Promocja profilaktyki zdrowotnej ma być wspólnym zadaniem trzech resortów. Minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda, minister aktywów państwowych Wojciech Balczun i minister infrastruktury Dariusz Klimczak podpisali porozumienie, które ma ułatwić dotarcie do pacjentów z informacją o badaniach, edukacji zdrowotnej i dobrych praktykach. W konferencji prasowej poświęconej tej inicjatywie uczestniczyła również wicemarszałkini Sejmu Monika Wielichowska.
Porozumienie ma umożliwić szersze dotarcie z informacją o badaniach profilaktycznych do pacjentów. Chodzi o wykorzystanie kanałów komunikacji, którymi dysponują resorty, spółki Skarbu Państwa, przewoźnicy, dworce, porty lotnicze, instytucje publiczne oraz podmioty mające codzienny kontakt z milionami obywateli.
Zdrowie jako zadanie ponad resortami
Minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda przypomniała, że inicjatywa poprzedzona była rozmowami o tym, jak skuteczniej mówić o profilaktyce i jak zwiększyć udział pacjentów w badaniach. Wskazała, że rok 2026 został ustanowiony przez Sejm Rokiem Profilaktyki Zdrowotnej. „Dzisiaj bardzo ważny dzień, bo pamiętam tą chwilę, kiedy z panią marszałek Wielichowską rozmawiałyśmy na temat profilaktyki. Wiemy, że rokiem profilaktyki jest rok 2026 w Sejmie i zastanawiałyśmy się, w jaki sposób komunikację i dotarcie do pacjentów wzmocnić” — mówiła minister zdrowia.
Jak podkreśliła, podpisane porozumienie pokazuje, że odpowiedzialność za zdrowie publiczne nie ogranicza się do jednego resortu. „Zdrowie Polaków dzisiaj staje się nie tylko sprawą resortu Ministerstwa Zdrowia, ale nas wszystkich” — powiedziała Jolanta Sobierańska-Grenda.
Minister odniosła się także do zgłaszalności na badania profilaktyczne. Według danych przywołanych podczas konferencji wynosi ona 33 procent w przypadku profilaktyki raka piersi, 12 procent w przypadku raka szyjki macicy oraz 15 procent w przypadku raka jelita grubego. „Mamy narzędzia, mamy bezpłatne badania w tym zakresie, natomiast musimy popracować nad tym wszyscy wspólnie, żeby przekonać społeczeństwo do badań profilaktycznych, zainwestować w to, co najważniejsze, czyli w zdrowie Polaków” — zaznaczyła minister zdrowia.
W jej wypowiedzi pojawił się również wątek narzędzi cyfrowych, takich jak e-rejestracja, Internetowe Konto Pacjenta i aplikacja mojeIKP. Minister wskazała, że rozmowa o badaniach może zaczynać się w najbliższym otoczeniu pacjenta. “Dzisiaj mamy Dzień Matki i możemy sprawić ten najpiękniejszy prezent, czyli podarować trochę czasu, uważności, zaopiekowania i może pomóc w zarejestrowaniu się przez MOI-KP albo IKP” — powiedziała.
Spółki Skarbu Państwa jako kanał dotarcia do pacjentów
Minister aktywów państwowych Wojciech Balczun wskazał, że spółki Skarbu Państwa mogą odegrać istotną rolę w działaniach informacyjnych, ponieważ każdego dnia komunikują się z milionami obywateli. „To jest bardzo ważny moment, bo chyba nie ma lepszej inwestycji w zdrowie Polaków, jak profilaktyka” — mówił Wojciech Balczun.
Podkreślił, że od początku rozmów nie miał wątpliwości, że Ministerstwo Aktywów Państwowych powinno włączyć się w inicjatywę. „Jak spotkaliśmy się pierwszy raz, żeby o tym rozmawiać, to nie miałem żadnych wątpliwości, że Ministerstwo Aktywów Państwowych z całym swoim zasobem powinno wziąć udział w tym przedsięwzięciu” — powiedział.
Jako przykłady podmiotów, które mogą wspierać przekaz dotyczący profilaktyki, wskazano między innymi Orlen, PZU, PZU Zdrowie, PKO BP oraz spółki energetyczne. Minister zaznaczył, że wiele z tych firm prowadzi już działania informacyjne i społeczne, a promocja profilaktyki może zostać włączona w istniejącą komunikację.
„Te nasze największe podmioty, to są podmioty działające w takiej skali, że mogą komunikować się z milionami Polaków, to jest doskonały kanał komunikacji, kanał dotarcia z informacją, z dobrym przekazem, który zachęca do odpowiednich zachowań, dbania o siebie” — wskazał Balczun.
Odnosząc się do praktycznego wymiaru współpracy, minister aktywów państwowych mówił, że działania nie muszą oznaczać tworzenia nowych, kosztownych kampanii. „Te działania, które będziemy wspólnie realizowali, które będą koordynowane, one też nie będą związane z jakimiś dodatkowymi wielkimi budżetami, bo tak naprawdę one mogą być robione przy okazji” — powiedział.
Jak dodał, spółki energetyczne, banki, ubezpieczyciele i podmioty obsługujące klientów mają już własne kanały kontaktu z odbiorcami. „PKO BP ma swoje kanały dotarcia, platformy, aplikacje, przez które komunikuje się z konsumentami i te wszystkie instrumenty, kanały dotarcia zostaną przez nas skutecznie wykorzystane do tej działalności” — mówił minister.
Kolej, dworce i infrastruktura w działaniach profilaktycznych
Minister infrastruktury Dariusz Klimczak podkreślił, że działania na rzecz zdrowia publicznego powinny wykorzystywać potencjał różnych obszarów funkcjonowania państwa. Wskazał, że resort infrastruktury i podległe mu instytucje mają codzienny kontakt ze społeczeństwem.
„Musimy wykorzystać potencjał wszystkich obszarów funkcjonowania państwa na rzecz lepszego naszego zdrowia, programów profilaktycznych, programów zdrowotnych, akcji edukacyjnych” — powiedział Dariusz Klimczak.
Minister przypomniał, że rok 2026 jest nie tylko Rokiem Profilaktyki Zdrowotnej, lecz także Rokiem Kolei. Nawiązał przy tym do setnej rocznicy utworzenia przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe.
„To właśnie 100 lat temu utworzono przedsiębiorstwo Polskie Koleje Państwowe, a więc w naturalny sposób mamy kolej na zdrowie” — mówił.
Wśród przykładów dotychczasowych działań wymienił akcję PKP Intercity „Kolej na serce, kolej na miłość”, ankietę dotyczącą „dziesiątki dla serca”, akcję krwiodawstwa GDDKiA „drogocenna krew” oraz działania Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego dotyczące edukacji zdrowotnej i bezpieczeństwa.
„Trzeba wszystko zrobić, żeby nie utkwić w silosowości poszczególnych ministerstw i resortów, połączyć siły” — powiedział minister infrastruktury.
Dariusz Klimczak wskazał także trzy podstawowe obszary realizacji porozumienia: zachęcanie podmiotów infrastrukturalnych do własnych akcji profilaktycznych, wsparcie kampanii Ministerstwa Zdrowia poprzez udostępnienie infrastruktury i kanałów informacyjnych oraz współpracę legislacyjną.
„Pierwszy to jest zachęcenie podmiotów związanych z infrastrukturą do samodzielnych akcji profilaktycznych i zdrowotnych. Drugi to wsparcie tych akcji, które już realizuje Ministerstwo Zdrowia i jej podmioty poprzez udostępnienie niezbędnej infrastruktury oraz kanałów informacyjnych typu Polskie Linie Lotnicze LOT, PKP Intercity, porty lotnicze, dworce i tak dalej, i tak dalej. I trzecia sprawa to jest wsparcie w synchronizacji działań legislacyjnych” — wyjaśnił.
Zapowiedział też, że jednym z pierwszych szczegółowych porozumień ma być współpraca PKP Intercity i PZU.
„Jednym z pierwszych będzie porozumienie między przewoźnikiem kolejowym PKP Intercity a spółką PZU i w ramach tej współpracy będą prowadzone określone działania” — poinformował Klimczak.
Wicemarszałkini Sejmu: profilaktyka to filar systemu
Wicemarszałkini Sejmu Monika Wielichowska mówiła, że profilaktyka powinna być traktowana jako jeden z podstawowych elementów systemu ochrony zdrowia. Podkreśliła, że regularne badania, edukacja i świadomość zdrowotna mają znaczenie niezależnie od dostępności nowoczesnej medycyny.
„Profilaktyka to nie dodatek do systemu ochrony zdrowia, ale jeden z jego najważniejszych filarów” — powiedziała.
Wskazała również, że profilaktyka nie zaczyna się dopiero w gabinecie lekarskim.
„Profilaktyka nie zaczyna się w gabinecie lekarskim. Profilaktyka zaczyna się od naszych codziennych zdrowych wyborów, o tym, co mamy na talerzu, od naszego ruchu aktywności, ale także od dobrego snu i szczepień, ale także od dostępnej, nowoczesnej diagnostyki, która jest dostępna również dla każdego z nas” — mówiła Monika Wielichowska.
Wicemarszałkini Sejmu zaznaczyła, że rok 2026 ma być czasem szerokiej rozmowy o profilaktyce zdrowotnej. Zapowiedziała, że Sejm jest otwarty na wydarzenia i dyskusje z udziałem organizacji pacjenckich, ekspertów, lekarzy, profesorów i przedstawicieli systemu ochrony zdrowia.
„Ja bardzo cieszę się z dzisiejszego porozumienia, bo to jest ważny sygnał, że zdrowie publiczne nie jest tylko zadaniem Ministerstwa Zdrowia, ale jest odpowiedzialnością całego państwa” — powiedziała.
Jak poinformowała, skierowała pisma do wszystkich ministerstw, zachęcając je do włączenia się w działania dotyczące profilaktyki.
„Zdrowie to nasza wspólna odpowiedzialność i profilaktyka naprawdę ratuje życie” — dodała.
SMS-y, e-rejestracja i nowe formy komunikacji
Podczas konferencji dziennikarze pytali o działania kierowane do kobiet, w tym o badania mammograficzne, cytologię i profilaktykę HPV. Minister zdrowia odpowiedziała, że najważniejsze pozostaje skuteczne dotarcie z informacją do pacjentek.
„Myślę, że przede wszystkim, Pani redaktor, kwestie komunikacji i dotarcia do świadomości kobiet. Wiemy, że mamy wiele wolnych terminów na badania mammograficzne. W związku z tym, ta dostępność jest” — powiedziała Jolanta Sobierańska-Grenda.
Minister wskazała, że resort analizuje, jakimi kanałami i przez jakie autorytety można skuteczniej zachęcać kobiety do badań. Przypomniała również o stosowaniu wiadomości SMS.
„Tutaj stosowaliśmy formę SMS-ową bezpośrednich zaproszeń. I wydaje się, że ta forma przyniosła oczekiwane efekty, więc będziemy na pewno z niej ponownie korzystać” — zapowiedziała.
W odpowiedzi na pytanie o konkretne rozwiązania minister poinformowała, że rozmowy z Centrum e-Zdrowia dotyczą także profilaktyki raka jelita grubego.
„Rozmawiamy w tej chwili z CEZ-em również o smsy, jeżeli chodzi o profilaktykę raka jelita grubego” — powiedziała.
Dodała, że działania profilaktyczne powinny obejmować zarówno kobiety, jak i mężczyzn.
„Dzisiaj rozmawiamy o kobietach Dzień Matki, natomiast ja często słyszę od panów, że nie mamy żadnej oferty czy takiego nacisku, nie kładziemy również na profilaktykę dla mężczyzn” — mówiła minister zdrowia.
Zapowiedziała także szeroką akcję SMS-ową do pacjentów.
„Tutaj na pewno rozmowy z CEZ-em i deklaracje, że w tym roku ruszymy z szeroką akcją sms-ową do pacjentów. Myślę, że to będzie to, co będzie najlepsze w tym momencie” — powiedziała.
Minister zdrowia zwróciła uwagę, że sposoby komunikacji muszą być dostosowane do różnych grup i miejscowości.
„Inny sposób dotarcia jest na pewno do kobiet w mniejszych miejscowościach i do większych, więc tutaj i transport, i forma komunikowania musi być dostosowana” — zaznaczyła.
Program in vitro: dane przedstawione przez resort zdrowia
Podczas konferencji padło również pytanie o realizację programu in vitro. Minister zdrowia przekazała aktualne dane dotyczące programu.
„Program in vitro to już prawie ponad 13 tysięcy urodzonych dzieci, 48 tysięcy par skorzystało z programu” — powiedziała Jolanta Sobierańska-Grenda.
Zapewniła także, że finansowanie programu jest zabezpieczone.
„Startowaliśmy początkowo z 500 milionami złotych. W tej chwili to już jest 600 milionów złotych na realizację programu” — poinformowała.
Minister dodała, że prowadzone są rozmowy z podmiotami i środowiskami dotyczące jakości oraz ewaluacji programu.
„Myślę, że możemy po tych dwóch latach powiedzieć, że naprawdę program cieszy się i dużym zainteresowaniem, ma bardzo dużą efektywność” — powiedziała.
Porozumienie ramowe i kolejne działania
Podpisane porozumienie ma charakter ramowy. Oznacza to, że wyznacza kierunek współpracy, a szczegółowe inicjatywy będą realizowane przez konkretne podmioty. Z wypowiedzi przedstawicieli resortów wynika, że działania mają obejmować zarówno nowe kampanie, jak i włączanie komunikatów profilaktycznych w już istniejące formy kontaktu z obywatelami.
Minister zdrowia podkreśliła, że resort będzie koordynował działania merytorycznie, natomiast pozostałe ministerstwa udostępnią zasięg i narzędzia komunikacyjne, których Ministerstwo Zdrowia samo nie posiada.
„My przede wszystkim chcemy skoordynować te działania i rozmawiamy tutaj oczywiście o tych przekaźnikach, które nie są w dyspozycji Ministerstwa Zdrowia” — powiedziała Jolanta Sobierańska-Grenda.
Wojciech Balczun zaznaczył, że współpraca ma budować platformę komunikacji wokół świadomości zdrowotnej.
„Z jednej strony jest to społeczna odpowiedzialność biznesu, z drugiej strony to jest takie wspólne nasze budowanie takiej platformy, której celem jest większa świadomość, profilaktyka i generowanie odpowiednich zachowań” — mówił minister aktywów państwowych.
Dariusz Klimczak podkreślił natomiast, że współpraca nie musi kończyć się wraz z Rokiem Profilaktyki Zdrowotnej.
„Tego, tych inicjatyw będzie dużo i jestem przekonany, że nie będą dotyczyć tylko tego szczególnego roku określonego przez Sejm” — powiedział minister infrastruktury.
Porozumienie w sprawie promocji profilaktyki zdrowotnej:
Czego dotyczy podpisane porozumienie?
Porozumienie dotyczy współpracy Ministerstwa Zdrowia, Ministerstwa Aktywów Państwowych i Ministerstwa Infrastruktury w zakresie promocji profilaktyki, edukacji zdrowotnej oraz upowszechniania dobrych praktyk zdrowotnych.
Jaki jest cel porozumienia?
Celem jest zwiększenie zasięgu informacji o badaniach profilaktycznych i zachęcenie większej liczby pacjentów do korzystania z dostępnych programów profilaktycznych.
Jakie kanały komunikacji mają zostać wykorzystane?
W działania mają zostać włączone kanały komunikacji spółek Skarbu Państwa, przewoźników kolejowych, dworców, portów lotniczych, banków, ubezpieczycieli, spółek energetycznych, aplikacji i platform kontaktu z klientami.
Jakie badania profilaktyczne wskazano podczas konferencji?
Podczas konferencji mówiono o profilaktyce raka piersi, raka szyjki macicy i raka jelita grubego. Minister zdrowia podała, że zgłaszalność wynosi odpowiednio 33 procent, 12 procent i 15 procent.
Czy pacjenci będą otrzymywać SMS-y o badaniach?
Minister zdrowia poinformowała, że bezpośrednie zaproszenia SMS były już stosowane i resort zamierza ponownie z nich korzystać. Rozmowy z Centrum e-Zdrowia dotyczą także wykorzystania SMS-ów w profilaktyce raka jelita grubego.
Czy działania będą dotyczyć tylko kobiet?
Nie. Podczas konferencji omawiano profilaktykę kobiet, ale minister zdrowia wskazała również na potrzebę działań kierowanych do mężczyzn, między innymi w zakresie profilaktyki raka jelita grubego.
Jaką rolę odegra Ministerstwo Infrastruktury?
Ministerstwo Infrastruktury ma wspierać działania poprzez podmioty i przestrzenie związane z transportem, takie jak PKP Intercity, dworce, porty lotnicze, przewoźnicy oraz instytucje zajmujące się bezpieczeństwem ruchu drogowego.
Jaką rolę odegrają spółki Skarbu Państwa?
Spółki Skarbu Państwa mają pomagać w dotarciu z informacją do obywateli poprzez swoje kanały komunikacji, aplikacje, platformy, punkty obsługi, rachunki i kampanie informacyjne.