Prehabilitacja, początkowo traktowana jedynie jako uzupełnienie leczenia pacjenta, w ostatnich latach zyskała status niezbędnego elementu kompleksowej opieki medycznej. Badania prowadzone w różnych krajach, także w Polsce, jednoznacznie pokazują, że odpowiednie przygotowanie pacjenta przed zabiegiem operacyjnym lub terapią onkologiczną przynosi wymierne korzyści kliniczne i ekonomiczne dla szpitali. Chorzy, którzy uczestniczą w procesie prehabilitacji, szybciej opuszczają placówki medyczne, są w lepszej kondycji fizycznej i psychicznej, a ryzyko powikłań znacząco maleje – mówił prof. dr hab. Tomasz Banasiewicz.
EKSPERT: Prof. dr hab. Tomasz Banasiewicz, Kierownik Katedry i Kliniki Chirurgii Ogólnej, Endokrynologicznej i Onkologii Gastroenterologicznej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu
Prof. dr hab. Tomasz Banasiewicz był gościem studia ONKOKURIER podczas konferencji “Pacjent w Centrum Uwagi” 9.09.2025r.
Prof. dr hab. Tomasz Banasiewicz podkreśla, że prehabilitacja to nie tylko korzyści zdrowotne, ale również edukacyjne. Pacjent świadomie uczestniczący w procesie leczenia zdobywa wiedzę na temat swojego stanu zdrowia, znaczenia aktywności fizycznej oraz zasad dbania o organizm w trakcie terapii. Takie zaangażowanie zwiększa skuteczność leczenia i pozwala lepiej wykorzystać zasoby medyczne, gdyż personel medyczny może skupić się na przygotowaniu pacjenta do zabiegu, minimalizując spadek jego wydolności po terapii.
W przypadku pacjentów onkologicznych prehabilitacja ma szczególne znaczenie. Choroby nowotworowe często prowadzą do spadku masy ciała, który bywa jednym z pierwszych objawów choroby, zwłaszcza w nowotworach przewodu pokarmowego. Problem niedożywienia jest często niedostrzegany, a brak spójnej strategii żywieniowej może znacząco pogorszyć wyniki leczenia. Dlatego kluczowe jest wczesne wykrywanie pacjentów zagrożonych niedożywieniem, np. poprzez ankiety online, formularze w rejestracji poradni czy rozmowy z personelem medycznym. Wczesna interwencja żywieniowa pozwala zminimalizować skutki wyniszczenia organizmu i lepiej przygotować chorego do intensywnej terapii.
Ekspert zwraca uwagę na powszechny mit dotyczący żywienia pacjentów onkologicznych, który sugeruje, że odżywianie „karmi nowotwór”. W rzeczywistości niedożywienie osłabia organizm, a badania kliniczne pokazują, że odpowiednio dobrane preparaty żywieniowe i dieta medyczna wspierają organizm w walce z chorobą, poprawiając odporność i efektywność terapii. Produkty specjalnego przeznaczenia medycznego umożliwiają w prosty i mierzalny sposób uzupełnienie niedoborów białka, energii i innych niezbędnych składników, często w sytuacji, gdy pacjent nie jest w stanie zwiększyć objętości przyjmowanych posiłków.
Celem prehabilitacji jest nie tylko wyrównanie niedoborów, ale również budowa rezerwy metabolicznej, która zwiększa szanse pacjenta na skuteczne przejście przez zabieg i rekonwalescencję. Kompleksowe podejście obejmuje indywidualnie dobraną dietę, suplementację, ćwiczenia fizyczne oraz wsparcie psychologiczne. Dzięki temu pacjent opuszcza szpital w lepszej kondycji, z mniejszym ryzykiem powikłań, a cały proces leczenia staje się bardziej efektywny i bezpieczny.
W Polsce kluczowym wyzwaniem pozostaje precyzyjne dopasowanie metod prehabilitacyjnych do rodzaju choroby i indywidualnych potrzeb pacjenta, aby w pełni wykorzystać potencjał tego podejścia w poprawie jakości życia, bezpieczeństwa terapii i wyników leczenia. W świetle rosnącej liczby badań i praktycznych doświadczeń prehabilitacja przestaje być już tematem dyskusji, stając się integralnym elementem leczenia onkologicznego, który powinien być standardem w nowoczesnej opiece nad pacjentem.
Prehabilitacja – pierwszy krok w stronę zdrowia
Czym jest prehabilitacja onkologiczna?
Prehabilitacja onkologiczna to proces przygotowania pacjenta do leczenia, obejmujący indywidualną dietę, suplementację, ćwiczenia fizyczne oraz wsparcie psychologiczne. Jej celem jest poprawa wydolności organizmu i zmniejszenie ryzyka powikłań po terapii.
Dlaczego prehabilitacja jest ważna w leczeniu nowotworów?
Odpowiednie przygotowanie pacjenta pozwala szybciej powrócić do zdrowia, zmniejsza ryzyko powikłań i wspiera organizm w walce z chorobą. Budowanie rezerwy metabolicznej zwiększa skuteczność leczenia operacyjnego i onkologicznego.
Jakie korzyści daje prehabilitacja pacjentowi?
Pacjent szybciej wychodzi ze szpitala, ma lepszą kondycję fizyczną i psychiczną oraz większą świadomość swojego stanu zdrowia. Wczesne wykrycie niedożywienia i zastosowanie odpowiednich działań żywieniowych i ćwiczeń minimalizuje skutki wyniszczenia organizmu.
Kto prowadzi proces prehabilitacji?
Proces jest prowadzony przez multidyscyplinarny zespół medyczny – lekarzy, dietetyków, fizjoterapeutów i psychologów, który dostosowuje działania do indywidualnych potrzeb pacjenta i rodzaju leczenia onkologicznego.
Czy prehabilitacja jest obowiązkowa dla każdego pacjenta onkologicznego?
Nie jest obowiązkowa, ale badania pokazują, że jej stosowanie przynosi wymierne korzyści i staje się coraz częściej standardem w nowoczesnej opiece onkologicznej.
Konferencja „Pacjent w Centrum Uwagi” odbyła się 9 września 2025 r. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Health Insight PL – wydawcę czasopisma i serwisu ONKOKURIER oraz przez Fundację Pacjent w Centrum Uwagi. Instytut Zdrowia I Profilaktyki.
Wydarzenie „Pacjent w Centrum Uwagi” łączy aktualną wiedzę ekspercką z praktycznymi doświadczeniami w opiece nad pacjentami i ich rodzinami, ze szczególnym uwzględnieniem innowacji oraz wyzwań w polskim systemie ochrony zdrowia. Zapraszamy na stronę: pacjentwcentrumuwagi.pl
Przygotowanie do ciężkiego leczenia najlepiej rozpocząć zaraz po diagnozie