Prof. dr hab. n. med. Piotr Rutkowski objął funkcję przewodniczącego International Affairs Committee of ASCO, komitetu odpowiedzialnego za międzynarodowe działania American Society of Clinical Oncology. To pierwsza sytuacja, w której Polak stanął na czele tej struktury największego towarzystwa onkologicznego na świecie. Nominacja oznacza także udział przedstawiciela polskiej onkologii w pracach nad globalnymi inicjatywami dotyczącymi edukacji, badań klinicznych, diagnostyki i jakości opieki nad pacjentami z chorobami nowotworowymi.
Prof. Piotr Rutkowski jest kierownikiem Kliniki Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków oraz pełnomocnikiem dyrektora ds. Narodowej Strategii Onkologicznej i Badań Klinicznych Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie. Nowa funkcja w ASCO wpisuje się w jego dotychczasową działalność kliniczną, naukową i organizacyjną, związaną między innymi z leczeniem nowotworów rzadkich, czerniaków, mięsaków oraz rozwojem standardów opieki onkologicznej.
Prof. Piotr Rutkowski od lat zabiera głos w debacie publicznej dotyczącej organizacji opieki onkologicznej, profilaktyki i jakości leczenia nowotworów. W ostatnich dniach na łamach OnkoKuriera wypowiadał się m.in. w materiale poświęconym profilaktyce onkologicznej, niskiej zgłaszalności na badania przesiewowe oraz niewykorzystanemu potencjałowi programów profilaktycznych: Profilaktyka onkologiczna nadal jest słabym ogniwem systemu. Eksperci mówią o niskiej zgłaszalności i niewykorzystanym potencjale badań WIDEO.
Prof. Rutkowski wielokrotnie uczestniczył także w konferencjach organizowanych przez OnkoKurier/Health Insight, w tym w debacie: Wyzwania w onkologii: co decyduje o skuteczności leczenia onkologicznego?
Udzielał również wywiadów naszej redakcji dotyczących m.in. Krajowej Sieci Onkologicznej oraz leczenia nowotworów rzadkich, takich jak nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego GIST`; Nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego (GIST) – rzadkie, ale wymagające skutecznego leczenia WIDEO
ASCO: największe towarzystwo onkologiczne na świecie
American Society of Clinical Oncology, znane jako ASCO, jest największym towarzystwem onkologicznym na świecie. Organizacja zrzesza ponad 50 tys. specjalistów działających w ponad 170 krajach. Jej doroczny kongres należy do najważniejszych wydarzeń w światowej onkologii. Co roku bierze w nim udział ponad 40 tys. przedstawicieli środowiska medycznego, naukowego i eksperckiego ze 140 krajów.
Misją ASCO jest rozwój walki z nowotworami poprzez badania naukowe, edukację specjalistów oraz promowanie wysokiej jakości opieki nad pacjentem. Działalność organizacji obejmuje zarówno publikowanie wytycznych i wspieranie badań, jak i tworzenie programów edukacyjnych oraz inicjatyw międzynarodowych, które mają odpowiadać na różne potrzeby systemów ochrony zdrowia na świecie.
W tym kontekście funkcja przewodniczącego International Affairs Committee of ASCO ma szczególne znaczenie. Komitet odpowiada za działania prowadzone poza Stanami Zjednoczonymi i za współpracę z ekspertami z różnych regionów świata. Obejmuje to inicjatywy edukacyjne, naukowe, warsztaty, konferencje, programy podnoszenia jakości leczenia oraz projekty wspierające rozwój onkologii w krajach o odmiennych możliwościach organizacyjnych i finansowych.
Międzynarodowa współpraca i globalna jakość leczenia
International Affairs Committee of ASCO skupia przedstawicieli Europy, Ameryki Północnej, Ameryki Łacińskiej, Azji i Oceanii oraz Afryki i Bliskiego Wschodu. Jego zadaniem jest wspieranie współpracy między specjalistami z różnych części świata oraz identyfikowanie obszarów, w których potrzebne są działania edukacyjne, organizacyjne lub naukowe.
Jak podkreśla profesor, celem tych działań jest nie tylko wymiana wiedzy między ekspertami, ale przede wszystkim wzmacnianie standardów opieki onkologicznej w różnych systemach ochrony zdrowia. W praktyce oznacza to tworzenie przestrzeni do współpracy między lekarzami i naukowcami, ale także wspieranie projektów, które mogą wpływać na organizację diagnostyki i leczenia pacjentów.
Międzynarodowe działania ASCO są wspierane przez Center for Global Impact. To struktura, której zadaniem jest uwzględnianie globalnej perspektywy w strategii i programach organizacji. Dotyczy to zwłaszcza współpracy z onkologami pracującymi w różnych warunkach systemowych, w tym także w krajach i regionach, gdzie dostęp do nowoczesnej diagnostyki, leczenia lub badań klinicznych może być ograniczony.
Ważną częścią tej działalności są rady regionalne. Ich rola polega na rozpoznawaniu potrzeb specjalistów w poszczególnych częściach świata oraz angażowaniu ich w projekty ASCO. Jedna z takich rad obejmuje Europę Środkowo-Wschodnią, co ma istotne znaczenie dla Polski oraz krajów naszego regionu. Dzięki temu możliwe jest lepsze uwzględnianie lokalnych doświadczeń, barier i potrzeb w międzynarodowych programach edukacyjnych oraz naukowych.
Co nowa funkcja prof. Piotra Rutkowskiego oznacza dla polskiej onkologii?
Objęcie funkcji przewodniczącego International Affairs Committee of ASCO przez prof. Piotra Rutkowskiego jest ważnym sygnałem dla polskiej onkologii. Oznacza silniejszą obecność polskiego środowiska w pracach jednej z najważniejszych organizacji onkologicznych na świecie. Ma to znaczenie zarówno dla rozpoznawalności polskich ekspertów, jak i dla udziału Polski w projektach dotyczących jakości leczenia, edukacji specjalistów, badań klinicznych oraz nowoczesnej diagnostyki.
Jednym z przykładów takiej aktywności jest planowane na wrzesień spotkanie regionalnej rady ASCO dotyczącej Europy Środkowo-Wschodniej, które ma odbyć się w Krakowie. Tego typu wydarzenia pozwalają na bliższą współpracę specjalistów z regionu, wymianę doświadczeń oraz udział w programach edukacyjnych prowadzonych przez ekspertów z różnych dziedzin onkologii.
Diagnostyka molekularna i Molecular Tumor Board
Jednym z obszarów rozwijanych przez ASCO są szkolenia poświęcone Molecular Tumor Board. Są to interdyscyplinarne spotkania, podczas których omawia się wyniki diagnostyki molekularnej i możliwości dobrania leczenia na podstawie profilu molekularnego nowotworu. Ten kierunek ma coraz większe znaczenie w onkologii, ponieważ decyzje terapeutyczne w wielu chorobach nowotworowych coraz częściej zależą nie tylko od lokalizacji guza czy rozpoznania histopatologicznego, ale również od obecności określonych zaburzeń molekularnych.
W Polsce odbył się również warsztat dla 40 osób z Europy Środkowo-Wschodniej, poświęcony metodologii badań naukowych i klinicznych w onkologii. Tego typu szkolenia mają znaczenie praktyczne, ponieważ przygotowują specjalistów do prowadzenia projektów badawczych, oceny danych klinicznych oraz udziału w międzynarodowych inicjatywach naukowych.
Podczas konferencji ASCO prof. Piotr Rutkowski wygłosił wykład dotyczący włókniakowatości desmoidalnej, określanej również jako desmoid. Jest to rzadka choroba nowotworowa o specyficznym przebiegu. Nie daje przerzutów, ale może być miejscowo agresywna, naciekać okoliczne tkanki i prowadzić do poważnych problemów funkcjonalnych. U części pacjentów choroba wiąże się z bólem, ograniczeniem ruchomości i istotnym pogorszeniem jakości życia.
Włókniakowatość desmoidalna może rozwijać się w różnych lokalizacjach i mieć zróżnicowany przebieg kliniczny. Ze względu na naciekający charakter zmiany nie zawsze najważniejsze jest samo jej usunięcie, lecz takie dobranie postępowania, które pozwala ograniczyć ryzyko pogorszenia sprawności pacjenta. Właśnie dlatego w ostatnich latach podejście do leczenia tej choroby uległo istotnej zmianie.
W przeszłości u pacjentów z włókniakowatością desmoidalną częściej stosowano rozległe leczenie chirurgiczne. Obecnie wiadomo, że u części chorych taka strategia nie jest konieczna, a niekiedy może wiązać się z niepotrzebnym okaleczeniem lub pogorszeniem funkcji. Dlatego coraz większe znaczenie ma aktywna obserwacja, szczególnie u tych pacjentów, u których choroba nie postępuje dynamicznie i nie zagraża narządom krytycznym.
Jak wskazuje profesor, u około 50–60 proc. chorych choroba może samoistnie się zatrzymać albo zacząć się cofać. To oznacza, że kluczowe jest właściwe rozpoznanie tych pacjentów, którzy mogą być bezpiecznie obserwowani, oraz tych, którzy wymagają leczenia. Takie podejście pozwala ograniczyć ryzyko nadmiernej terapii, a jednocześnie nie opóźniać interwencji tam, gdzie jest ona potrzebna.
W ostatnim czasie w leczeniu włókniakowatości desmoidalnej pojawiły się nowe opcje terapeutyczne. Po raz pierwszy zarejestrowano leki działające specyficznie w tej chorobie. Podczas sesji ASCO omawiano nie tylko rolę chirurgii, ale także leczenie systemowe oraz metody miejscowe, które mogą być stosowane u wybranych pacjentów.
Jedną z takich metod jest krioablacja, czyli procedura polegająca na miejscowym niszczeniu zmiany z wykorzystaniem niskiej temperatury. W określonych sytuacjach może stanowić alternatywę lub uzupełnienie innych form leczenia. Decyzja o wyborze postępowania zależy jednak od wielu czynników, w tym lokalizacji zmiany, dynamiki choroby, objawów oraz ryzyka uszkodzenia ważnych struktur anatomicznych.
Polska obecność w międzynarodowej debacie onkologicznej
Udział polskich ekspertów w pracach ASCO oraz wystąpienia podczas dorocznego kongresu tej organizacji pokazują rosnącą obecność polskiej onkologii w międzynarodowej debacie dotyczącej diagnostyki, leczenia i organizacji opieki nad pacjentami. W przypadku prof. Piotra Rutkowskiego dotyczy to zarówno funkcji w strukturach ASCO, jak i aktywności naukowej w obszarze chorób rzadkich, takich jak włókniakowatość desmoidalna.
Nowa rola prof. Rutkowskiego w International Affairs Committee of ASCO oznacza, że przedstawiciel polskiej onkologii będzie uczestniczył w kształtowaniu działań międzynarodowych dotyczących edukacji, jakości leczenia, diagnostyki molekularnej i badań klinicznych. Dla Polski i Europy Środkowo-Wschodniej może to oznaczać większy udział w programach prowadzonych pod patronatem ASCO oraz szerszy dostęp do wiedzy i doświadczeń światowych liderów onkologii.
Kim jest prof. Piotr Rutkowski?
Prof. dr hab. n. med. Piotr Rutkowski jest kierownikiem Kliniki Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków oraz pełnomocnikiem dyrektora ds. Narodowej Strategii Onkologicznej i Badań Klinicznych Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie.
Jaką funkcję objął prof. Piotr Rutkowski w ASCO?
Prof. Piotr Rutkowski został przewodniczącym International Affairs Committee of ASCO, czyli komitetu odpowiedzialnego za międzynarodowe działania American Society of Clinical Oncology.
Dlaczego ta funkcja jest ważna dla polskiej onkologii?
To pierwsza taka funkcja powierzona Polakowi w tej strukturze ASCO. Oznacza większy udział polskiej onkologii w międzynarodowych działaniach dotyczących edukacji, badań klinicznych, diagnostyki i jakości opieki nad pacjentami onkologicznymi.
Czym jest ASCO?
ASCO, czyli American Society of Clinical Oncology, jest największym towarzystwem onkologicznym na świecie. Organizacja zrzesza ponad 50 tys. specjalistów w ponad 170 krajach i organizuje jeden z najważniejszych dorocznych kongresów onkologicznych.
Czym zajmuje się International Affairs Committee of ASCO?
Komitet odpowiada za międzynarodowe działania ASCO, w tym inicjatywy edukacyjne, naukowe, warsztaty, konferencje oraz programy wspierające rozwój onkologii w różnych regionach świata.
Jakie znaczenie ma Center for Global Impact?
Center for Global Impact wspiera międzynarodowe działania ASCO i pomaga uwzględniać globalną perspektywę w strategii oraz programach organizacji. Współpracuje ze specjalistami z różnych systemów ochrony zdrowia, także z regionów o ograniczonych zasobach.
Czym jest Molecular Tumor Board?
Molecular Tumor Board to spotkanie ekspertów, podczas którego omawia się wyniki diagnostyki molekularnej nowotworu i możliwości doboru leczenia na podstawie profilu molekularnego choroby.
Czym jest włókniakowatość desmoidalna?
Włókniakowatość desmoidalna, określana także jako desmoid, jest rzadką chorobą, która nie daje przerzutów, ale może być miejscowo agresywna. Może powodować ból, ograniczenie ruchomości i pogorszenie jakości życia, zwłaszcza jeśli nacieka ważne struktury anatomiczne.
Jak zmieniło się leczenie włókniakowatości desmoidalnej?
W przeszłości częściej stosowano agresywne leczenie chirurgiczne. Obecnie u części pacjentów możliwa jest aktywna obserwacja, ponieważ choroba może samoistnie się zatrzymać lub cofać. U części chorych stosuje się leczenie systemowe lub wybrane metody miejscowe, takie jak krioablacja.
Jakie wydarzenie ASCO planowane jest w Polsce?
Na wrzesień zaplanowano spotkanie regionalnej rady ASCO dotyczącej Europy Środkowo-Wschodniej. Ma się ono odbyć w Krakowie.
• Artykuł zaktualizowano:
