Program B.5 – leczenie chorych na raka wątrobowokomórkowego lub raka dróg żółciowych

Program lekowy B.5 Onkologia kliniczna

Leczenie chorych na raka wątrobowokomórkowego lub raka dróg żółciowych

Program obejmuje leczenie dorosłych pacjentów z rakiem wątrobowokomórkowym oraz zaawansowanym rakiem dróg żółciowych. W programie stosowane są immunoterapie, leczenie antyangiogenne, kabozantynib oraz pemigatynib u chorych z fuzją lub rearanżacją FGFR2.

Numer programu B.5
Dziedzina Onkologia kliniczna
Nowotwory HCC i rak dróg żółciowych
Leki Atezo + bew, nivo + ipi, durwa + treme, kabozantynib, pemigatynib

Najważniejsze informacje

01

Dwie części programu

Program obejmuje leczenie raka wątrobowokomórkowego oraz leczenie zaawansowanego raka dróg żółciowych.

02

HCC: leczenie 1. i 2. linii

W raku wątrobowokomórkowym dostępne są schematy immunoterapii w 1. linii oraz kabozantynib w 2. linii leczenia.

03

Rak dróg żółciowych

Program obejmuje durwalumab z gemcytabiną i cisplatyną oraz pemigatynib u pacjentów z fuzją lub rearanżacją FGFR2.

04

Ocena skuteczności

Skuteczność leczenia monitoruje się badaniami obrazowymi zgodnie z aktualnymi kryteriami RECIST.

Na czym polega program B.5?

Program B.5 dotyczy leczenia dwóch grup nowotworów: raka wątrobowokomórkowego, oznaczanego skrótem HCC, oraz raka dróg żółciowych. W obu częściach programu leczenie jest przeznaczone dla dorosłych pacjentów z chorobą miejscowo zaawansowaną lub przerzutową, jeśli spełniają szczegółowe kryteria kwalifikacji.

W raku wątrobowokomórkowym program finansuje atezolizumab z bewacyzumabem, niwolumab z ipilimumabem, durwalumab z tremelimumabem oraz kabozantynib. W raku dróg żółciowych finansowane są durwalumab z gemcytabiną i cisplatyną oraz pemigatynib.

Ważne: dobór terapii zależy od typu nowotworu, wcześniejszego leczenia, stanu sprawności ECOG, wydolności narządowej, wyniku Child-Pugh w HCC, obecności FGFR2 w raku dróg żółciowych oraz możliwości oceny odpowiedzi według RECIST.

Czy program może dotyczyć pacjenta?

Kryteria kwalifikacji różnią się dla raka wątrobowokomórkowego i raka dróg żółciowych. Poniżej znajdują się najważniejsze warunki wspólne.

Pacjent ma ukończone co najmniej 18 lat.

Rozpoznano raka wątrobowokomórkowego albo miejscowo zaawansowanego lub przerzutowego gruczolakoraka dróg żółciowych.

Stan sprawności wynosi 0–1 według skali ECOG.

Możliwa jest ocena zmian nowotworowych według aktualnych kryteriów RECIST.

Wyniki badań laboratoryjnych wskazują na wydolność narządową umożliwiającą bezpieczne rozpoczęcie terapii.

Nie występują przeciwwskazania do wybranej terapii, ciąża ani karmienie piersią.

Kryteria kwalifikacji do programu

Pacjent musi spełnić kryteria ogólne oraz kryteria szczegółowe właściwe dla rozpoznania i wybranego leku.

Rak wątrobowokomórkowy

  • Wiek 18 lat lub więcej.
  • Rak miejscowo zaawansowany lub przerzutowy.
  • Rozpoznanie histologiczne, cytologiczne albo radiologiczne u pacjentów z marskością wątroby.
  • Brak możliwości radykalnego leczenia chirurgicznego lub terapii lokoregionalnych albo ich nieskuteczność.
  • ECOG 0–1 i Child-Pugh A.
  • Co najmniej jedna zmiana możliwa do oceny według RECIST.

Rak dróg żółciowych

  • Wiek 18 lat lub więcej.
  • Histologicznie lub cytologicznie potwierdzony gruczolakorak dróg żółciowych.
  • Choroba miejscowo zaawansowana lub przerzutowa.
  • ECOG 0–1.
  • Możliwa ocena odpowiedzi według RECIST.
  • Przy pemigatynibie: potwierdzona fuzja lub rearanżacja FGFR2.

Warunki bezpieczeństwa

  • Adekwatna wydolność narządowa.
  • Brak przeciwwskazań zgodnie z aktualną ChPL.
  • Brak istotnych schorzeń współistniejących uniemożliwiających leczenie.
  • Brak ciąży i karmienia piersią.
  • Zgoda na antykoncepcję zgodnie z aktualną ChPL.

Leczenie raka wątrobowokomórkowego

W raku wątrobowokomórkowym program obejmuje leczenie pierwszej linii immunoterapią lub immunoterapią z leczeniem antyangiogennym oraz drugą linię leczenia kabozantynibem.

1. linia HCC

Atezolizumab z bewacyzumabem

  • Atezolizumab 1200 mg.
  • Bewacyzumab 15 mg/kg masy ciała.
  • Leki podawane są dożylnie w 1. dniu cyklu trwającego 3 tygodnie.
  • Przy zakończeniu jednego z leków z powodu działań niepożądanych możliwa jest kontynuacja drugiego w monoterapii.
1. linia HCC

Niwolumab z ipilimumabem

  • Niwolumab 1 mg/kg mc. i ipilimumab 3 mg/kg mc. co 3 tygodnie przez pierwsze 4 dawki.
  • Następnie niwolumab w monoterapii: 240 mg co 2 tygodnie albo 480 mg co 4 tygodnie.
  • Pierwsza dawka niwolumabu w monoterapii po 3 tygodniach od ostatniej dawki leczenia skojarzonego.
  • Maksymalny czas leczenia wynosi 24 miesiące.
1. linia HCC

Durwalumab z tremelimumabem

  • Durwalumab 1500 mg z tremelimumabem 300 mg w pojedynczej dawce w 1. dniu 1. cyklu.
  • Następnie durwalumab 1500 mg w monoterapii co 4 tygodnie.
  • To jedna z opcji immunoterapii pierwszej linii.
2. linia HCC

Kabozantynib

  • Stosowany po uprzednim nieskutecznym leczeniu inhibitorami kinaz tyrozynowych lub immunoterapią.
  • Może być stosowany także po nietolerancji wcześniejszej terapii, po ustąpieniu istotnych klinicznie działań niepożądanych.
  • Dobowa dawka: 60 mg codziennie.
  • Cykl leczenia obejmuje 28 dni.
Zasada programu

Jedna immunoterapia

  • Program przewiduje jednorazowe zastosowanie immunoterapii u danego pacjenta z HCC.
  • Dotyczy atezolizumabu z bewacyzumabem, niwolumabu z ipilimumabem albo durwalumabu z tremelimumabem.
  • Kabozantynib może być zastosowany po wcześniejszych terapiach określonych w programie.
HCC

Opóźnienie leczenia

  • Atezolizumab z bewacyzumabem lub niwolumab z ipilimumabem: opóźnienie kolejnej dawki maksymalnie 6 tygodni.
  • Durwalumab z tremelimumabem: maksymalnie 12 tygodni.
  • Kabozantynib: maksymalnie 8 tygodni.

Leczenie raka dróg żółciowych

W raku dróg żółciowych program obejmuje leczenie durwalumabem w skojarzeniu z gemcytabiną i cisplatyną oraz leczenie pemigatynibem u pacjentów z fuzją lub rearanżacją FGFR2 po wcześniejszym leczeniu systemowym.

1. linia BTC

Durwalumab z gemcytabiną i cisplatyną

  • Dla dorosłych z miejscowo zaawansowanym lub przerzutowym gruczolakorakiem dróg żółciowych.
  • Durwalumab 1500 mg w 1. dniu cyklu.
  • Gemcytabina 1000 mg/m² i cisplatyna 25 mg/m² w 1. i 8. dniu cyklu.
  • Cykle podawane są co 21 dni.
Po chemioterapii

Durwalumab w monoterapii

  • Po zakończeniu podawania gemcytabiny i cisplatyny durwalumab może być kontynuowany samodzielnie.
  • Zalecana dawka w monoterapii wynosi 1500 mg co 4 tygodnie.
  • Chemioterapia cisplatyną i gemcytabiną obejmuje maksymalnie 8 cykli 21-dniowych.
FGFR2

Pemigatynib

  • Dla dorosłych z miejscowo zaawansowanym lub przerzutowym gruczolakorakiem dróg żółciowych.
  • Wymagana fuzja lub rearanżacja FGFR2 potwierdzona zwalidowanym badaniem genetycznym.
  • Stosowany po progresji po co najmniej jednej linii leczenia systemowego.
  • Zalecana dawka: 13,5 mg raz na dobę przez 14 dni, następnie 7 dni przerwy.

Jakie badania są potrzebne przed kwalifikacją?

Badania kwalifikacyjne mają potwierdzić rozpoznanie, określić zaawansowanie choroby, ocenić bezpieczeństwo leczenia i umożliwić późniejszą ocenę odpowiedzi według RECIST.

Badania w HCC

  • Potwierdzenie HCC histologiczne, cytologiczne albo radiologiczne u pacjentów z marskością wątroby.
  • Morfologia krwi, badanie ogólne moczu, mocznik, kreatynina, AspAT, AlAT, bilirubina, wapń, ALP, białko, glukoza, albuminy i AFP.
  • HBsAg i przeciwciała anty-HBc total.
  • fT4 i TSH przy terapiach immunologicznych.
  • Gastroskopia przy marskości wątroby przed leczeniem atezolizumabem z bewacyzumabem, jeśli nie była wykonana w ostatnich 6 miesiącach.

Badania w raku dróg żółciowych

  • Histologiczne lub cytologiczne potwierdzenie gruczolakoraka dróg żółciowych.
  • FGFR2 w zwalidowanym badaniu genetycznym przy pemigatynibie.
  • Morfologia, badanie ogólne moczu, kreatynina, bilirubina, AlAT i AspAT.
  • fT4 i TSH przy durwalumabie.
  • Poziom fosforanów i konsultacja okulistyczna przy pemigatynibie.

Badania obrazowe i dodatkowe

  • TK klatki piersiowej oraz TK lub MRI jamy brzusznej i miednicy w HCC.
  • TK lub MRI klatki piersiowej i jamy brzusznej w raku dróg żółciowych.
  • EKG i pomiar ciśnienia tętniczego.
  • Test ciążowy u kobiet w wieku rozrodczym.
  • Inne badania laboratoryjne i obrazowe w razie wskazań klinicznych.
Ocena RECIST: wstępne badania obrazowe muszą umożliwić późniejszą obiektywną ocenę odpowiedzi na leczenie według aktualnych kryteriów RECIST.

Jak wygląda monitorowanie leczenia?

Monitorowanie obejmuje badania bezpieczeństwa właściwe dla danego leku oraz regularne badania obrazowe oceniające skuteczność leczenia.

HCC co 3 tygodnie

Atezolizumab z bewacyzumabem

Co 3 tygodnie kontroluje się m.in. morfologię, AspAT, AlAT, bilirubinę, glukozę i ciśnienie tętnicze.

HCC co 9–12 tygodni

Niwolumab z ipilimumabem

Badania bezpieczeństwa wykonuje się nie rzadziej niż co 9 tygodni, a przy stabilizacji choroby można je wykonywać nie rzadziej niż co 12 tygodni.

Durwalumab + tremelimumab

Kontrole co 4 i 12 tygodni

Część badań wykonuje się co 4 tygodnie, a fT4, TSH, EKG i AFP co 12 tygodni lub zgodnie z sytuacją kliniczną.

Kabozantynib

Kontrole co 4 i 12 tygodni

Co 4 tygodnie kontroluje się m.in. morfologię, kreatyninę, AspAT, AlAT, bilirubinę, ALP i ciśnienie, a co 12 tygodni AFP, INR lub PT i EKG.

Rak dróg żółciowych

Durwalumab i pemigatynib

Przy durwalumabie z chemioterapią badania wykonuje się przed podaniem gemcytabiny i cisplatyny, a przy pemigatynibie co najmniej co 6 tygodni.

Jak oceniana jest skuteczność leczenia?

Skuteczność leczenia ocenia się badaniami obrazowymi, takimi jak tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny odpowiednich obszarów ciała. Odpowiedź powinna być oceniana metodą identyczną do tej, która była użyta podczas kwalifikacji.

HCC

  • Atezolizumab z bewacyzumabem: obrazowanie nie rzadziej niż co 9 tygodni, a przy stabilizacji co 12 tygodni.
  • Niwolumab z ipilimumabem: nie rzadziej niż co 9 tygodni, a przy stabilizacji nie rzadziej niż co 12 tygodni.
  • Durwalumab z tremelimumabem i kabozantynib: nie rzadziej niż co 12 tygodni.
  • Dopuszczalne jest opóźnienie badania do 2 tygodni przy przerwach w leczeniu.

Rak dróg żółciowych

  • Badania skuteczności wykonuje się nie rzadziej niż co 3 miesiące.
  • Ocena opiera się na aktualnych kryteriach RECIST.
  • Badania muszą umożliwiać obiektywną ocenę odpowiedzi na leczenie.

Wskaźniki odpowiedzi

  • Całkowita odpowiedź — CR.
  • Częściowa odpowiedź — PR.
  • Stabilizacja choroby — SD.
  • Progresja choroby — PD.
  • Całkowite przeżycie — OS i przeżycie wolne od progresji — PFS.

Kiedy leczenie może zostać zakończone?

Lekarz prowadzący może podjąć decyzję o wyłączeniu pacjenta z programu między innymi w przypadku:

  • progresji choroby nowotworowej ocenionej według aktualnych kryteriów RECIST,
  • nieakceptowalnej albo zagrażającej życiu toksyczności mimo odpowiedniego postępowania,
  • długotrwałego pogorszenia sprawności ogólnej według ECOG,
  • nadwrażliwości na lek, białko mysie lub substancję pomocniczą uniemożliwiającej kontynuację leczenia,
  • pogorszenia jakości życia o istotnym znaczeniu według oceny lekarza,
  • chorób lub stanów uniemożliwiających dalsze leczenie,
  • ciąży albo karmienia piersią,
  • braku współpracy lub nieprzestrzegania zaleceń dotyczących badań kontrolnych.
Czas leczenia: w raku wątrobowokomórkowym leczenie niwolumabem z ipilimumabem trwa maksymalnie 24 miesiące. W pozostałych sytuacjach leczenie trwa do decyzji lekarza o zakończeniu terapii zgodnie z kryteriami programu.

Najczęściej zadawane pytania

Czy program B.5 dotyczy tylko raka wątroby?
Nie. Program obejmuje raka wątrobowokomórkowego oraz raka dróg żółciowych.
Jakie leczenie jest dostępne w HCC?
W HCC dostępne są atezolizumab z bewacyzumabem, niwolumab z ipilimumabem, durwalumab z tremelimumabem oraz kabozantynib w drugiej linii.
Kiedy stosuje się pemigatynib?
Pemigatynib stosuje się u dorosłych pacjentów z miejscowo zaawansowanym lub przerzutowym gruczolakorakiem dróg żółciowych, gdy potwierdzono fuzję lub rearanżację FGFR2 i choroba postępowała po co najmniej jednej linii leczenia systemowego.
Dlaczego przy HCC ocenia się Child-Pugh?
Ocena Child-Pugh określa czynnościowy stan wątroby. W programie dla HCC wymagany jest stan wątroby w kategorii A.
Czy terapia i badania są finansowane przez NFZ?
Dla osoby uprawnionej do świadczeń zdrowotnych terapia i badania realizowane w ramach programu są finansowane przez NFZ. Szczegóły organizacyjne warto potwierdzić w ośrodku prowadzącym leczenie.

Przeczytaj także

Znajdź ośrodek realizujący program B.5

Przygotuj wynik rozpoznania histologicznego, cytologicznego lub obrazowego, dokumentację wcześniejszego leczenia, wyniki badań wątroby, AFP, HBsAg, anty-HBc, obrazowanie TK/MRI, EKG, pomiar ciśnienia oraz — przy raku dróg żółciowych — wynik FGFR2, jeśli dotyczy pemigatynibu.

Źródła i dokumenty

Źródło merytoryczne: opis programu lekowego B.5 – leczenie chorych na raka wątrobowokomórkowego lub raka dróg żółciowych.
Opis programu: od lipca 2026 r.
Data aktualizacji strony: Ostatnia aktualizacja merytoryczna: 4 lipca 2026 r.

Załącznik B.5.

LECZENIE CHORYCH NA RAKA WĄTROBOWOKOMÓRKOWEGO (ICD-10: C22.0) LUB RAKA DRÓG ŻÓŁCIOWYCH (ICD-10: C22.1, C23, C24.0, C24.1, C24.8, C24.9)

• Artykuł zaktualizowano:

This will close in 0 seconds