkowo-przełykowe i żołądek
Terapie Immunoterapia, ramucyrumab, T-DXd, FTD/TPI

Najważniejsze informacje

01

Dwie główne części programu

Program osobno opisuje leczenie raka przełyku i połączenia żołądkowo-przełykowego oraz leczenie raka żołądka i połączenia żołądkowo-przełykowego.

02

Znaczenie PD-L1 i HER2

Przy wielu terapiach konieczne jest oznaczenie ekspresji PD-L1, a przy części schematów także ocena statusu HER2.

03

Immunoterapia tylko raz

Program przewiduje jednorazowe zastosowanie immunoterapii u danego pacjenta z wykorzystaniem niwolumabu, pembrolizumabu albo tislelizumabu.

04

Ocena skuteczności

Skuteczność leczenia oceniana jest w badaniach obrazowych zgodnie z aktualnymi kryteriami RECIST.

Na czym polega program B.58?

Program B.58 dotyczy leczenia pacjentów z rakiem przełyku, połączenia żołądkowo-przełykowego oraz żołądka. Obejmuje zarówno leczenie uzupełniające po wcześniejszej chemioradioterapii i operacji, jak i leczenie zaawansowanej, nieoperacyjnej, nawrotowej lub przerzutowej choroby.

W programie dostępne są różne terapie zależnie od typu histologicznego nowotworu, lokalizacji choroby, linii leczenia, ekspresji PD-L1, statusu HER2 oraz wcześniejszego leczenia.

Ważne: dobór leczenia zależy od szczegółowej kwalifikacji. Lekarz ocenia m.in. typ nowotworu, wyniki badań histologicznych, status PD-L1 i HER2, sprawność według ECOG, choroby współistniejące oraz dotychczasowe leczenie.

Czy program może dotyczyć pacjenta?

Kryteria różnią się zależnie od lokalizacji nowotworu i planowanej terapii. Poniższa lista pokazuje najważniejsze warunki wspólne.

Pacjent ma ukończone 18 lat.

Rozpoznanie nowotworu zostało potwierdzone badaniem histologicznym.

Stan sprawności wynosi 0–1 według skali ECOG.

Możliwa jest ocena odpowiedzi na leczenie zmian nowotworowych zgodnie z kryteriami RECIST.

Wyniki badań laboratoryjnych wskazują na odpowiednią wydolność narządową do rozpoczęcia leczenia.

Nie występują przeciwwskazania do wybranej terapii, ciąża, karmienie piersią ani objawowe przerzuty do ośrodkowego układu nerwowego.

Kryteria kwalifikacji do programu

Kwalifikacja zależy od typu raka: płaskonabłonkowego raka przełyku, gruczolakoraka przełyku, raka połączenia żołądkowo-przełykowego albo gruczolakoraka żołądka.

Rak przełyku i połączenia żołądkowo-przełykowego

  • Histologiczne potwierdzenie ESCC, EAC albo raka połączenia żołądkowo-przełykowego.
  • W leczeniu uzupełniającym: choroba resztkowa po chemioradioterapii neoadiuwantowej i resekcji R0.
  • W leczeniu zaawansowanym: choroba nieoperacyjna, nawrotowa lub przerzutowa.
  • Ocena PD-L1 i HER2, gdy jest wymagana dla konkretnej terapii.

Rak żołądka i połączenia żołądkowo-przełykowego

  • Histologiczne rozpoznanie gruczolakoraka.
  • Ocena PD-L1 przy leczeniu niwolumabem lub tislelizumabem.
  • Ocena HER2 przy leczeniu immunoterapią w HER2-ujemnej chorobie oraz przy kwalifikacji do trastuzumabu derukstekanu.
  • Udokumentowana progresja po wcześniejszym leczeniu w terapiach kolejnych linii.

Warunki bezpieczeństwa

  • ECOG 0–1.
  • Odpowiednia wydolność narządowa.
  • Brak aktywnej choroby autoimmunologicznej wymagającej immunosupresji przy immunoterapii.
  • Brak innych nowotworów niekontrolowanych leczeniem.
  • Wykluczenie ciąży i karmienia piersią.

Jakie terapie obejmuje program?

Program obejmuje różne linie leczenia i różne cele terapii: leczenie uzupełniające, pierwszą linię leczenia zaawansowanego raka oraz kolejne linie po niepowodzeniu wcześniejszego leczenia.

Leczenie uzupełniające

Niwolumab po chemioradioterapii i resekcji

  • Dla dorosłych pacjentów z rakiem przełyku lub połączenia żołądkowo-przełykowego.
  • Wymagana choroba resztkowa po leczeniu neoadiuwantowym.
  • Resekcja chirurgiczna R0 musi być wykonana nie wcześniej niż 16 tygodni przed włączeniem.
  • Terapia trwa maksymalnie 12 miesięcy.
ESCC

Płaskonabłonkowy rak przełyku

  • Niwolumab z chemioterapią albo z ipilimumabem w I linii przy PD-L1 TPS ≥1%.
  • Pembrolizumab z chemioterapią w I linii przy PD-L1 CPS ≥10.
  • Tislelizumab z chemioterapią w I linii przy PD-L1 ≥5%.
  • Niwolumab lub tislelizumab w monoterapii w II linii po wcześniejszej chemioterapii.
EAC / AEG

Gruczolakorak przełyku lub połączenia

  • Niwolumab z chemioterapią u pacjentów HER2-ujemnych przy PD-L1 CPS ≥5.
  • Pembrolizumab z chemioterapią przy PD-L1 CPS ≥10.
  • Wymagana ocena HER2 w określonych wskazaniach.
  • Wcześniejsza immunoterapia wyklucza ponowne jej wykorzystanie.
Rak żołądka I linia

Niwolumab lub tislelizumab z chemioterapią

  • Dla dorosłych z HER2-ujemnym zaawansowanym lub przerzutowym gruczolakorakiem.
  • Niwolumab: wymagana ekspresja PD-L1 CPS ≥5.
  • Tislelizumab: wymagana ekspresja PD-L1 ≥5%.
  • Leczenie immunoterapią bez progresji lub niedopuszczalnej toksyczności trwa maksymalnie 24 miesiące.
Rak żołądka II / III linia

Ramucyrumab i triflurydyna z typiracylem

  • Ramucyrumab z paklitakselem po progresji po wcześniejszej chemioterapii platyną i fluoropirymidyną.
  • Triflurydyna z typiracylem po nieskuteczności dwóch wcześniejszych standardowych schematów leczenia.
  • Przy HER2-dodatnim raku przed triflurydyną z typiracylem wymagana jest wcześniejsza terapia anty-HER2.
HER2 dodatni

Trastuzumab derukstekan

  • Dla pacjentów z HER2-dodatnim zaawansowanym gruczolakorakiem żołądka lub połączenia żołądkowo-przełykowego.
  • Stosowany po wcześniejszym schemacie leczenia opartym na trastuzumabie.
  • Dotyczy drugiej lub kolejnych linii leczenia.
  • Wymagane potwierdzenie nadekspresji receptora HER2.

Jakie badania są potrzebne przed kwalifikacją?

Badania mają potwierdzić typ nowotworu, ocenić zaawansowanie choroby, ekspresję markerów oraz bezpieczeństwo planowanego leczenia.

Badania histologiczne i molekularne

  • Badanie histologiczne potwierdzające typ raka.
  • Ocena PD-L1 według CPS, TPS lub testu IVD — zależnie od terapii.
  • Ocena HER2 metodą IHC lub ISH, gdy jest wymagana.
  • Ocena choroby resztkowej po resekcji R0 przy leczeniu uzupełniającym niwolumabem.

Badania laboratoryjne

  • Morfologia krwi z rozmazem.
  • Kreatynina, bilirubina, ALT i AST.
  • Glukoza, sód i potas przy wybranych immunoterapiach.
  • fT4 i TSH.
  • Test ciążowy u kobiet w wieku prokreacyjnym.

Badania obrazowe i dodatkowe

  • Tomografia komputerowa klatki piersiowej i jamy brzusznej albo inne badania zależnie od sytuacji klinicznej.
  • Tomografia jamy brzusznej i miednicy w części dotyczącej raka żołądka.
  • EKG przy leczeniu niwolumabem lub tislelizumabem oraz w ocenie ogólnej.
  • Przy ramucyrumabie: ocena układu krzepnięcia, badanie moczu i pomiar ciśnienia tętniczego.

Jak przebiega leczenie?

Sposób podawania, ewentualne czasowe wstrzymanie leczenia i modyfikacje dawki są prowadzone zgodnie z aktualną Charakterystyką Produktu Leczniczego oraz praktyką kliniczną.

Wybrane dawkowanie w programie

Pembrolizumab 200 mg co 3 tygodnie lub 400 mg co 6 tygodni
Tislelizumab 200 mg co 3 tygodnie lub 400 mg co 6 tygodni
Niwolumab Dawkowanie zależne od wskazania i schematu

Niwolumab

  • W II linii ESCC: 240 mg co 2 tygodnie.
  • W leczeniu uzupełniającym: 240 mg co 2 tygodnie lub 480 mg co 4 tygodnie przez pierwsze 16 tygodni, następnie 480 mg co 4 tygodnie.
  • W skojarzeniu z chemioterapią dawka zależy od wskazania: ESCC lub EAC.

Niwolumab z ipilimumabem

  • Niwolumab 3 mg/kg mc. co 2 tygodnie albo 360 mg co 3 tygodnie.
  • Ipilimumab 1 mg/kg mc. co 6 tygodni.
  • W razie nieakceptowalnej toksyczności ipilimumabu możliwe jest jego odstawienie i kontynuacja niwolumabu.

Ramucyrumab z paklitakselem

  • Paklitaksel 80 mg/m² w 1., 8. i 15. dniu cyklu 28-dniowego.
  • Przed ramucyrumabem zalecana jest premedykacja antagonistą receptora H1.
  • Przed paklitakselem premedykacja zgodnie z lokalną praktyką kliniczną.

Jak wygląda monitorowanie leczenia?

Monitorowanie obejmuje badania laboratoryjne, ocenę bezpieczeństwa, badania obrazowe według RECIST oraz dodatkowe kontrole zależne od leku.

Co 12 tygodni

Ocena obrazowa w wielu schematach

W raku przełyku i w wielu terapiach raka żołądka skuteczność ocenia się badaniami obrazowymi co 12 tygodni albo częściej, gdy wymaga tego sytuacja kliniczna.

Immunoterapia

Badania bezpieczeństwa

Przy leczeniu niwolumabem lub tislelizumabem badania bezpieczeństwa wykonuje się nie rzadziej niż co 12 tygodni, a przy monoterapii niektórymi lekami nie rzadziej niż co 8 tygodni.

Pembrolizumab

Kontrola tarczycy

Przy leczeniu pembrolizumabem poziom fT4 i TSH kontroluje się nie rzadziej niż co 6 tygodni.

Ramucyrumab

Kontrole przed kolejnymi cyklami

Przed każdym cyklem leczenia wykonuje się badania bezpieczeństwa, a przy każdej dawce ramucyrumabu mierzy się ciśnienie tętnicze.

Trastuzumab derukstekan

Badania przed każdym cyklem

Przed każdym cyklem leczenia wykonywane są badania bezpieczeństwa zgodnie z opisem programu i aktualną ChPL.

Jak oceniana jest skuteczność leczenia?

Odpowiedź na leczenie oceniana jest za pomocą badań obrazowych. W miarę możliwości lekarz wykorzystuje tę samą metodę, która była stosowana przy kwalifikacji, aby wyniki można było wiarygodnie porównać.

RECIST

  • Ocena zmian nowotworowych według aktualnych kryteriów RECIST.
  • Tomografia klatki piersiowej, jamy brzusznej, miednicy lub inne badanie zależnie od sytuacji klinicznej.
  • Badania można wykonać częściej przy wskazaniach klinicznych.

Wskaźniki odpowiedzi

  • Całkowita odpowiedź — CR.
  • Częściowa odpowiedź — PR.
  • Stabilizacja choroby — SD.
  • Progresja choroby — PD.

Wskaźniki długoterminowe

  • Całkowite przeżycie — OS.
  • Czas do progresji — PFS.
  • Ocena jakości życia i stanu sprawności.
  • Ocena działań niepożądanych i tolerancji leczenia.

Kiedy leczenie może zostać zakończone?

Lekarz prowadzący może podjąć decyzję o wyłączeniu pacjenta z programu między innymi w przypadku:

  • progresji choroby nowotworowej ocenionej według kryteriów RECIST,
  • istotnego pogorszenia jakości życia,
  • nieakceptowalnej albo zagrażającej życiu toksyczności,
  • nadwrażliwości na lek lub substancję pomocniczą,
  • chorób lub stanów uniemożliwiających dalsze leczenie,
  • pogorszenia stanu sprawności do ECOG 2–4,
  • ciąży albo karmienia piersią,
  • braku współpracy przy leczeniu lub badaniach kontrolnych.
Czas leczenia: immunoterapia niwolumabem albo tislelizumabem w skojarzeniu, u pacjentów bez progresji lub niedopuszczalnej toksyczności, trwa maksymalnie 24 miesiące. Leczenie uzupełniające niwolumabem trwa maksymalnie 12 miesięcy.

Najczęściej zadawane pytania

Czy program B.58 obejmuje tylko raka żołądka?
Nie. Program obejmuje raka przełyku, raka połączenia żołądkowo-przełykowego oraz raka żołądka.
Dlaczego wykonuje się badania PD-L1?
Ekspresja PD-L1 jest jednym z warunków kwalifikacji do części terapii immunologicznych, na przykład z niwolumabem, pembrolizumabem albo tislelizumabem.
Kiedy potrzebna jest ocena HER2?
Status HER2 jest oceniany między innymi przy kwalifikacji do leczenia wybranych gruczolakoraków oraz przy leczeniu trastuzumabem derukstekanem.
Czy immunoterapię można zastosować więcej niż raz?
W opisie programu wskazano możliwość jednorazowego zastosowania immunoterapii u danego pacjenta z wykorzystaniem niwolumabu, pembrolizumabu albo tislelizumabu.
Czy terapia i badania są finansowane przez NFZ?
Dla osoby uprawnionej do świadczeń zdrowotnych terapia i badania realizowane w ramach programu są finansowane przez NFZ. Szczegóły organizacyjne warto potwierdzić w ośrodku prowadzącym leczenie.

Przeczytaj także

Znajdź ośrodek realizujący program B.58

Przygotuj wynik badania histologicznego, wyniki PD-L1 i HER2, dokumentację wcześniejszego leczenia, wyniki badań obrazowych oraz aktualne badania laboratoryjne.

Źródła i dokumenty

Źródło merytoryczne: opis programu lekowego B.58 – leczenie chorych na raka przełyku, połączenia żołądkowo-przełykowego i żołądka.
Opis programu: od stycznia 2026 r.
Data aktualizacji strony: Ostatnia aktualizacja merytoryczna: 4 lipca 2026 r.


LECZENIE CHORYCH NA RAKA PRZEŁYKU, POŁĄCZENIA ŻOŁĄDKOWO-PRZEŁYKOWEGO I ŻOŁĄDKA (ICD-10: C15-C16)

• Artykuł zaktualizowano:

This will close in 0 seconds