Program lekowy B.157 – leczenie chorych z uogólnioną postacią miastenii

Neurologia · program lekowy B.157

Leczenie chorych z uogólnioną postacią miastenii

Program umożliwia leczenie dorosłych pacjentów z uogólnioną miastenią, u których objawy istotnie utrudniają codzienne funkcjonowanie mimo wcześniejszego leczenia objawowego i immunosupresyjnego.

ProgramB.157
RozpoznanieMiastenia uogólniona
Kod ICD-10G70.0
WiekOd 18 lat

Na czym polega program B.157?

Miastenia jest chorobą autoimmunologiczną zaburzającą przekazywanie sygnału pomiędzy nerwem a mięśniem. Może powodować męczliwość i osłabienie mięśni, problemy z mówieniem, połykaniem, poruszaniem się, a w ciężkich przypadkach także z oddychaniem.

Program obejmuje cztery terapie: rytuksymab, efgartigimod alfa, rawulizumab i rozanoliksyzumab. Zakres ich zastosowania różni się w zależności od rodzaju przeciwciał, przebiegu choroby i wcześniejszego leczenia.

Ważne: pacjent nie wybiera samodzielnie leku. Decyzję podejmuje lekarz po ocenie statusu serologicznego, nasilenia objawów, dotychczasowej terapii oraz przeciwwskazań.

Podstawowe kryteria kwalifikacji

  • wiek 18 lat lub więcej;
  • rozpoznanie uogólnionej miastenii w klasie II, III albo IV według MGFA;
  • wynik MG-ADL wynoszący co najmniej 5 punktów;
  • co najmniej połowa punktów MG-ADL pochodząca z objawów innych niż oczne;
  • adekwatna wydolność narządowa;
  • brak przeciwwskazań i istotnych chorób uniemożliwiających terapię;
  • wykluczenie ciąży i karmienia piersią.

Oprócz kryteriów wspólnych pacjent musi spełnić szczegółowe warunki dotyczące konkretnego leku.

Skala MG-ADL

MG-ADL ocenia wpływ miastenii na osiem obszarów codziennego funkcjonowania: mówienie, żucie, połykanie, oddychanie, mycie i czesanie, wstawanie z krzesła, podwójne widzenie oraz opadanie powiek.

≥ 5 punktów

Do kwalifikacji wymagany jest wynik co najmniej 5 punktów, przy czym minimum 50% punktów musi wynikać z objawów pozaocznych.

Leki finansowane w programie

Rytuksymab

Może być stosowany u pacjentów AChR-, MuSK- lub LRP4-dodatnich, a w określonych przypadkach również u pacjentów seronegatywnych.

Podawany dożylnie w leczeniu inicjującym i podtrzymującym.

Efgartigimod alfa

Przeznaczony dla pacjentów z przeciwciałami przeciw receptorowi acetylocholiny, u których wcześniejsze leczenie było niewystarczające, nietolerowane albo przeciwwskazane.

Podawany dożylnie raz w tygodniu przez 4 tygodnie.

Rawulizumab

Stosowany u pacjentów AChR-dodatnich. Przed terapią wymagane jest szczepienie przeciw meningokokom lub odpowiednia profilaktyka antybiotykowa.

Po dawce nasycającej podawany dożylnie co 8 tygodni.

Rozanoliksyzumab

Może być stosowany u pacjentów AChR- lub MuSK-dodatnich. U pacjentów MuSK-dodatnich wymagane jest wcześniejsze nieskuteczne leczenie rytuksymabem albo przeciwwskazanie lub nietolerancja.

Cykl obejmuje jedno podanie podskórne tygodniowo przez 6 tygodni.

Dawkowanie

  • Rytuksymab: 375 mg/m² co tydzień przez 4 tygodnie albo dwie dawki po 1 g w odstępie 2 tygodni; leczenie podtrzymujące nie częściej niż co 6 miesięcy.
  • Efgartigimod alfa: 10 mg/kg dożylnie raz w tygodniu przez 4 tygodnie; kolejny cykl najwcześniej 7 tygodni od pierwszego wlewu poprzedniego cyklu.
  • Rawulizumab: dawka nasycająca do 3000 mg, następnie dawka podtrzymująca do 3600 mg po 2 tygodniach i dalej co 8 tygodni.
  • Rozanoliksyzumab: raz w tygodniu przez 6 tygodni; dawka zależy od masy ciała i wynosi 280–840 mg.

Badania przed rozpoczęciem leczenia

  • ocena nasilenia choroby w skali MG-ADL;
  • ustalenie statusu przeciwciał, jeżeli nie wykonano go wcześniej;
  • ALT i AST;
  • morfologia krwi z rozmazem;
  • stężenie kreatyniny;
  • test ciążowy u kobiet w wieku rozrodczym.

Przed rytuksymabem wykonuje się dodatkowo m.in. oznaczenie IgG i IgM, limfocytów B CD19/CD20, CRP, badania w kierunku HBV, HCV i gruźlicy, badanie moczu oraz EKG.

Jak ocenia się skuteczność?

Podstawowym wskaźnikiem jest zmiana wyniku MG-ADL w stosunku do wartości początkowej. Leczenie powinno przynieść co najmniej dwupunktową poprawę.

≥ 2 punkty

Brak obniżenia wyniku MG-ADL o co najmniej 2 punkty w terminach określonych dla danego leku może stanowić podstawę zakończenia terapii.

Monitorowanie terapii

  • Rytuksymab: ocena MG-ADL co 3 miesiące w pierwszym roku, następnie co 6 miesięcy; badania bezpieczeństwa przed każdym podaniem.
  • Efgartigimod alfa: badania przed każdym cyklem; ocena po drugim i każdym kolejnym cyklu, między 8. a 12. tygodniem od jego rozpoczęcia.
  • Rawulizumab: ocena MG-ADL co 4 miesiące w pierwszym roku, następnie co 6 miesięcy.
  • Rozanoliksyzumab: badania przed każdym cyklem; ocena w tygodniu po zakończeniu pełnego drugiego i każdego kolejnego cyklu.

Zmiana terapii

Zmiana leku jest możliwa w przypadku przeciwwskazań albo braku skuteczności, jeżeli pacjent spełnia kryteria kwalifikacji do nowej terapii. Przy ocenie odpowiedzi uwzględnia się okres przed zastosowaniem pierwszego leku finansowanego w programie.

Kiedy leczenie może zostać zakończone?

  • brak wymaganej, co najmniej dwupunktowej poprawy MG-ADL;
  • choroba lub stan uniemożliwiający dalszą terapię;
  • działania niepożądane uniemożliwiające kontynuację;
  • nadwrażliwość na lek lub substancję pomocniczą;
  • zagrażająca życiu albo nieakceptowalna toksyczność;
  • brak współpracy lub niewykonywanie wymaganych kontroli.

Udział w programie może zostać czasowo zawieszony na okres ciąży lub karmienia piersią.

Leczenie w warunkach domowych

Rozanoliksyzumab może być podawany przez pacjenta albo opiekuna w domu po przeszkoleniu w ośrodku w zakresie wykonywania infuzji podskórnej. Część konsultacji neurologicznych może odbywać się zdalnie, jeżeli lekarz uzna, że nie wpływa to na bezpieczeństwo i skuteczność terapii.

Najczęściej zadawane pytania

Czy każdy pacjent z miastenią może wejść do programu?

Nie. Program dotyczy dorosłych z uogólnioną miastenią w klasie MGFA II–IV, wynikiem MG-ADL co najmniej 5 i spełniających kryteria właściwe dla wybranego leku.

Czy trzeba znać rodzaj przeciwciał?

Tak. Status AChR, MuSK i LRP4 ma istotne znaczenie przy wyborze terapii.

Czy można zmienić lek?

Tak, przy braku skuteczności albo wystąpieniu przeciwwskazań, jeżeli pacjent spełnia kryteria nowej terapii.

Jaka poprawa jest wymagana?

Zasadniczym kryterium jest zmniejszenie wyniku MG-ADL o co najmniej 2 punkty.

Opis programu lekowego B.157

Pobierz dokument zawierający formalne kryteria kwalifikacji, dawkowanie i zasady monitorowania.

Pobierz program B.157 w PDF

Źródła i informacje redakcyjne

Źródło: załącznik B.157 „Leczenie chorych z uogólnioną postacią miastenii (G70.0)”, wersja obowiązująca od lipca 2026 r.

Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O kwalifikacji, wyborze leku, dawkowaniu, monitorowaniu i kontynuacji leczenia decyduje lekarz na podstawie aktualnego programu, Charakterystyki Produktu Leczniczego i indywidualnego stanu pacjenta.

Aktualizacja strony: 5 października 2026 r.

Załącznik B.157.

LECZENIE CHORYCH Z UOGÓLNIONĄ POSTACIĄ MIASTENII (G.70.0)

• Artykuł zaktualizowano: