Letnie wakacje to czas, w którym wielu turystów decyduje się na podróże do egzotycznych miejsc. Niestety, zmiany klimatu, inne warunki sanitarno-epidemiologiczne oraz zmiana diety mogą doprowadzić do problemów zdrowotnych, w tym do dolegliwości układu pokarmowego, takich jak biegunka podróżnych. Dr n. o zdrowiu Małgorzata Słoma-Krześlak, ekspertka z Katedry Dietetyki-Zakładu Żywienia Człowieka Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, podkreśla, że skuteczną metodą prewencji w tym przypadku mogą być probiotyki, które wspomagają układ pokarmowy i pomagają w utrzymaniu równowagi mikrobioty jelitowej.
Biegunka podróżnych: przyczyny i konsekwencje
Biegunka podróżnych, często określana mianem „zemsty Faraona” czy „klątwy Montezumy”, to jedno z najczęstszych schorzeń, które spotyka turystów podczas zagranicznych wyjazdów. Dr Słoma-Krześlak wskazuje na kilka czynników, które mogą prowadzić do tej przypadłości. Należą do nich: zmiana diety, stres związany z podróżą, inny skład wody, a także zmiany stref czasowych. Te czynniki są silnymi stresorami dla układu pokarmowego, co prowadzi do zaburzeń równowagi mikrobioty jelitowej, czyli dysbiozy. W takim przypadku patogeny łatwiej dostają się do organizmu, a mechanizmy obronne stają się mniej skuteczne.
Probiotyki jako narzędzie profilaktyki
Zamiast koncentrować się wyłącznie na leczeniu objawów, współczesna medycyna coraz częściej wskazuje na znaczenie profilaktyki. Kluczową rolę w ochronie przed biegunką podróżnych odgrywają probiotyki – żywe mikroorganizmy, które mogą wspomóc układ pokarmowy i przygotować organizm na trudne warunki, jakie wiążą się z podróżami. Probiotyki, jeśli są odpowiednio dobrane, mogą wzmocnić barierę jelitową i zapobiegać infekcjom.
Szczepozależność probiotyków: nie każdy probiotyk jest taki sam
Dr Słoma-Krześlak zwraca uwagę na to, że skuteczność probiotyku zależy od jego szczepu – zjawisko to jest określane mianem „szczepozależności”. Oznacza to, że nie wszystkie probiotyki dostępne na rynku mają te same właściwości ochronne. Na rynku dostępne są różne szczepy bakterii, ale tylko niektóre z nich zostały potwierdzone naukowo w zakresie ochrony przed biegunką podróżnych. Wśród tych, które wykazały wysoką skuteczność, wyróżniają się: Saccharomyces boulardii, Lactobacillus rhamnosus GG (LGG) oraz Lactiplantibacillus plantarum 299v.
Saccharomyces boulardii to drożdżowy probiotyk, który wykazuje działanie przeciwzakaźne i przeciwzapalne, skutecznie zmniejszając objawy biegunki i redukując ryzyko jej nawrotów. Lactobacillus rhamnosus GG jest znany z ochrony nabłonka jelitowego oraz wspomagania układu odpornościowego poprzez tworzenie warstwy biofilmu. Z kolei Lactiplantibacillus plantarum 299v wzmacnia barierę jelitową, stymulując produkcję mucyny i chroniąc organizm przed patogenami.
Skuteczność w badaniach klinicznych
Badania naukowe potwierdzają skuteczność probiotyków w prewencji biegunki podróżnych. W jednym z badań, osoby podróżujące do Azji, Afryki i Ameryki Południowej, które przyjmowały Lactobacillus rhamnosus GG przed wyjazdem, miały niemal o połowę mniejsze ryzyko wystąpienia problemów żołądkowo-jelitowych w porównaniu z grupą placebo. Skuteczność Saccharomyces boulardii potwierdzono w przypadku dzieci z ostrą biegunką infekcyjną – już po trzech dniach suplementacji ponad 80% dzieci wróciło do zdrowia. Z kolei Lactiplantibacillus plantarum 299v został doceniony podczas igrzysk olimpijskich w Rio, gdzie pomógł sportowcom w utrzymaniu zdrowia układu pokarmowego w trudnych warunkach mikrobiologicznych.
Zalecenia dotyczące suplementacji probiotykami
Eksperci zalecają rozpoczęcie suplementacji probiotykami na około tydzień przed planowanym wyjazdem, a następnie kontynuowanie jej przez cały czas pobytu. Warto jednak pamiętać, że wybór odpowiedniego preparatu powinien opierać się na znajomości pełnej, trzyczłonowej nazwy probiotyku, obejmującej rodzaj, gatunek i szczep, oraz na odpowiednio wysokiej liczbie żywych komórek w preparacie. Probiotyki należy zażywać podczas posiłku, unikając ich łączenia z gorącymi napojami oraz uszkadzania kapsułek.
Probiotyki jako część kompleksowej prewencji zdrowotnej
Choć probiotyki stanowią istotny element ochrony, nie powinny być traktowane jako jedyne zabezpieczenie przed biegunką podróżnych. Ważne jest przestrzeganie zasad higieny, unikanie wody z niepewnych źródeł, dokonywanie bezpiecznych wyborów żywieniowych oraz, w razie potrzeby, korzystanie z odpowiednich szczepień. Dr Małgorzata Słoma-Krześlak podkreśla, że profilaktyka probiotyczna powinna stać się świadomym wyborem każdego turysty, który chce uniknąć przykrych niespodzianek zdrowotnych podczas wakacyjnych podróży.
Probiotyki stanowią skuteczną metodę prewencji przed biegunką podróżnych, ale ich skuteczność zależy od odpowiedniego doboru szczepów. Saccharomyces boulardii, Lactobacillus rhamnosus GG oraz Lactiplantibacillus plantarum 299v wykazują wysoką skuteczność w ochronie przed infekcjami jelitowymi i biegunek. Zastosowanie odpowiednich probiotyków w połączeniu z przestrzeganiem zasad higieny i bezpieczeństwa żywieniowego może znacząco zmniejszyć ryzyko problemów pokarmowych podczas podróży, zapewniając turystom komfortowy i zdrowy wypoczynek.
Profilaktyka zdrowotna: kluczowy filar nowoczesnego systemu ochrony zdrowia
Źródło: Nauka w Polsce
biegunka podróżnych, probiotyki na biegunkę, profilaktyka podróżnych, Saccharomyces boulardii, Lactobacillus rhamnosus GG, Lactiplantibacillus plantarum 299v, choroby podróżnych, mikroflora jelitowa, dysbioza jelitowa, zapobieganie biegunkom, skuteczne probiotyki, profilaktyka probiotyczna, zdrowie układu pokarmowego, suplementacja probiotykami, biegunka infekcyjna