Podczas konferencji „Pacjent w Centrum Uwagi” eksperci debatowali o tym, jak skutecznie inwestować w zdrowie Polaków. W centrum rozmowy znalazła się profilaktyka – wspólny mianownik wszystkich dziedzin medycyny i realna inwestycja w przyszłość systemu ochrony zdrowia.
RELACJA Z DEBATY KONFERENCJI „PACJENT W CENTRUM UWAGI”
Jak podkreśliła Dominika Janiszewska-Kajka, zastępca dyrektora Departamentu Lecznictwa w Ministerstwie Zdrowia, profilaktyka stała się dziś jednym z filarów działań resortu. Wskazała na nowelizacje przepisów dotyczących świadczeń profilaktycznych oraz na nowe programy, które mają zwiększyć dostęp pacjentów do nowoczesnych badań. Wśród nich znalazł się program niskodawkowej tomografii komputerowej w kierunku raka płuca, a także świadczenia takie jak HPV HR czy cytologia na podłożu płynnym.
Ministerstwo – jak zaznaczyła – stawia obecnie na nową organizację świadczeń: „jako organizator widzimy pewne problemy, które dotyczą samej organizacji po stronie pacjenta, ale również po stronie świadczeniodawcy”. Kluczową rolę w tym procesie mają pełnić modele opieki koordynowanej, które po zakończeniu fazy pilotażowej powinny na stałe wejść do systemu.
Odwaga systemu musi jednak iść w parze z odwagą pacjentów. Anna Kupiecka, prezes Fundacji OnkoCafe, podkreśliła, że „w Polsce potrzebna jest moda na profilaktykę”. Jej zdaniem, mimo rosnącej świadomości społecznej, wciąż konieczne są działania edukacyjne i technologiczne, które ułatwią pacjentom korzystanie z badań przesiewowych. „To nie jest problem w tym, że ludzie nie chcą się badać. Chcą się badać, tylko nie mają rozwiązań szytych na miarę obecnych czasów” – zauważyła, wskazując m.in. na znaczenie Internetowego Konta Pacjenta, przypomnień SMS czy kampanii edukacyjnych w mediach społecznościowych. Zwróciła również uwagę na potencjał medycyny pracy w budowaniu profilaktyki populacyjnej. „To przecież medycyna pracy, to te inne miejsca, to też kwestia rolników, osób, które są inaczej ubezpieczone. Są instytucje, które z łatwością mogą do nich dotrzeć” – podkreśliła, apelując o lepsze wykorzystanie istniejących struktur systemu.
W odpowiedzi Dominika Janiszewska – Kajka potwierdziła, że trwają prace nad informatyzacją medycyny pracy. „Gdyby medycyna pracy była zinformatyzowana, myślę, że byłoby łatwiej to połączyć” – mówiła, zapowiadając, że łączenie profilaktyki z badaniami pracowniczymi to realny kierunek na najbliższą przyszłość.
Z kolei prof. dr hab. Marek Gierlotka, prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego i dyrektor Instytutu Nauk Medycznych na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Opolskiego, zwrócił uwagę, że skuteczna profilaktyka wymaga myślenia systemowego. „Musimy na to spojrzeć z punktu widzenia pacjenta z chorobami sercowo-naczyniowymi. To nie tylko kardiologia, to też udary, neurologia, miażdżyca tętnic obwodowych” – wyjaśniał, wskazując na potrzebę lepszej organizacji opieki i wprowadzenia zachęt finansowych dla świadczeniodawców.
Ekspert przypomniał, że program KOS-Zawał jest przykładem skutecznej koordynacji. „Pacjenci rzadziej mają ponowne zawały, rzadziej umierają, którzy korzystają z KOS Zawału, zwykle żałują tego, że program trwa tylko rok” – podkreślił. Dodał, że sukces tego modelu wynika z połączenia elementów organizacyjnych, finansowych i edukacyjnych, a jego formuła powinna być rozszerzana na inne obszary.
Jak zauważył, wobec ograniczonych środków „nie ma innej opcji – inwestujmy w profilaktykę”. Edukacja, dobre rozwiązania organizacyjne i motywowanie pacjentów do dbania o zdrowie mogą realnie odciążyć system i poprawić jakość życia Polaków.
Anna Kupiecka wtórowała temu podejściu, apelując o wspólną odpowiedzialność: „Zgłaszalność do programów przesiewowych i konieczność zwiększenia tych statystyk minimalnych, która stawia nas w ogonie Europy, jest naszym wspólnym zadaniem. Potrzebne jest pospolite ruszenie każdego środowiska.”
Wnioski z dyskusji są jednoznaczne – aby skutecznie inwestować w zdrowie Polaków, potrzebna jest odwaga systemu, odwaga klinicystów i odwaga pacjentów. Onkologia i kardiologia pokazują, że tam, gdzie profilaktyka i koordynacja opieki idą w parze, system naprawdę działa.
KOS-BAR: Co dalej z kompleksową opieką nad chorymi na otyłość w Polsce?
Przegląd zdrowia raz w roku – badania, które mogą uratować życie