W tym artykule znajdziesz praktyczne rady dietetyczne specjalnie opracowane dla osób chorujących na raka. Żywienie w trakcie choroby nowotworowej odgrywa kluczową rolę w wspieraniu procesu leczenia i poprawy jakości życia pacjentów. Złe odżywanie może prowadzić do utraty masy ciała, osłabienia organizmu, spadku odporności oraz gorszych wyników leczenia. Dlatego właściwie zbilansowana dieta może mieć istotny wpływ na samopoczucie i zdrowie podczas walki z chorobą.
Zaleca się spożywanie mniejszych posiłków częściej (4-5 razy dziennie lub więcej), unikanie produktów przetworzonych na rzecz warzyw i owoców przy każdym posiłku, oraz gotowanie na parze, duszenie i pieczenie dla łatwiejszego trawienia i większego poziomu witamin i minerałów. Zaleca się także doprawianie ziółami zamiast soli, korzystanie z tłuszczów roślinnych i unikanie cukru oraz innych produktów, które mogą prowadzić do problemów zdrowotnych, takich jak jadłowstręt.
Żywienie w trakcie choroby nowotworowej. Praktyczne rady
⦁ Jedz częściej a mniej. Mniejszy posiłek jest łatwiejszy do strawienia i przyswojenia. Jedz 4-5 razy dziennie lub częściej, jeżeli tego potrzebujesz, w regularnych odstępach czasu (osoby po usunięciu żołądka powinny jeść 6-8 razy dziennie co 2 godz.).
⦁ Wybieraj produkty jak najmniej przetworzone. Im krótszy skład, tym lepiej. Zrezygnuj z dań typu fast-food, gotowych do odgrzania, wędlin i przetworów mięsnych. Jeśli możesz, decyduj się na produkty eko- logiczne lub od sprawdzonych producentów.
⦁ Warzywa i owoce jedz codziennie. Najlepiej żeby były elementem każdego posiłku.
⦁ Gotuj na parze, duś i piecz. Tak przygotowane posiłki są łatwostrawne, a jednocześnie bogate w witaminy i minerały.
⦁ Doprawiaj ziołami. Aromatyczne zioła z powodze- niem zastąpią sól, a także wzmocnią smak potrawy. Ma to szczególne znaczenie, kiedy chory ma zaburze- nia smaku.
⦁ Postaw na tłuszcze roślinne. Zamiast używać masła, skrop pieczywo oliwą. Olejów wykorzystuj na zimno, np. jako dodatek do sałatek. Sięgaj po nasiona, pestki i orzechy.
⦁ Pamiętaj o wodzie. Powinieneś wypijać codziennie ok. 30-40 ml płynów na każdy kilogram masy ciała.
⦁ Unikaj spożywania cukru oraz słodyczy: ciastek, cukierków, słodzonych napojów. Spróbuj zamienić je na owoce, zbożowe batoniki, koktajle lub domowe desery przygotowywane z naturalnych składników.
⦁ Zrezygnuj z produktów, które ci szkodzą. Jeżeli podczas chemioterapii wystąpią dolegliwości ze strony jelit, odstaw produkty zawierające laktozę, surowe warzywa i owoce, a także owoce pestkowe.
⦁ Nie wykluczaj samodzielnie składników pokarmowych z diety. Jeżeli nie zalecił tego lekarz lub dietetyk, dobrze tolerujesz leczenie i nie ma wskazań, abyś przestał jeść jakiś składnik lub produkt (np. gluten czy węglowodany), nie eliminuj ich na własną rękę. Im bardziej urozmaicona dieta, tym większe prawdopodobieństwo dostarczenia do organizmu wszystkich składników odżywczych.
⦁ Skład posiłków. Większość z nich powinna zawierać produkty zbożowe (pieczywo, kasze, ryż, makaron, płatki zbożowe) oraz białkowe (chude mięso, ryby, jaja, sery twarogowe, jogurty).
⦁ Odpowiednia temperatura. Potrawy i napoje należy jeść przestudzone (nie zimne i nie gorące),
⦁ Przeciwwskazane produkty. Unikaj produktów wędzonych, mocno spieczonych (zwłaszcza mięsa i ryb), grillowanych w sposób tradycyjny (w dymie), wielokrotnie odgrzewanych, peklowanych, marynowanych i mocno solonych.
⦁ Dodatki do żywności. Unikaj żywności z następują- cymi dodatkami: nitrozwiązkami, azotanami, azotynami, aromatami dymu wędzarniczego, glutaminianem sodu, utwardzonymi tłuszczami palmowymi, syropem glukozowo-fruktozowym.
⦁ Żywność a leki. Osoby przyjmujące chemioterapię, hormonoterapię i inne leki przeciwnowotworowe nie powinny spożywać grejpfrutów i soku grejpfrutowego, ponieważ zawarte w nich związki wchodzą w interakcje z lekami stosowanymi przeciwnowotworowych, zaburzając ich działanie. Z tych samych powodów przed i po przyjęciu leku należy ograniczyć inne soki i napary ziołowe,
⦁ Specjalne preparaty odżywcze. Jeśli nie ma możliwości, aby chory zjadł wystarczającą ilość pożywienia (np. z powodu braku apetytu, nudności, bólu) lub czeka go operacja chirurgiczna, dietę tradycyjną należy w tym czasie uzupełniać specjalnymi preparatami odżywczymi dla osób zagrożonych niedożywieniem (w wyborze odpowiedniego preparatu pomoże lekarz lub dietetyk).
⦁ Radioterapia a produkty żywnościowe. Osoby, u których leczenie nowotworu polega na naświetlaniu okolic jamy brzusznej (rak jelita grubego, prostaty, macicy, jajników), mogą źle tolerować mleko lub przetwory mleczne. Można je częściowo zastąpić napojami i produktami roślinnymi (ryżowymi, migdałowymi, kokosowymi, sojowymi, tofu).
