Program B.137.FM – odczulanie wysoko immunizowanych dorosłych potencjalnych biorców przeszczepu nerki

Program lekowy B.137.FM Transplantologia / nefrologia

Odczulanie wysoko immunizowanych dorosłych potencjalnych biorców przeszczepu nerki

Program obejmuje odczulanie wysoko immunizowanych dorosłych potencjalnych biorców przeszczepu nerki znajdujących się na Krajowej Liście Oczekujących. W programie stosowana jest imlifidaza, a kwalifikacji dokonuje Zespół Koordynujący powoływany przez Prezesa NFZ.

Numer programu B.137.FM
Rozpoznanie Schyłkowa niewydolność nerek
ICD-10 N18
Leczenie Imlifidaza + immunosupresja

Najważniejsze informacje

01

Dla dorosłych pacjentów

Program dotyczy osób w wieku co najmniej 18 lat ze schyłkową niewydolnością nerek, czyli stadium V CKD.

02

Pacjenci wysoko immunizowani

Program obejmuje potencjalnych biorców nerki z krążącymi przeciwciałami anty-HLA i dodatnim wynikiem próby krzyżowej.

03

Małe prawdopodobieństwo przeszczepienia

Kryteria odnoszą się do wartości cPRA oraz czasu obecności na Krajowej Liście Oczekujących.

04

Monitorowanie przez 12 miesięcy

Po podaniu imlifidazy monitorowanie jest kontynuowane przez 12 miesięcy, z oceną funkcji nerki i wyników immunologicznych.

Na czym polega program B.137.FM?

Program B.137.FM dotyczy odczulania wysoko immunizowanych dorosłych potencjalnych biorców przeszczepu nerki. Są to pacjenci z Krajowej Listy Oczekujących, u których obecność przeciwciał anty-HLA utrudnia znalezienie zgodnego dawcy i zmniejsza prawdopodobieństwo przeszczepienia w ramach dostępnego systemu alokacji nerek.

W programie stosowana jest imlifidaza. Zgodnie z opisem programu jej podanie nie eliminuje potrzeby prowadzenia leczenia immunosupresyjnego zgodnie ze standardem postępowania.

Ważne: kwalifikacji pacjentów dokonuje Zespół Koordynujący ds. Leczenia wysoko immunizowanych potencjalnych biorców nerki, powoływany przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

Czy program może dotyczyć pacjenta?

Program może dotyczyć dorosłego pacjenta z zaawansowaną chorobą nerek, który jest wysoko immunizowany i ma małe prawdopodobieństwo przeszczepienia w obecnym systemie alokacji.

✓

Pacjent ma 18 lat lub więcej.

✓

Rozpoznano schyłkową niewydolność nerek, czyli stadium V CKD.

✓

Pacjent znajduje się na Krajowej Liście Oczekujących na przeszczep nerki.

✓

Pacjent spełnia kryteria wysoko immunizowanego biorcy, ma krążące przeciwciała anty-HLA i dodatni wynik próby krzyżowej z potencjalnym zmarłym dawcą nerki.

✓

Korzyść z przeszczepienia niezgodnego narządu jest oceniana jako większa niż ryzyko pozostania na liście oczekujących i dializy.

✓

Pacjent wyraża świadomą zgodę na udział w programie lekowym.

Kryteria kwalifikacji do programu

Kryteria kwalifikacji muszą być spełnione łącznie. Program dotyczy pacjentów, u których standardowe możliwości alokacji nerki dają małe prawdopodobieństwo przeszczepienia.

Kryteria podstawowe

  • Wiek 18 lat i więcej.
  • Schyłkowa niewydolność nerek — stadium V CKD.
  • Obecność na Krajowej Liście Oczekujących.
  • Spełnienie kryteriów dla wysoko immunizowanych pacjentów.
  • Krążące przeciwciała anty-HLA.
  • Dodatnia próba krzyżowa z potencjalnym zmarłym dawcą nerki.

cPRA i czas oczekiwania

  • cPRA ≥90% i obecność na Krajowej Liście Oczekujących powyżej 1 roku.
  • Albo cPRA ≥85% i <90% oraz obecność na liście powyżej 1 roku.
  • W grupie cPRA 85–90% wymagane są dodatkowe warunki programu.

Dodatkowe warunki dla cPRA 85–90%

  • Brak zadowalających efektów po przejściu dwóch protokołów odczulania.
  • Lub ocena Zespołu Koordynującego wskazująca na potencjalnie niską skuteczność protokołu odczulania u danego pacjenta.
  • Brak chorób współistniejących stanowiących przeciwwskazanie do odczulania i przeszczepienia nerki.
Wirtualna próba krzyżowa: w przypadku wstępnej kwalifikacji do terapii imlifidazą dodatni wynik wirtualnej próby krzyżowej, czyli vXM, nie stanowi kryterium wykluczenia z przeprowadzenia biologicznej próby krzyżowej.

Kiedy włączenie do programu nie jest możliwe?

Program wskazuje kryteria, które stanowią przeciwwskazania do włączenia do terapii.

Wcześniejsze leczenie i nadwrażliwość

  • Wcześniejsze leczenie imlifidazą.
  • Nadwrażliwość na substancję czynną.
  • Nadwrażliwość na którąkolwiek substancję pomocniczą.

Stany kliniczne

  • Trwające poważne zakażenie.
  • Zakrzepowa plamica małopłytkowa — TTP.

Próba krzyżowa

  • Negatywny wynik próby krzyżowej.
  • Program dotyczy pacjentów z dodatnią próbą krzyżową przeciwko potencjalnemu zmarłemu dawcy nerki.

Jakie leczenie obejmuje program?

W programie stosuje się imlifidazę. Dawkowanie prowadzone jest zgodnie z aktualną na dzień wydania decyzji Charakterystyką Produktu Leczniczego.

Leczenie w programie

Substancja czynna imlifidaza
Dawkowanie zgodnie z aktualną ChPL

Podanie imlifidazy nie eliminuje potrzeby stosowania leczenia immunosupresyjnego. Terapia immunosupresyjna jest prowadzona zgodnie ze standardem postępowania.

Jakie badania są potrzebne przy kwalifikacji?

Badania kwalifikacyjne koncentrują się na potwierdzeniu ryzyka immunologicznego i ocenie zgodności z potencjalnym dawcą.

Przeciwciała DSA

  • Wymagane jest potwierdzenie obecności przeciwciał DSA.
  • DSA to przeciwciała skierowane przeciwko antygenom dawcy.
  • Wynik jest jednym z elementów oceny immunologicznej pacjenta.

Próba krzyżowa

  • Wykonywana jest próba krzyżowa.
  • Program dotyczy pacjentów z dodatnim wynikiem próby krzyżowej przeciwko potencjalnemu zmarłemu dawcy nerki.
  • Po leczeniu konieczne jest potwierdzenie konwersji wyniku próby krzyżowej.

Ocena Zespołu Koordynującego

  • Zespół ocenia prawdopodobieństwo przeszczepienia w ramach dostępnego systemu alokacji.
  • Zespół uwzględnia ryzyko pozostania na liście oczekujących i dializy.
  • Oceniane są także przeciwwskazania do odczulania i przeszczepienia nerki.

Jak wygląda monitorowanie po leczeniu?

Monitorowanie po podaniu imlifidazy jest prowadzone przez 12 miesięcy. Obejmuje ocenę konwersji próby krzyżowej, funkcji nerki, przeciwciał anty-HLA oraz wyników przeszczepienia.

Do 24 godzin po leczeniu

Konwersja próby krzyżowej

Po zakończeniu leczenia imlifidazą, ale przed przeszczepieniem, należy potwierdzić konwersję wyniku próby krzyżowej z dodatniego na ujemny.

Według praktyki klinicznej

Parametry życiowe i EKG

Wykonuje się kliniczne testy laboratoryjne, ocenę parametrów życiowych oraz EKG, z częstością zgodną z aktualną praktyką kliniczną.

Według praktyki klinicznej

Funkcja nerki

Monitoruje się eGFR, stężenie kreatyniny oraz białkomocz.

Po 3, 7, 14, 21 i 28 dniach

Przeciwciała anty-HLA

Poziom przeciwciał anty-HLA, w tym DSA, oznacza się po 3, 7, 14, 21 i 28 dniach, a następnie raz w miesiącu do 6. miesiąca po implantacji.

Po 3 miesiącach

Biopsja nerki

Biopsja nerki wykonywana jest po 3 miesiącach oraz w przypadku wskazań do jej przeprowadzenia, na podstawie wyników DSA i stężenia kreatyniny.

IVIg: w przypadku immunosupresji z zastosowaniem IVIg program przewiduje oznaczanie poziomu IgG.

Jak oceniana jest skuteczność programu?

Wskaźniki efektywności są przekazywane do rejestru SMPT. Obejmują zarówno potwierdzenie konwersji próby krzyżowej, jak i wyniki przeszczepienia oraz funkcję przeszczepionej nerki.

Wynik immunologiczny

  • Potwierdzenie konwersji próby krzyżowej z dodatniej na ujemną.
  • Ocena prowadzona na podstawie standardowych protokołów stosowanych w ośrodku.
  • Monitorowanie poziomu przeciwciał anty-HLA, w tym DSA.

Czynność nerki i odrzucanie

  • Czynność nerek po leczeniu imlifidazą oceniana za pomocą eGFR.
  • Ocena kreatyniny i białkomoczu.
  • Przyjęcie przeszczepu albo jego utrata.
  • Proces ostrego odrzucania potwierdzony biopsją, ogółem i zależny od przeciwciał.

Przeżycie pacjenta i przeszczepu

  • Przeżycie pacjentów w okresie 6 miesięcy od wykonania przeszczepu.
  • Przeżycie pacjentów w okresie 12 miesięcy od wykonania przeszczepu.
  • Przeżycie przeszczepionej nerki w okresie 6 miesięcy.
  • Przeżycie przeszczepionej nerki w okresie 12 miesięcy.

Najczęściej zadawane pytania

Czy program B.137.FM dotyczy wszystkich osób oczekujących na przeszczep nerki?
Nie. Program dotyczy dorosłych, wysoko immunizowanych potencjalnych biorców nerki, którzy spełniają szczegółowe kryteria dotyczące cPRA, czasu oczekiwania, dodatniej próby krzyżowej i oceny ryzyka.
Jaki lek jest stosowany w programie?
W programie stosowana jest imlifidaza. Jej podanie nie zastępuje standardowego leczenia immunosupresyjnego.
Kto kwalifikuje pacjenta do programu?
Kwalifikacji dokonuje Zespół Koordynujący ds. Leczenia wysoko immunizowanych potencjalnych biorców nerki, powoływany przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.
Co trzeba potwierdzić przed przeszczepieniem?
W ciągu 24 godzin po zakończeniu leczenia imlifidazą, ale przed przeszczepieniem, należy potwierdzić konwersję wyniku próby krzyżowej z dodatniego na ujemny.
Czy terapia i badania są finansowane przez NFZ?
Dla osoby uprawnionej do świadczeń zdrowotnych terapia i badania realizowane w ramach programu są finansowane przez NFZ. Szczegóły organizacyjne warto potwierdzić w ośrodku prowadzącym leczenie.

Znajdź ośrodek realizujący program B.137.FM

Przygotuj dokumentację obecności na Krajowej Liście Oczekujących, rozpoznania schyłkowej niewydolności nerek, wartości cPRA, wcześniejszych protokołów odczulania, wyników przeciwciał anty-HLA i DSA, próby krzyżowej oraz ocenę przeciwwskazań do odczulania i przeszczepienia nerki.

Źródła i dokumenty

Źródło merytoryczne: opis programu lekowego B.137.FM – odczulanie wysoko immunizowanych dorosłych potencjalnych biorców przeszczepu nerki.
Opis programu: od września 2022 r.
Data aktualizacji strony: Ostatnia aktualizacja merytoryczna: 4 lipca 2026 r.

Załącznik B.137.FM.

ODCZULANIE WYSOKO IMMUNIZOWANYCH DOROSŁYCH POTENCJALNYCH BIORCÓW PRZESZCZEPU NERKI (ICD-10: N18)

• Artykuł zaktualizowano: