Program B.174 – leczenie chorych na ataksję Friedreicha

Program lekowy B.174 Neurologia

Leczenie chorych na ataksję Friedreicha

Program obejmuje leczenie omaweloksolonem pacjentów z ataksją Friedreicha potwierdzoną badaniem genetycznym. Kwalifikację oraz ocenę skuteczności leczenia prowadzi Zespół Koordynacyjny.

Numer programu B.174
Dziedzina Neurologia
Lek w programie Omaweloksolon
Kwalifikacja Zespół Koordynacyjny

Najważniejsze informacje

01

Dla kogo jest program?

Dla pacjentów od 16. roku życia z ataksją Friedreicha potwierdzoną badaniem genetycznym.

02

Jakie leczenie obejmuje?

Program finansuje terapię omaweloksolonem, prowadzoną zgodnie z aktualną Charakterystyką Produktu Leczniczego.

03

Kto kwalifikuje?

Kwalifikację do terapii oraz ocenę jej skuteczności prowadzi Zespół Koordynacyjny ds. Leczenia Chorych na Ataksję Friedreicha.

04

Jak przebiega kontrola?

Skuteczność leczenia oceniana jest w skali mFARS co 6 miesięcy, a kontrole laboratoryjne i kardiologiczne odbywają się regularnie.

Na czym polega program B.174?

Program B.174 dotyczy leczenia chorych na ataksję Friedreicha — rzadką, postępującą chorobę neurologiczną. Finansowana terapia obejmuje omaweloksolon.

Do programu mogą zostać zakwalifikowani pacjenci z potwierdzonym genetycznie rozpoznaniem ataksji Friedreicha, którzy spełniają wszystkie kryteria dotyczące wieku, bezpieczeństwa terapii i stanu ogólnego.

Ważne: decyzję o kwalifikacji oraz ocenę skuteczności leczenia podejmuje Zespół Koordynacyjny ds. Leczenia Chorych na Ataksję Friedreicha, powoływany przez Prezesa NFZ.

Czy ten program może dotyczyć Ciebie?

Poniższa lista ma charakter informacyjny. Wszystkie warunki kwalifikacji są oceniane łącznie przez lekarza oraz Zespół Koordynacyjny.

Masz ukończone 16 lat.

Rozpoznanie ataksji Friedreicha zostało potwierdzone badaniem genetycznym.

Wyniki badań laboratoryjnych wskazują na wydolność narządową umożliwiającą leczenie.

Nie występują istotne choroby współistniejące stanowiące przeciwwskazanie do terapii.

Nie występuje ciąża ani okres karmienia piersią.

Możliwe jest regularne uczestniczenie w wymaganych kontrolach medycznych.

Kryteria kwalifikacji do programu

Przed rozpoczęciem terapii oceniane są dokumentacja medyczna, wynik badania genetycznego oraz bezpieczeństwo stosowania omaweloksolonu.

Rozpoznanie

  • Wiek co najmniej 16 lat.
  • Potwierdzone rozpoznanie ataksji Friedreicha.
  • Wynik badania genetycznego potwierdzający rozpoznanie.
  • Dokumentacja medyczna niezbędna do oceny kwalifikacji.

Bezpieczeństwo terapii

  • Odpowiednia wydolność narządowa.
  • Brak przeciwwskazań do leczenia zgodnie z aktualną ChPL.
  • Brak istotnych chorób współistniejących.
  • Możliwość wykonania wymaganych badań kontrolnych.

Warunki dodatkowe

  • Wykluczenie ciąży i okresu karmienia piersią.
  • Skuteczna antykoncepcja, gdy jest wymagana.
  • Współpraca z lekarzem i zespołem prowadzącym terapię.
  • Regularne monitorowanie stanu zdrowia.
Kontynuacja leczenia: do programu mogą zostać włączeni także pacjenci kontynuujący leczenie omaweloksolonem rozpoczęte wcześniej w innym modelu finansowania, jeśli przy rozpoczęciu terapii spełniali kryteria programu.

Jakie badania są potrzebne przed kwalifikacją?

Przed rozpoczęciem leczenia lekarz zleca badania laboratoryjne, neurologiczne i kardiologiczne. Ich celem jest ocena stanu wyjściowego choroby oraz bezpieczeństwa terapii.

Badania laboratoryjne

  • ALT i AST.
  • Bilirubina.
  • Glukoza oraz HbA1c.
  • Lipidogram: cholesterol całkowity, LDL, HDL i triglicerydy.
  • BNP albo NT-pro-BNP.
  • Test ciążowy, gdy jest wskazany.

Ocena neurologiczna

  • Konsultacja neurologiczna.
  • Ocena stopnia ciężkości choroby w skali mFARS.
  • Ustalenie wyniku mFARS przy rozpoczęciu leczenia.
  • Ocena dokumentacji medycznej wraz z wynikiem badania genetycznego.

Ocena serca i stanu ogólnego

  • EKG.
  • ECHO serca.
  • Konsultacja kardiologiczna.
  • Pomiar masy ciała.
  • Inne badania zależnie od wskazań klinicznych.

Jak przebiega leczenie?

W programie stosowany jest omaweloksolon. Sposób podawania, ewentualne czasowe wstrzymanie terapii oraz dalsze postępowanie ustala lekarz zgodnie z aktualną Charakterystyką Produktu Leczniczego.

Maksymalna dawka finansowana w programie

OmaweloksolonMaksymalnie 150 mg raz na dobę

Czas leczenia zależy od wieku pacjenta, wyników monitorowania i kryteriów wyłączenia z programu. U pacjentów po ukończeniu 18. roku życia leczenie trwa do momentu spełnienia kryteriów wyłączenia.

Pacjenci niepełnoletni: przed ukończeniem 18. roku życia czas leczenia określa decyzja Zespołu Koordynacyjnego. Po ukończeniu 18 lat nie ma konieczności ponownej kwalifikacji przy przeniesieniu leczenia do ośrodka dla dorosłych.

Jak wygląda monitorowanie leczenia?

Leczenie wymaga regularnych kontroli laboratoryjnych, neurologicznych i kardiologicznych. Harmonogram badań zmienia się wraz z czasem terapii.

Pierwsze 3 miesiące

Kontrola co miesiąc

Oznaczane są ALT, AST i bilirubina. Później częstotliwość tych badań lekarz ustala zależnie od wskazań klinicznych.

Co 6 miesięcy

Ocena skuteczności i badania okresowe

Wykonywana jest ocena w skali mFARS. W pierwszym roku leczenia co 6 miesięcy kontroluje się także lipidogram, BNP lub NT-pro-BNP oraz masę ciała.

Od 2. roku leczenia

Kontrole co 12 miesięcy

Lipidogram, BNP lub NT-pro-BNP i masa ciała są oceniane raz na 12 miesięcy.

Raz na 12 miesięcy

Ocena kardiologiczna

Wykonywane są EKG, ECHO serca oraz konsultacja kardiologiczna.

Jak oceniana jest skuteczność leczenia?

Skuteczność terapii oceniana jest przede wszystkim na podstawie zmian stopnia ciężkości choroby w skali mFARS. Ocena odbywa się co 6 miesięcy.

Skala mFARS: jest narzędziem używanym przez lekarza do oceny funkcjonowania pacjenta i nasilenia objawów ataksji Friedreicha. Wynik wyjściowy jest ustalany przed rozpoczęciem terapii, a następnie porównywany podczas kolejnych kontroli.

Kiedy leczenie może zostać zakończone?

Zespół Koordynacyjny może podjąć decyzję o wyłączeniu pacjenta z programu między innymi w przypadku:

  • braku skuteczności terapii, definiowanego jako pogorszenie o więcej niż 2 punkty średnio rocznie w skali mFARS, potwierdzone w dwóch kolejnych ocenach rocznych;
  • pojawienia się przeciwwskazań do leczenia wskazanych w aktualnej ChPL;
  • wystąpienia chorób lub stanów uniemożliwiających dalszą terapię;
  • działań niepożądanych uniemożliwiających kontynuowanie leczenia;
  • nadwrażliwości na lek lub substancję pomocniczą;
  • zagrażającej życiu albo nieakceptowalnej toksyczności;
  • braku współpracy przy leczeniu i okresowych badaniach kontrolnych.
Ważne: w szczególnych sytuacjach, gdy udokumentowano istotne spowolnienie postępu dysfunkcji niewidocznych w skali mFARS, Zespół Koordynacyjny może podjąć decyzję o kontynuacji leczenia na wniosek ośrodka prowadzącego.

Najczęściej zadawane pytania

Czy każdy pacjent z ataksją Friedreicha może skorzystać z programu B.174?
Nie. Program jest przeznaczony dla pacjentów od 16. roku życia, którzy mają rozpoznanie ataksji Friedreicha potwierdzone badaniem genetycznym oraz spełniają wszystkie pozostałe kryteria bezpieczeństwa terapii.
Kto podejmuje decyzję o kwalifikacji do terapii?
Kwalifikację oraz ocenę skuteczności leczenia prowadzi Zespół Koordynacyjny ds. Leczenia Chorych na Ataksję Friedreicha.
Jak często oceniana jest skuteczność leczenia?
Ocena skuteczności na podstawie skali mFARS wykonywana jest co 6 miesięcy.
Czy po ukończeniu 18 lat trzeba kwalifikować się do programu od nowa?
Nie. Po ukończeniu 18. roku życia pacjent nie wymaga ponownej kwalifikacji do programu przy przeniesieniu leczenia do ośrodka dla dorosłych.
Czy leczenie w programie lekowym jest bezpłatne?
Pacjent zakwalifikowany do programu nie ponosi kosztów leku ani świadczeń wykonywanych w ramach programu.

Przeczytaj także

Znajdź ośrodek realizujący program B.174

Przygotuj dokumentację neurologiczną, wynik badania genetycznego, wyniki badań laboratoryjnych i kardiologicznych. Następnie sprawdź, gdzie można rozpocząć proces kwalifikacji do programu.

Źródła i dokumenty

Źródło merytoryczne: opis programu lekowego B.174 – leczenie chorych na ataksję Friedreicha.
Data aktualizacji strony: Ostatnia aktualizacja merytoryczna: 4 lipca 2026 r.
.


LECZENIE CHORYCH NA ATAKSJĘ FRIEDREICHA (ICD-10: G11.1)

This will close in 0 seconds