W obliczu rosnącej liczby zachorowań na nowotwory, proponowane są rozwiązania, które mają poprawić jakość opieki onkologicznej. Choć dostęp do wielu nowoczesnych terapii uległ znacznej poprawie, eksperci i przedstawiciele organizacji pacjenckich wskazują, że skuteczność systemu nie zależy wyłącznie od leków czy technologii. Kluczowe wyzwania dotyczą również jakości diagnostyki, integracji cyfrowych narzędzi, roli lekarza rodzinnego, a także empatycznego podejścia do pacjenta.
Nowotwór to nie tylko kwestia terapii – znaczenie leczenia żywieniowego
W Polsce dostępność do nowoczesnych leków onkologicznych systematycznie się poprawia, co zbliża nas do standardów zachodnioeuropejskich. Jednak sama farmakoterapia to nie wszystko. Coraz więcej uwagi poświęca się wsparciu żywieniowemu pacjentów w trakcie leczenia. Jak podkreślają eksperci, niedożywienie onkologiczne może być główną przyczyną przerwania terapii. Trwają prace nad wypracowaniem nowych standardów leczenia żywieniowego, które mają uzupełnić onkologiczną ścieżkę terapeutyczną i zmniejszyć liczbę powikłań.
ONKOPORADNIK: Dieta w chorobie onkologicznej – ogólne zalecenia
Diagnostyka jako fundament skutecznego leczenia
Wczesne rozpoznanie choroby nowotworowej jest jednym z najważniejszych czynników wpływających na szanse wyleczenia. Rak przewodu pokarmowego – jeden z najczęściej występujących w Polsce – nadal zbyt często diagnozowany jest w zaawansowanych stadiach. Programy profilaktyczne, jak „Moje Zdrowie”, mają szansę odwrócić ten trend, ale wymagają korekt. Eksperci wskazują, że skuteczność tych inicjatyw zależy od ich dostępności, funkcjonalności oraz integracji z codzienną praktyką lekarzy POZ.
Program „Moje Zdrowie” – Bilans zdrowia i bezpłatne badania profilaktyczne
IKP – cyfrowe narzędzie z potencjałem, ale bez wsparcia użytkownika
System Internetowego Konta Pacjenta (IKP) miał zrewolucjonizować dostęp do dokumentacji medycznej i ułatwić zarządzanie własnym zdrowiem. Jednak jak zwracają uwagę przedstawiciele organizacji pacjenckich, IKP pozostaje narzędziem mało intuicyjnym. Brakuje jasnych komunikatów, zintegrowanych informacji o dostępnych badaniach przesiewowych, a wielu pacjentów – zwłaszcza seniorów – nie jest w stanie samodzielnie korzystać z tego systemu. W efekcie potencjał cyfrowej opieki zdrowotnej nie jest w pełni wykorzystywany.
Profilaktyka i edukacja – zapomniany filar walki z rakiem
Pomimo rosnącej liczby zachorowań, kampanie edukacyjne dotyczące profilaktyki nowotworowej wciąż są zbyt nieliczne i nieskuteczne. Brakuje ogólnokrajowych działań, które zwiększałyby świadomość społeczną dotyczącą badań przesiewowych, szczepień (np. przeciw HPV) czy zdrowego stylu życia. Szczególną rolę do odegrania mają tutaj lekarze podstawowej opieki zdrowotnej, którzy powinni informować pacjentów o możliwościach profilaktyki – jednak często tego nie robią. Brakuje też systemowych rozwiązań wspierających informowanie pacjentów o dostępnych programach.
Karta e-DILO – narzędzie do monitorowania jakości leczenia
Skuteczna opieka onkologiczna to nie tylko leczenie, ale również umiejętność mierzenia jego efektów. Narzędziem, które ma usprawnić ten proces, ma być elektroniczna karta e-DILO. W założeniu ma ona integrować dane o leczeniu pacjenta onkologicznego i ułatwiać analizę jakości świadczonych usług. System będzie wykorzystywać dane już raportowane przez szpitale, dzięki czemu nie zwiększy obciążenia administracyjnego. To krok w stronę rzeczywistego monitorowania skuteczności terapii i eliminowania nieefektywnych rozwiązań.
Karta e-DILO od 2026 roku. Co to oznacza dla pacjenta onkologicznego?
Chirurgia onkologiczna – potrzeba koncentracji kompetencji
Nie wszystkie procedury onkologiczne powinny być wykonywane w każdym szpitalu. Eksperci wskazują, że operacje z zakresu chirurgii nowotworów trzustki czy przełyku powinny być wykonywane wyłącznie w wyspecjalizowanych ośrodkach, które mają odpowiednie zaplecze i doświadczone zespoły. Takie podejście nie tylko zwiększa bezpieczeństwo pacjenta, ale także poprawia wyniki leczenia. W Polsce nadal brakuje jasnych kryteriów dotyczących koncentracji procedur wysokospecjalistycznych.
Krajowa Sieć Onkologiczna – reforma w trakcie wdrażania
Krajowa Sieć Onkologiczna (KSO) to strategiczny projekt, który ma zmienić sposób organizacji opieki nad pacjentami z chorobą nowotworową. Głównym celem jest zapewnienie jednolitych standardów leczenia niezależnie od miejsca zamieszkania oraz lepsza koordynacja pomiędzy różnymi poziomami systemu ochrony zdrowia. KSO zakłada także integrację danych z kartą DILO oraz ocenę jakości leczenia na podstawie wskaźników klinicznych. Wprowadzenie tych zmian wymaga jednak czasu, środków i odpowiedniego przygotowania kadry.
Empatia – niedoceniany element leczenia
Na tle rozmów o technologiach, cyfryzacji i lekach, pojawił się także głos przypominający o fundamentalnym znaczeniu empatii w leczeniu nowotworów. Choroba nowotworowa nie kończy się na decyzjach klinicznych. Pacjenci potrzebują wsparcia emocjonalnego, zrozumienia i poczucia bezpieczeństwa. Lekarz onkolog, poza kompetencjami medycznymi, powinien być również przewodnikiem w trudnym okresie życia chorego. Niestety, w wielu placówkach nadal brakuje tego ludzkiego podejścia.
Choć Polska poczyniła duże postępy w onkologii, przed nami jeszcze wiele wyzwań. Kluczowe obszary to integracja cyfrowych narzędzi, wzmocnienie profilaktyki, poprawa jakości diagnostyki i leczenia, a także stworzenie systemu, który będzie bardziej zorientowany na potrzeby pacjenta. Tylko równowaga między nowoczesnością a człowieczeństwem może zagwarantować skuteczną opiekę onkologiczną na miarę XXI wieku.
OBEJRZYJ DYSKUSJĘ: Podkomisja stała do spraw onkologii z dn. 8 maja 2025 r.
Rozpatrzenie informacji na temat systemu opieki nad pacjentami z nowotworami przewodu pokarmowego – przedstawiają: Minister Zdrowia oraz Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia.
OBEJRZYJ DYSKUSJĘ: Podkomisja stała do spraw organizacji ochrony zdrowia z dn. 8 maja 2025 r.
Informacja na temat podsumowania programu Profilaktyka 40 PLUS – przedstawia Minister Zdrowia.
Rozpatrzenie informacji na temat zmian w profilaktyce zdrowotnej (pierwotnej i wtórnej) względem lat poprzednich i planowanych działań zmierzających do dalszej poprawy sytuacji oraz docelowych wartości kluczowych mierników – przedstawia Minister Zdrowia.
opieka onkologiczna w Polsce, dostęp do terapii onkologicznych, profilaktyka nowotworowa, Internetowe Konto Pacjenta IKP, Krajowa Sieć Onkologiczna KSO, leczenie żywieniowe w onkologii, diagnostyka raka, program Moje Zdrowie, empatia w leczeniu onkologicznym, jakość leczenia nowotworów, karta e-DILO, chirurgia onkologiczna, nowoczesne leczenie raka, badania przesiewowe, edukacja zdrowotna pacjentów