Onkologia ginekologiczna / Nowotwory narządu rodnego kobiety / Rak endometrium
Leczenie chorych na raka endometrium
Program obejmuje immunoterapię stosowaną z chemioterapią i jako leczenie podtrzymujące w pierwszej linii oraz immunoterapię w monoterapii w kolejnych liniach zaawansowanego lub nawrotowego raka endometrium.
Najważniejsze informacje
Program B.148. finansuje leczenie pacjentek z pierwotnie zaawansowanym lub nawrotowym rakiem endometrium. Dostępne są schematy z dostarlimabem, durwalumabem, pembrolizumabem oraz – w określonej grupie – olaparybem.
Wybór terapii zależy m.in. od linii leczenia, wcześniejszej chemioterapii, możliwości leczenia radykalnego oraz statusu molekularnego guza MMR/MSI.
W programie istnieje jednorazowa możliwość leczenia z użyciem immunoterapii. Nie dopuszcza się zamiany jednego leku immunokompetentnego na inny.
Leczenie pierwszej linii
Dostarlimab
Dostarlimab jest podawany z karboplatyną i paklitakselem przez sześć cykli, a następnie kontynuowany samodzielnie jako leczenie podtrzymujące.
Pembrolizumab
Pembrolizumab stosuje się z karboplatyną i paklitakselem przez sześć cykli, a następnie w monoterapii podtrzymującej.
Durwalumab przy dMMR lub MSI-H
Durwalumab jest łączony z karboplatyną i paklitakselem, a po zakończeniu chemioterapii kontynuowany samodzielnie.
Durwalumab z olaparybem przy pMMR lub MSS
Po początkowym leczeniu durwalumabem z chemioterapią terapia podtrzymująca obejmuje durwalumab w skojarzeniu z olaparybem.
Leczenie w kolejnej linii
Dostarlimab albo pembrolizumab w monoterapii mogą być zastosowane u pacjentek z nawrotowym lub zaawansowanym rakiem endometrium, u których:
- nie można zastosować radykalnego leczenia chirurgicznego ani radioterapii,
- doszło do progresji podczas lub po wcześniejszej chemioterapii dwulekowej zawierającej platynę,
- zwalidowany test potwierdził dMMR lub MSI-H.
Dlaczego bada się status MMR i MSI?
System MMR odpowiada za naprawę błędów powstających podczas kopiowania DNA. Jego niewydolność, określana jako dMMR, może prowadzić do wysokiej niestabilności mikrosatelitarnej – MSI-H.
dMMR lub MSI-H
Oznacza zaburzoną naprawę niedopasowanych zasad DNA lub wysoką niestabilność mikrosatelitarną. Wynik ma znaczenie przy wyborze terapii w pierwszej i kolejnych liniach.
pMMR lub MSS
Oznacza sprawny system naprawy DNA lub stabilność mikrosatelitarną. W pierwszej linii status ten umożliwia m.in. zastosowanie podtrzymującego durwalumabu z olaparybem.
Ogólne kryteria kwalifikacji
- wiek co najmniej 18 lat,
- stan sprawności ECOG 0–1,
- możliwość oceny zmian nowotworowych według kryteriów RECIST,
- odpowiednia wydolność narządowa,
- brak niekontrolowanego innego nowotworu,
- brak aktywnej choroby autoimmunologicznej z wyjątkami określonymi w programie,
- brak przeciwwskazań do zastosowania wybranego leku,
- wykluczenie ciąży i karmienia piersią.
Wcześniejsze leczenie hormonalne jest dopuszczalne i nie jest wliczane do liczby zastosowanych terapii.
Kiedy można zastosować leczenie pierwszej linii?
Program obejmuje histologicznie potwierdzonego, pierwotnie zaawansowanego lub nawrotowego raka endometrium. Szczegółowe kryteria zależą od wybranego schematu, stopnia FIGO, obecności choroby resztkowej i wcześniejszego leczenia.
Leczenie może dotyczyć m.in. pacjentek po operacji w wybranych stopniach III–IV, niekwalifikujących się do operacji w stopniu III–IV albo z nawrotem choroby, którego nie można leczyć radykalnie.
Program wyłącza mięsaka endometrialnego. W przypadku części schematów określono dodatkowe zasady dotyczące postaci mieszanych, jasnokomórkowych, surowiczych i mięsakoraków.
Najważniejsze informacje o dawkowaniu
- dostarlimab w pierwszej linii: 500 mg co trzy tygodnie z chemioterapią przez sześć cykli, następnie 1000 mg co sześć tygodni,
- durwalumab: 1120 mg co trzy tygodnie z chemioterapią przez 4–6 cykli, następnie 1500 mg co cztery tygodnie,
- olaparyb: w skojarzeniu z durwalumabem maksymalnie 600 mg na dobę,
- pembrolizumab w pierwszej linii: 200 mg co trzy tygodnie z chemioterapią przez sześć cykli, następnie 400 mg co sześć tygodni,
- dostarlimab w kolejnej linii: 500 mg co trzy tygodnie przez cztery cykle, następnie 1000 mg co sześć tygodni,
- pembrolizumab w kolejnej linii: 200 mg co trzy tygodnie lub 400 mg co sześć tygodni.
Karboplatynę i paklitaksel stosuje się zgodnie ze schematem określonym w programie. Szczegółowe modyfikacje dawek i czasowe przerwy ustala lekarz.
Badania przed rozpoczęciem leczenia
- morfologia krwi z rozmazem,
- kreatynina i klirens kreatyniny,
- ALT, AST oraz bilirubina całkowita i bezpośrednia,
- INR, czas protrombinowy i APTT,
- zwalidowane badanie statusu MMR lub MSI,
- TSH, fT3 i fT4,
- test ciążowy u kobiet w wieku rozrodczym,
- TK lub MR jamy brzusznej, miednicy, klatki piersiowej i innych okolic zależnie od wskazań,
- EKG oraz inne badania wskazane klinicznie.
Monitorowanie leczenia
Zakres kontroli obejmuje morfologię, parametry nerkowe i wątrobowe, układ krzepnięcia, hormony tarczycy oraz EKG. Częstotliwość zależy od leku, etapu terapii i wybranego schematu.
Badania obrazowe wykonuje się co trzy miesiące przez pierwszych 12 miesięcy, a następnie co sześć miesięcy. Skuteczność ocenia się według aktualnych kryteriów RECIST.
Jak długo trwa leczenie?
- dostarlimab z chemioterapią, a następnie jako leczenie podtrzymujące, może być stosowany maksymalnie przez 36 miesięcy,
- pembrolizumab z chemioterapią, a następnie w monoterapii podtrzymującej, może być stosowany maksymalnie przez 20 cykli: sześć z chemioterapią i 14 w monoterapii,
- pozostałe terapie prowadzi się do czasu wystąpienia kryterium wyłączenia z programu.
Kiedy leczenie zostaje zakończone?
- w przypadku potwierdzonej progresji choroby,
- przy spadku sprawności do ECOG 2–4,
- w razie nieakceptowalnej lub zagrażającej życiu toksyczności,
- przy nadwrażliwości na stosowany lek lub jego składniki,
- gdy pojawi się stan uniemożliwiający dalszą terapię albo istotne pogorszenie jakości życia,
- w okresie ciąży lub karmienia piersią,
- przy braku współpracy lub nieprzestrzeganiu zaleceń i terminów badań kontrolnych.
Najczęściej zadawane pytania
Czy każda pacjentka otrzymuje ten sam schemat?
Nie. Wybór leczenia zależy od linii terapii, wcześniejszego leczenia, stadium choroby, możliwości leczenia radykalnego oraz statusu MMR/MSI guza.
Po co wykonuje się badanie MMR lub MSI?
Wynik pomaga dopasować leczenie. Ma znaczenie m.in. przy wyborze terapii podtrzymującej durwalumabem samodzielnie albo z olaparybem oraz przy kwalifikacji do immunoterapii w kolejnej linii.
Czy można zmienić jeden lek immunoterapeutyczny na inny?
Nie. Program przewiduje jednorazową możliwość zastosowania immunoterapii i nie dopuszcza zamiany leków.
Czy wcześniejsze leczenie hormonalne wyklucza udział w programie?
Nie. Wcześniejsza hormonoterapia jest dopuszczalna i nie jest wliczana do liczby zastosowanych terapii.
Gdzie realizowany jest program?
Leczenie prowadzą ośrodki onkologii ginekologicznej realizujące program B.148. Informację o placówkach można uzyskać u lekarza prowadzącego lub we właściwym oddziale NFZ.
Źródła i dokumenty
Źródłem merytorycznym jest opis programu lekowego B.148. „Leczenie chorych na raka endometrium (ICD-10: C54)”, obowiązujący od lipca 2026 r.
Pełny opis programu lekowego B.148.
Dokument zawiera szczegółowe kryteria kwalifikacji, schematy dawkowania i zasady monitorowania leczenia.
Otwórz lub pobierz PDFZałącznik B.148.
LECZENIE CHORYCH NA RAKA ENDOMETRIUM (ICD-10: C54)
„Podgrzewanie” guza w raku endometrium. Jak działa hipertermia onkologiczna?
Diagnostyka raka endometrium. Kiedy potrzebne są USG, biopsja i badania molekularne?
Refundacja nowych terapii endometriozy nadal niepewna. Co to oznacza dla pacjentek?
Endometrioza: objawy, przyczyny i jak wygląda diagnostyka
• Artykuł zaktualizowano: