W wyniku badania nowotworu głowy i szyi może pojawić się zapis „PD-L1 CPS ≥1”, „CPS 10” albo „CPS 20”. Badanie wykonuje się w materiale pobranym z guza, a jego wynik może mieć znaczenie przy wyborze immunoterapii. CPS nie jest jednak procentem komórek nowotworowych wykazujących PD-L1. Do jego obliczenia wlicza się zarówno komórki raka, jak i określone komórki układu odpornościowego. Sam wynik nie przesądza również o tym, czy immunoterapia zadziała u konkretnego pacjenta.
PD-L1 jest jednym z biomarkerów wykorzystywanych w leczeniu płaskonabłonkowych raków głowy i szyi, określanych skrótem HNSCC. Jego znaczenie wzrosło wraz z wprowadzeniem leków nazywanych inhibitorami punktów kontrolnych układu odpornościowego.
W praktyce pacjent może otrzymać wynik: PD-L1: CPS 5 albo: PD-L1: CPS ≥20. Bez dodatkowego wyjaśnienia taki zapis niewiele mówi. Co właściwie oznaczają te liczby? Dlaczego w jednym przypadku lekarz pyta o CPS, a w innym o TPS? I czy wyższy wynik zawsze jest lepszy?
PD-L1 i CPS – jak czytać wynik w nowotworach głowy i szyi? Co oznaczają PD-L1, CPS 1, CPS 20 i CPS 50? Wyjaśniamy, jak oblicza się CPS, czym różni się od TPS i jakie znaczenie wynik ma przy kwalifikacji do immunoterapii.
Co to jest PD-L1?
PD-L1, czyli programmed death-ligand 1, jest białkiem uczestniczącym w regulowaniu odpowiedzi układu odpornościowego.
Jednym z mechanizmów kontrolujących aktywność limfocytów T jest szlak: PD-1 ↔ PD-L1
PD-1 to receptor obecny m.in. na powierzchni aktywowanych limfocytów T. Kiedy połączy się z PD-L1, do komórki odpornościowej dociera sygnał ograniczający jej aktywność.
W zdrowym organizmie taki mechanizm pomaga chronić tkanki przed nadmierną reakcją immunologiczną. Komórki nowotworowe mogą go jednak wykorzystywać, aby osłabiać skierowany przeciwko nim atak układu odpornościowego.
Leki takie jak pembrolizumab i niwolumab blokują receptor PD-1. Usuwają w ten sposób jeden z sygnałów hamujących limfocyty i mogą umożliwić im skuteczniejsze działanie przeciwko nowotworowi. European Medicines Agency (EMA)
Immunoterapia działa na konkretne mechanizmy, które regulują odpowiedź układu odpornościowego na nowotwór. Nie jest ogólnym „wzmacnianiem odporności”. Leki wpływają na określony mechanizm regulujący jej działanie. Z tego samego powodu mogą powodować charakterystyczne powikłania wynikające z nadmiernej reakcji immunologicznej przeciwko zdrowym tkankom.
→ Immunoterapia w nowotworach głowy i szyi – jak działa, kiedy jest stosowana i co oznacza PD-L1?
Czy PD-L1 bada się z krwi?
W kwalifikacji do immunoterapii płaskonabłonkowego raka głowy i szyi PD-L1 ocenia się przede wszystkim w tkance zawierającej komórki nowotworowe.
Może to być materiał pobrany podczas:
- biopsji,
- zabiegu endoskopowego,
- operacji usunięcia guza,
- biopsji przerzutu, na przykład z węzła chłonnego.
W pracowni patomorfologicznej wykonuje się badanie immunohistochemiczne. Specjalne przeciwciało pozwala uwidocznić komórki wykazujące ekspresję PD-L1. Następnie patomorfolog ocenia preparat według zasad właściwych dla danego sposobu punktacji.
Jednym z testów stosowanych w płaskonabłonkowym raku głowy i szyi jest PD-L1 IHC 22C3 pharmDx. W tej lokalizacji wynik może być przedstawiany za pomocą CPS, a w niektórych wskazaniach także TPS. agilent.com
Sama informacja, że wynik PD-L1 jest dodatni, nie zawsze wystarcza do podjęcia decyzji o leczeniu. Do właściwej interpretacji potrzebne są również:
- zastosowana metoda,
- sposób punktacji,
- wartość wyniku,
- rodzaj i lokalizacja nowotworu,
- terapia, która jest rozważana.
Co oznacza CPS?
CPS to skrót od: Combined Positive Score – łączny wynik pozytywny.
Najważniejsze jest tutaj słowo „combined”, czyli „łączny”. Wynik uwzględnia bowiem więcej niż jeden rodzaj komórek.
Do licznika wchodzą komórki wykazujące odpowiednie barwienie PD-L1:
- komórki nowotworowe,
- limfocyty,
- makrofagi.
Ich łączną liczbę odnosi się do liczby żywych komórek nowotworowych, a następnie mnoży przez 100.
W uproszczeniu: CPS = liczba PD-L1-dodatnich komórek nowotworowych, limfocytów i makrofagów ÷ liczba żywych komórek nowotworowych × 100
Nie każda komórka znajdująca się w preparacie jest automatycznie wliczana do wyniku. Patomorfolog ocenia odpowiednie barwienie oraz to, czy komórki immunologiczne pozostają związane z obszarem nowotworu. Szczegółowe zasady są opisane dla konkretnego testu. agilent.com
CPS 20 nie oznacza, że 20 proc. komórek raka ma PD-L1
Właśnie na tym najczęściej polega błędna interpretacja wyniku. Jeżeli pacjent otrzymuje zapis: PD-L1: CPS 20 nie oznacza on, że dokładnie 20 proc. komórek nowotworowych wykazuje ekspresję PD-L1.
Powód jest prosty: w liczniku i mianowniku znajdują się inne grupy komórek.
W liczniku uwzględnia się odpowiednio wybarwione: komórki nowotworowe + limfocyty + makrofagi.
Mianownik stanowią natomiast: żywe komórki nowotworowe.
CPS nie jest więc klasycznym odsetkiem komórek raka wykazujących obecność danego białka.
Prosty przykład: jak powstaje wynik CPS?
Załóżmy dla uproszczenia, że w ocenianym materiale znajduje się 1000 żywych komórek nowotworowych.
Patomorfolog stwierdza odpowiednią ekspresję PD-L1 łącznie w 200 kwalifikujących się komórkach. Wśród nich mogą być zarówno komórki nowotworowe, jak i limfocyty oraz makrofagi.
Obliczenie wygląda następująco: 200 ÷ 1000 × 100 = CPS 20
Nie oznacza to, że 200 spośród 1000 komórek nowotworowych było dodatnich. Część komórek znajdujących się w liczniku mogły stanowić komórki układu odpornościowego.
Czy CPS może przekroczyć 100?
Matematycznie liczba komórek uwzględnianych w liczniku może być większa niż liczba żywych komórek nowotworowych znajdujących się w mianowniku.
Dzieje się tak dlatego, że do licznika wchodzą również limfocyty i makrofagi. Wynik CPS jest jednak raportowany w zakresie od 0 do 100. Jeżeli obliczona wartość przekracza 100, podaje się CPS 100.
To kolejny powód, dla którego CPS nie należy traktować jak zwykłego procentu komórek nowotworowych.
Co oznacza CPS ≥1?
Zapis: CPS ≥1 oznacza, że wynik osiągnął wartość co najmniej 1 zgodnie z przyjętym sposobem obliczania.
Próg ten często pojawia się w dokumentacji, ponieważ ma znaczenie w określonych wskazaniach dotyczących pembrolizumabu.
Zgodnie z aktualną europejską rejestracją pembrolizumab może być stosowany samodzielnie lub w połączeniu z chemioterapią zawierającą pochodną platyny i 5-fluorouracyl w pierwszej linii leczenia przerzutowego albo nieresekcyjnego nawrotowego HNSCC u dorosłych, których guzy wykazują PD-L1 z CPS ≥1. European Medicines Agency (EMA)
CPS ≥1 jest również wymagany w europejskim wskazaniu do okołooperacyjnego stosowania pembrolizumabu u wybranych dorosłych z resekcyjnym, miejscowo zaawansowanym płaskonabłonkowym rakiem głowy i szyi. Leczenie obejmuje podanie leku przed operacją, a następnie kontynuację po zabiegu wraz z radioterapią – z cisplatyną lub bez niej – i późniejszą monoterapię. EMA
Nie oznacza to jednak, że każdy pacjent z CPS ≥1 powinien otrzymać pembrolizumab. Wynik musi zostać odniesiony do dokładnego rozpoznania, stadium choroby, wcześniejszego leczenia, stanu pacjenta i konkretnego wskazania rejestracyjnego.
Czy CPS 0 wyklucza immunoterapię?
Nie można tego stwierdzić wyłącznie na podstawie jednej liczby.
CPS poniżej 1 oznacza, że nie został spełniony próg wymagany dla niektórych zastosowań pembrolizumabu. Nie oznacza jednak automatycznie, że żaden inhibitor punktu kontrolnego nie może być zastosowany w żadnej sytuacji.
Kryteria zależą od leku i etapu leczenia. Przykładowo europejskie wskazanie do stosowania niwolumabu w nawrotowym lub przerzutowym płaskonabłonkowym raku głowy i szyi po progresji podczas leczenia zawierającego platynę lub po nim nie uzależnia kwalifikacji od osiągnięcia określonego progu CPS. EMA
Dlatego wyniku PD-L1 nie należy interpretować bez informacji, jaki lek i w jakiej sytuacji klinicznej jest rozważany.
Co oznacza CPS 20?
Próg CPS ≥20 odegrał ważną rolę w analizach badania KEYNOTE-048, w którym oceniano pembrolizumab w pierwszej linii leczenia nawrotowego lub przerzutowego HNSCC.
W badaniu analizowano wyniki m.in. w grupach pacjentów z:
- CPS ≥20,
- CPS ≥1,
- całej badanej populacji.
Nie znaczy to jednak, że pacjent z CPS 20 ma dwadzieścia razy większą szansę na odpowiedź niż osoba z CPS 1. CPS nie jest skalą prawdopodobieństwa powodzenia leczenia.
Jest biomarkerem pozwalającym wyodrębniać grupy chorych w badaniach klinicznych oraz pomagać w wyborze określonej strategii terapeutycznej.
A jeśli wynik wynosi CPS 5, 10 albo 50?
CPS jest wartością liczbową, ale decyzje terapeutyczne opierają się na progach ustalonych dla konkretnego leku, nowotworu i etapu leczenia.
Dlatego CPS 5 nie należy określać jako wyniku „słabego”, a CPS 80 jako „bardzo dobrego”. Takie sformułowania sugerowałyby, że wynik jest prostą oceną agresywności choroby albo prognozą odpowiedzi na leczenie.
Dla lekarza najważniejsze jest to, czy CPS spełnia kryterium wymagane dla rozważanej terapii. Następnie trzeba uwzględnić całą sytuację pacjenta.
Czy im wyższy CPS, tym większa szansa na skuteczność immunoterapii?
Na poziomie grup pacjentów większa ekspresja PD-L1 może wiązać się z większym prawdopodobieństwem korzyści z niektórych sposobów leczenia. Nie daje to jednak pewnej prognozy dla pojedynczego chorego.
Na podstawie CPS nie można powiedzieć:
„Przy takim wyniku immunoterapia zadziała z prawdopodobieństwem 70 proc.”
Pacjent z wysokim CPS może nie odpowiedzieć na leczenie. Z kolei niższy wynik nie powinien być interpretowany bez uwzględnienia konkretnego leku i jego wskazania.
Na skuteczność terapii wpływa znacznie więcej czynników niż samo PD-L1. Znaczenie mają m.in. biologia nowotworu, jego lokalizacja i zaawansowanie, dynamika choroby, stan ogólny pacjenta oraz wcześniej zastosowane leczenie.
PD-L1 jest więc biomarkerem predykcyjnym, który pomaga podejmować decyzje terapeutyczne, ale nie jest testem gwarantującym odpowiedź.
Czy CPS mówi, jak agresywny jest nowotwór?
Nie należy w ten sposób czytać wyniku. CPS nie jest stopniem złośliwości, stadium choroby ani miarą tempa jej rozwoju. Nie informuje też bezpośrednio o wielkości guza czy liczbie przerzutów.
Do opisywania zaawansowania wykorzystuje się inne dane, w tym klasyfikację TNM, wyniki badań obrazowych i ocenę patomorfologiczną.
Dlatego: wysoki CPS nie oznacza bardziej zaawansowanego raka, a niski CPS nie oznacza choroby o łagodniejszym przebiegu.
Czy wynik PD-L1 mówi coś o rokowaniu?
W praktyce klinicznej PD-L1 bada się przede wszystkim po to, aby pomóc w wyborze określonego leczenia, a nie po to, by na jego podstawie przedstawić pacjentowi rokowanie.
Nie należy więc przyjmować prostych zależności:
wysoki CPS = dobre rokowanie,
niski CPS = złe rokowanie.
Przewidywany przebieg choroby zależy od wielu czynników, w tym lokalizacji nowotworu, jego stadium, możliwości zastosowania leczenia radykalnego, stanu ogólnego chorego oraz odpowiedzi na terapię.
Dlaczego CPS ma znaczenie przy pembrolizumabie?
W pierwszej linii leczenia przerzutowego lub nieresekcyjnego nawrotowego płaskonabłonkowego raka głowy i szyi CPS pomaga określić, czy zostało spełnione kryterium biomarkerowe dla zastosowania pembrolizumabu samodzielnie albo razem z chemioterapią.
Wynik PD-L1 nie rozstrzyga jednak samodzielnie, który z tych schematów wybrać.
Lekarz uwzględnia również:
- tempo rozwoju choroby,
- nasilenie objawów,
- lokalizację zmian,
- potrzebę szybkiego zmniejszenia masy nowotworu,
- stan ogólny pacjenta,
- możliwość bezpiecznego zastosowania chemioterapii,
- wcześniejsze leczenie i choroby współistniejące.
Dwa osoby z takim samym CPS mogą więc otrzymać inne leczenie, ponieważ ich sytuacje kliniczne są różne.
PD-L1 może być oznaczane także przed operacją
Jeszcze niedawno PD-L1 kojarzono w nowotworach głowy i szyi przede wszystkim z kwalifikacją do leczenia choroby nawrotowej lub przerzutowej.
Obecnie wynik może być istotny także na wcześniejszym etapie. Pembrolizumab ma w Unii Europejskiej wskazanie do leczenia okołooperacyjnego wybranych dorosłych z resekcyjnym, miejscowo zaawansowanym HNSCC i CPS ≥1. Lek podaje się przed operacją, a następnie po zabiegu jako część zaplanowanego leczenia uzupełniającego. EMA
Informacja o PD-L1 może więc pojawić się w dokumentacji pacjenta, który nie ma przerzutów odległych i dopiero przygotowuje się do leczenia operacyjnego.
Europejska rejestracja leku nie jest jednak tym samym co jego refundacja w Polsce. Rzeczywista dostępność terapii zależy od aktualnego obwieszczenia refundacyjnego oraz kryteriów programu lekowego.
Czy CPS decyduje o zastosowaniu niwolumabu?
Nie można przenosić kryteriów jednego leku na drugi. To, że CPS jest wykorzystywany w określonych wskazaniach pembrolizumabu, nie oznacza, że taki sam próg obowiązuje przy każdej immunoterapii.
Niwolumab ma w Unii Europejskiej wskazanie do leczenia dorosłych z nawrotowym lub przerzutowym płaskonabłonkowym rakiem głowy i szyi, u których doszło do progresji podczas leczenia opartego na pochodnych platyny lub po nim. Kwalifikacji do tego wskazania nie uzależniono od konkretnego wyniku CPS. EMA
Samo pytanie „czy PD-L1 jest dodatni?” nie wystarcza więc do ustalenia możliwości leczenia. Trzeba jeszcze wiedzieć, jaki lek jest rozważany oraz na jakim etapie choroby.
CPS i TPS – dlaczego nie wolno ich mylić?
W dokumentacji dotyczącej PD-L1 może pojawić się również skrót: TPS – Tumor Proportion Score.
To inny sposób oceny ekspresji PD-L1.
TPS określa odsetek żywych komórek nowotworowych wykazujących odpowiednie błonowe barwienie PD-L1. Nie wlicza się do niego limfocytów ani makrofagów.
W uproszczeniu: TPS = liczba PD-L1-dodatnich komórek nowotworowych ÷ liczba wszystkich żywych komórek nowotworowych × 100 proc.
Różnica wygląda więc następująco:
- CPS uwzględnia komórki nowotworowe oraz określone komórki układu odpornościowego,
- TPS ocenia wyłącznie komórki nowotworowe.
Dlatego: TPS 20 proc. nie jest tym samym co CPS 20.
Nie można przeliczyć jednego wyniku na drugi za pomocą prostego wzoru.
Rozróżnienie ma praktyczne znaczenie. W pierwszej linii leczenia przerzutowego lub nieresekcyjnego nawrotowego HNSCC europejskie wskazanie pembrolizumabu odwołuje się do CPS ≥1. W późniejszej linii monoterapia pembrolizumabem ma również wskazanie u dorosłych z nawrotowym lub przerzutowym HNSCC, jeśli nowotwór wykazuje TPS ≥50 proc. i postępuje podczas leczenia zawierającego pochodną platyny lub po nim. European Medicines Agency (EMA)
PD-L1 a HPV i p16 – to różne biomarkery
Pacjent z rakiem części ustnej gardła może mieć w wyniku jednocześnie: p16 dodatni oraz PD-L1 CPS 20.
Te informacje odpowiadają na inne pytania.
Status p16/HPV ma szczególne znaczenie w raku części ustnej gardła. Pomaga opisać biologiczny charakter choroby, wpływa na jej klasyfikację i ma znaczenie rokownicze.
PD-L1/CPS jest natomiast wykorzystywany przy podejmowaniu określonych decyzji dotyczących immunoterapii.
Nie można więc zakładać: „Skoro nowotwór jest p16-dodatni, wynik PD-L1 także musi być dodatni”.
Możliwa jest każda kombinacja tych wyników. Są to odrębne biomarkery.
→ HPV i p16 w nowotworach głowy i szyi – co oznacza wynik?
Czy PD-L1 bada się z biopsji czy z materiału pooperacyjnego?
Badanie można wykonać z odpowiedniego materiału pobranego podczas biopsji albo operacji. Materiał musi zawierać wystarczającą ilość żywej tkanki nowotworowej i spełniać wymagania techniczne potrzebne do wiarygodnej oceny.
Do badania najczęściej wykorzystuje się tkankę utrwaloną w formalinie i zatopioną w parafinie. Patomorfolog ocenia, czy dostępna próbka nadaje się do wykonania oznaczenia.
Niewielka biopsja może wystarczyć, ale nie zawsze tak jest. Problemem może być m.in.:
- zbyt mała liczba komórek nowotworowych,
- martwica obejmująca znaczną część próbki,
- uszkodzenie materiału,
- brak odpowiedniego fragmentu tkanki w bloczku,
- jakość utrwalenia.
Jeżeli materiał jest niewystarczający, laboratorium może nie podać wyniku albo zaznaczyć ograniczenia jego wiarygodności. Nie należy wtedy interpretować braku wyniku jako PD-L1 ujemnego.
→ Biopsja w diagnostyce nowotworów głowy i szyi – na czym polega i czy boli?
Czy materiał z węzła chłonnego nadaje się do oznaczenia?
W określonych sytuacjach PD-L1 może być oceniane w materiale z przerzutu, np. z węzła chłonnego, jeśli próbka zawiera odpowiednią ilość tkanki nowotworowej i nadaje się do badania.
Nie każda próbka pobrana z węzła będzie jednak równoważna pełnemu wycinkowi tkankowemu. Materiał cytologiczny uzyskany podczas biopsji cienkoigłowej może stwarzać inne możliwości niż wycinek lub biopsja gruboigłowa.
O przydatności konkretnej próbki powinien zdecydować patomorfolog, znając rodzaj materiału, sposób jego zabezpieczenia oraz test, który ma zostać wykonany.
Czy PD-L1 może różnić się w guzie i przerzucie?
Tak. Ekspresja PD-L1 może być niejednorodna.
Różnice mogą występować:
- pomiędzy poszczególnymi fragmentami jednego guza,
- pomiędzy guzem pierwotnym a przerzutem,
- pomiędzy materiałem pobranym w różnych momentach choroby,
- po zastosowanym leczeniu.
Niewielka biopsja pokazuje tylko fragment nowotworu. Nie zawsze musi więc odzwierciedlać całą jego różnorodność biologiczną.
Nie oznacza to, że każdy wynik uzyskany z biopsji jest niewiarygodny. Jest to jednak jeden z powodów, dla których lekarz i patomorfolog powinni wiedzieć, skąd pochodziła próbka oraz kiedy została pobrana.
Czy PD-L1 trzeba oznaczać ponownie?
Nie ma zasady, że badanie należy powtarzać przy każdym etapie choroby.
Decyzja może zależeć od:
- jakości i ilości wcześniej pobranego materiału,
- metody zastosowanej w pierwszym badaniu,
- miejsca, z którego pochodziła próbka,
- czasu, jaki upłynął od biopsji,
- leczenia zastosowanego w międzyczasie,
- dostępności nowego materiału,
- pytania terapeutycznego, na które ma odpowiedzieć wynik.
Jeżeli pacjent ma wcześniejszy wynik PD-L1, powinien pokazać lekarzowi cały raport patomorfologiczny, a nie tylko przepisaną wartość CPS. Ważne mogą być również nazwa testu, numer preparatu i informacja o źródle materiału.
Czasami wcześniejsza próbka jest wystarczająca. W innej sytuacji zespół może uznać, że potrzebna jest ponowna ocena albo nowy materiał. Nie jest to decyzja, którą można podjąć na podstawie samej daty poprzedniego wyniku.
Czy różne laboratoria mogą uzyskać inny wynik?
Ocena PD-L1 nie polega na automatycznym odczycie jednej liczby z urządzenia. Preparat jest barwiony według określonej procedury, a następnie oceniany przez patomorfologa.
Na wynik mogą wpływać m.in.:
- jakość materiału,
- sposób jego utrwalenia,
- zastosowany test,
- niejednorodność ekspresji w obrębie nowotworu,
- liczba komórek dostępnych do oceny,
- trudność interpretacji preparatu.
Nie oznacza to, że wynik jest dowolny. Badanie wykonuje się według wystandaryzowanych zasad, a patomorfolodzy przechodzą odpowiednie szkolenia. Trzeba jednak pamiętać, że CPS jest oceną mikroskopową i szczególnie przy wartościach bliskich progowi mogą pojawiać się trudności interpretacyjne.
Jeżeli wynik budzi istotne wątpliwości albo nie pasuje do dokumentacji, lekarz może omówić z patomorfologiem możliwość ponownej oceny materiału.
Dlaczego na wyniku może nie być samej liczby?
Laboratorium może podać wynik w różnej formie, np.:
CPS 10
CPS ≥1
CPS <1
albo:
ekspresja PD-L1 dodatnia według CPS przy zastosowanym progu.
Sposób raportowania zależy od laboratorium oraz pytania klinicznego. Dla pacjenta najbardziej przejrzysty jest wynik zawierający:
- nazwę zastosowanego testu,
- sposób oceny, czyli CPS lub TPS,
- uzyskaną wartość albo przedział,
- rodzaj badanego materiału,
- informację o ewentualnych ograniczeniach próbki.
Jeśli raport zawiera wyłącznie określenie „PD-L1 dodatni”, warto zapytać, według jakiego sposobu punktacji i przy jakim progu wydano taką ocenę.
Jak przeczytać własny wynik?
Jeżeli w dokumentacji znajduje się zapis:
PD-L1: CPS 20
nie warto ograniczać się do samej liczby. Przydatne są odpowiedzi na kilka pytań:
Z jakiego materiału wykonano badanie?
Czy była to biopsja guza, materiał pooperacyjny czy przerzut do węzła chłonnego?
Jaką metodę zastosowano?
Czy wynik opisano jako CPS, czy jako TPS?
Czy próbka była wystarczająca do wiarygodnej oceny?
W raporcie mogą znajdować się informacje o ograniczonej ilości materiału lub innych trudnościach.
Jaki próg ma znaczenie dla rozważanego leczenia?
Ta sama liczba może mieć inne znaczenie zależnie od leku i etapu choroby.
Czy immunoterapia jest wskazana w mojej sytuacji klinicznej?
Spełnienie progu PD-L1 nie oznacza jeszcze automatycznej kwalifikacji do leczenia.
Czy wynik wpływa na wybór immunoterapii samodzielnej lub terapii skojarzonej?
Odpowiedź zależy nie tylko od CPS, ale także od tempa choroby, objawów i stanu pacjenta.
Najważniejsze pytanie nie brzmi więc: „Czy mój CPS jest wysoki?”, lecz:
„Co ten wynik zmienia w moim planie leczenia?”
Najważniejsze informacje o PD-L1 i CPS
CPS nie jest procentem komórek nowotworowych wykazujących PD-L1. Wynik uwzględnia również określone komórki układu odpornościowego.
Wyższy CPS nie daje gwarancji skuteczności immunoterapii. Jest jednym z elementów kwalifikacji, a nie indywidualną prognozą odpowiedzi.
CPS i TPS to dwa różne sposoby oceny ekspresji PD-L1. Nie można ich stosować zamiennie ani przeliczać jednego wyniku na drugi.
PD-L1 nie jest tym samym co HPV ani p16. Wyniki te opisują inne cechy nowotworu.
Znaczenie PD-L1 zawsze zależy od konkretnego leku, etapu choroby i obowiązującego wskazania terapeutycznego.
FAQ: PD-L1 i CPS
Co oznacza „PD-L1 dodatni”?
Oznacza stwierdzenie ekspresji PD-L1 zgodnie z zastosowaną metodą i przyjętym progiem. Samo określenie „dodatni” jest niepełne, jeśli nie wiadomo, czy wynik oceniano jako CPS czy TPS i jaki próg zastosowano.
Co oznacza CPS 1?
Oznacza wynik Combined Positive Score równy 1. Próg CPS ≥1 ma znaczenie w określonych wskazaniach pembrolizumabu w płaskonabłonkowym raku głowy i szyi.
Co oznacza CPS 20?
To wartość CPS wynosząca 20. Nie oznacza, że 20 proc. komórek nowotworowych wykazuje PD-L1.
Czy CPS 50 oznacza, że immunoterapia zadziała lepiej niż przy CPS 10?
Nie można na tej podstawie przewidzieć skuteczności leczenia u konkretnej osoby. W badaniach wyższa ekspresja może pomagać wyróżniać grupy odnoszące większą korzyść, ale nie daje indywidualnej gwarancji odpowiedzi.
Czy CPS zapisuje się w procentach?
Nie. CPS jest wynikiem obliczanym według określonego wzoru i nie powinien być przedstawiany jako zwykły odsetek komórek nowotworowych.
Czy CPS może wynosić 100?
Tak. Maksymalna raportowana wartość CPS wynosi 100.
Czy CPS poniżej 1 wyklucza immunoterapię?
Nie w każdej sytuacji. Może wykluczać niektóre zastosowania pembrolizumabu wymagające CPS ≥1, ale kryteria zależą od konkretnego leku i etapu leczenia.
Czy PD-L1 i p16 to to samo?
Nie. p16 jest wykorzystywane przede wszystkim jako marker związku raka części ustnej gardła z HPV. PD-L1 pomaga w określonych decyzjach dotyczących immunoterapii.
Czy PD-L1 można oznaczyć z krwi?
Standardowa ocena PD-L1/CPS wykorzystywana w kwalifikacji do immunoterapii HNSCC jest badaniem immunohistochemicznym wykonywanym w materiale zawierającym tkankę nowotworową.
Czy PD-L1 trzeba badać ponownie przy nawrocie?
Nie zawsze. Zależy to m.in. od jakości wcześniejszej próbki, zastosowanej metody, przebiegu choroby, przebytego leczenia i dostępności nowego materiału.
Glejaki – pierwszy od 25 lat nowy lek
Guzy mózgu pozostają jednym z najtrudniejszych wyzwań onkologii. Eksperci: choruje nie tylko pacjent
• Artykuł zaktualizowano: