Onkologia ginekologiczna
Leczenie chorych na raka szyjki macicy
Program obejmuje immunoterapię w leczeniu nowozdiagnozowanego, miejscowo zaawansowanego oraz przetrwałego, nawrotowego lub przerzutowego raka szyjki macicy.
Najważniejsze informacje
Program B.159. finansuje leczenie raka szyjki macicy inhibitorami PD-1: pembrolizumabem oraz cemiplimabem. Wybór terapii zależy od stopnia zaawansowania choroby, wcześniejszego leczenia i linii terapii.
Pembrolizumab może być stosowany z chemioradioterapią w leczeniu pierwotnym albo z chemioterapią, z bewacyzumabem lub bez niego, w pierwszej linii choroby przetrwałej, nawrotowej lub przerzutowej. Cemiplimab jest dostępny w monoterapii w drugiej albo trzeciej linii.
Program przewiduje jednorazową możliwość leczenia z użyciem immunoterapii.
Jakie terapie obejmuje program?
Leczenie pierwotne
Pembrolizumab z chemioradioterapią, a następnie pembrolizumab w monoterapii u pacjentek z nowozdiagnozowanym, miejscowo zaawansowanym rakiem szyjki macicy.
Pierwsza linia leczenia systemowego
Pembrolizumab z chemioterapią, z bewacyzumabem lub bez niego, w przetrwałym, nawrotowym albo przerzutowym raku szyjki macicy.
Druga albo trzecia linia
Cemiplimab w monoterapii po progresji podczas lub po chemioterapii opartej na związkach platyny.
Ogólne kryteria kwalifikacji
- histologicznie potwierdzony rak płaskonabłonkowy, gruczołowy lub gruczołowo-płaskonabłonkowy,
- wiek powyżej 18 lat,
- stan sprawności ECOG 0–1,
- możliwość oceny odpowiedzi na leczenie według aktualnych kryteriów RECIST,
- brak objawowych przerzutów do ośrodkowego układu nerwowego,
- brak niekontrolowanego innego nowotworu,
- brak aktywnej choroby autoimmunologicznej z wyjątkami określonymi w programie,
- odpowiednia wydolność narządowa oraz brak przeciwwskazań do terapii,
- wykluczenie ciąży i karmienia piersią oraz stosowanie antykoncepcji zgodnie z ChPL.
Pembrolizumab z chemioradioterapią
Ta ścieżka jest przeznaczona dla pacjentek z nowozdiagnozowanym, miejscowo zaawansowanym rakiem szyjki macicy w stopniu III–IVA według klasyfikacji FIGO z 2014 r.
Pacjentka nie może być wcześniej leczona z powodu raka szyjki macicy terapią systemową, immunoterapią, radykalnym zabiegiem chirurgicznym ani radioterapią.
Schemat leczenia
Pembrolizumab rozpoczyna się w ciągu trzech dni od rozpoczęcia chemioradioterapii. Podaje się pięć dawek po 200 mg co trzy tygodnie, a następnie 15 dawek po 400 mg co sześć tygodni. Chemioradioterapia obejmuje cisplatynę i radioterapię wiązkami zewnętrznymi, a następnie brachyterapię.
W tej grupie leczenie pembrolizumabem może trwać maksymalnie 20 podań.
Pierwsza linia choroby przetrwałej, nawrotowej lub przerzutowej
Pembrolizumab z chemioterapią, z bewacyzumabem lub bez niego, może być zastosowany, gdy choroba nie kwalifikuje się do radykalnego leczenia chirurgicznego ani radykalnej radioterapii.
- nie stosowano wcześniej ogólnoustrojowej chemioterapii, poza chemioterapią podawaną równocześnie jako leczenie uwrażliwiające na promieniowanie,
- zwalidowany test potwierdził ekspresję PD-L1 z wynikiem CPS wynoszącym co najmniej 1.
Schemat leczenia
Pembrolizumab podaje się w dawce 200 mg co trzy tygodnie albo 400 mg co sześć tygodni. Lek jest łączony z paklitakselem i cisplatyną albo paklitakselem i karboplatyną. Do schematu może zostać dodany bewacyzumab.
Cemiplimab w drugiej albo trzeciej linii
Cemiplimab w monoterapii może być zastosowany u pacjentek z przetrwałym, nawrotowym lub przerzutowym rakiem szyjki macicy, który nie kwalifikuje się do radykalnej operacji ani radioterapii, jeżeli doszło do progresji podczas lub po chemioterapii opartej na związkach platyny.
Dawkowanie
Zalecana dawka cemiplimabu wynosi 350 mg co trzy tygodnie, we wlewie dożylnym trwającym 30 minut.
Badania przed rozpoczęciem leczenia
- histologiczne potwierdzenie typu raka szyjki macicy,
- badanie ekspresji PD-L1 według CPS – gdy jest wymagane dla wybranej terapii,
- morfologia krwi z rozmazem, kreatynina i klirens kreatyniny,
- ALT, AST oraz bilirubina całkowita,
- badania krzepnięcia przy terapii z bewacyzumabem,
- TSH, fT3 i fT4 oraz badanie ogólne moczu,
- test ciążowy u kobiet w wieku rozrodczym,
- EKG oraz pomiar ciśnienia tętniczego w sytuacjach określonych w programie,
- TK klatki piersiowej, jamy brzusznej i miednicy lub inne badanie obrazowe zależnie od sytuacji klinicznej.
Monitorowanie leczenia
Przed każdym kolejnym cyklem wykonuje się badania laboratoryjne służące ocenie bezpieczeństwa, w tym morfologię, parametry nerkowe i wątrobowe, hormony tarczycy oraz badanie moczu. Przy stosowaniu bewacyzumabu kontroluje się także parametry krzepnięcia.
Badania obrazowe potrzebne do oceny odpowiedzi według RECIST wykonuje się co 12 tygodni lub częściej, jeżeli wymaga tego sytuacja kliniczna. Ocenia się całkowitą lub częściową odpowiedź, stabilizację albo progresję choroby, a także czas do progresji i przeżycie całkowite.
Kiedy leczenie zostaje zakończone?
- w przypadku potwierdzonej progresji choroby,
- przy spadku sprawności do ECOG 2–4,
- w razie nadwrażliwości na stosowany lek lub jego składniki,
- w przypadku nieakceptowalnej albo zagrażającej życiu toksyczności,
- gdy pojawi się stan uniemożliwiający dalszą terapię lub istotne pogorszenie jakości życia,
- w okresie ciąży lub karmienia piersią,
- przy braku współpracy lub nieprzestrzeganiu zaleceń i terminów badań kontrolnych.
Jeżeli wynik obrazowania budzi wątpliwości, a stan pacjentki jest stabilny, leczenie może być kontynuowane do czasu ponownej oceny wykonanej w ciągu 4–8 tygodni.
Najczęściej zadawane pytania
Czy każda pacjentka musi mieć oznaczoną ekspresję PD-L1?
Badanie PD-L1 z oceną CPS jest wymagane przy kwalifikacji do pembrolizumabu z chemioterapią w pierwszej linii przetrwałego, nawrotowego lub przerzutowego raka szyjki macicy. Wynik CPS musi wynosić co najmniej 1.
Czy pembrolizumab może być stosowany podczas chemioradioterapii?
Tak. Program obejmuje takie leczenie u pacjentek z nowozdiagnozowanym, miejscowo zaawansowanym rakiem szyjki macicy w stopniu III–IVA według FIGO 2014.
Kiedy można zastosować cemiplimab?
Cemiplimab jest dostępny w drugiej albo trzeciej linii po progresji podczas lub po chemioterapii opartej na związkach platyny.
Czy w programie można otrzymać więcej niż jeden rodzaj immunoterapii?
Nie. Program przewiduje jednorazową możliwość leczenia z użyciem immunoterapii.
Gdzie realizowany jest program?
Leczenie prowadzą ośrodki onkologii ginekologicznej realizujące program B.159. Informację o placówkach można uzyskać u lekarza prowadzącego lub we właściwym oddziale NFZ.
Źródła i dokumenty
Źródłem merytorycznym jest opis programu lekowego B.159. „Leczenie chorych na raka szyjki macicy (ICD-10: C53)”, obowiązujący od października 2025 r.
Pełny opis programu lekowego B.159.
Dokument zawiera szczegółowe kryteria kwalifikacji, schematy dawkowania i zasady monitorowania leczenia.
Otwórz lub pobierz PDFZałącznik B. 159.
LECZENIE CHORYCH NA RAKA SZYJKI MACICY (ICD-10: C53)
• Artykuł zaktualizowano:
















Zostaw odpowiedź