Po blisko dwóch latach przygotowań Ruch Onkologiczny PARS zainaugurował Ogólnopolską Sieć Wolontariatu Onkologicznego – projekt, który ma wypełnić lukę w systemie opieki nad pacjentami z chorobami nowotworowymi. Konferencja otwierająca działalność sieci odbyła się 19 marca 2026 roku w Centrum Edukacyjno-Konferencyjnym Narodowego Instytutu Onkologii w Warszawie.
Wydarzenie stanowiło platformę dialogu pomiędzy środowiskami medycznymi, społecznymi i instytucjonalnymi, a jego celem była nie tylko prezentacja założeń projektu, lecz także refleksja nad rolą wsparcia pozamedycznego w procesie leczenia onkologicznego. W centrum tej inicjatywy znajduje się pacjent, którego potrzeby wykraczają poza standardowe procedury terapeutyczne.
Między postępem medycyny a doświadczeniem samotności
Współczesna onkologia osiąga coraz lepsze wyniki w zakresie diagnostyki i leczenia nowotworów, jednak doświadczenie choroby nadal wiąże się z poczuciem zagubienia i izolacji. Jak podkreślają organizatorzy inicjatywy braki w systemie są ogromne. Jesteśmy dobrze leczeni, ale pozostawieni sami sobie.
To właśnie ta przestrzeń pomiędzy skutecznym leczeniem a codziennym funkcjonowaniem pacjenta staje się obszarem działania wolontariatu onkologicznego. Choroba nowotworowa nie dotyczy wyłącznie aspektu biologicznego, lecz wpływa również na sferę emocjonalną, społeczną i organizacyjną życia chorego oraz jego bliskich.
Centralnym założeniem projektu jest wykorzystanie doświadczenia osób, które same zetknęły się z chorobą nowotworową lub towarzyszyły w niej bliskim. Hasło rekrutacyjne „Masz doświadczenie. Masz znaczenie!” odzwierciedla ideę budowania relacji opartych na empatii i zrozumieniu, które trudno osiągnąć wyłącznie w ramach systemu instytucjonalnego.
– Chcemy zbudować coś, co może być absolutnie filarem w przyszłości, coś, czego nie ma w tej chwili jeszcze, a chcemy to stworzyć. (…) Możemy dziś powiedzieć, że jesteśmy gotowi do startu. Znaczy to, że już są zakończone wszystkie możliwe działania, jakie jeszcze są przed nami w budowaniu tej sieci. (…) Dzisiejsza konferencja jest między innymi podziękowaniem tym wszystkim, którzy widzieli i widzą sens, że razem możemy coś zbudować, co przyniesie w przyszłości naprawdę wielką wartość. (…) Nikt nie zastąpi serca, nikt nie zastąpi wrodzonej potrzeby bycia dobrym, faktu, że mogę wyciągnąć rękę na przykład do osoby tuż obok stojącej: „Może ci coś potrzeba?” – mówiła Elżbieta Kozik, prezes Stowarzyszenia Ruch Onkologiczny PARS.
Wolontariusze będą towarzyszyć pacjentom na różnych etapach choroby – od momentu diagnozy, poprzez leczenie, aż po powrót do codziennego funkcjonowania. Ich rola obejmie wsparcie emocjonalne, pomoc w orientacji w systemie ochrony zdrowia oraz wsparcie organizacyjne w codziennych wyzwaniach związanych z chorobą.
Wolontariat jako element opieki komplementarnej
Ogólnopolska Sieć Wolontariatu Onkologicznego została zaprojektowana jako system wsparcia komplementarnego wobec opieki medycznej. Jej celem jest stworzenie struktury, w której pacjent i jego rodzina mogą uzyskać pomoc w zakresie orientacji w systemie ochrony zdrowia, radzenia sobie z codziennymi wyzwaniami oraz wsparcia emocjonalnego.
Wolontariusze, po odpowiednim przygotowaniu i szkoleniu, będą towarzyszyć pacjentom na różnych etapach choroby, oferując nie tylko obecność, lecz także wiedzę i doświadczenie. Szczególną wartością projektu jest wykorzystanie doświadczeń osób, które same przeszły przez chorobę nowotworową lub towarzyszyły w niej swoim bliskim.
– Bardzo ważne jest, żeby być, żeby dzwonić, żeby zapytać. Dla osoby zdrowej taki zwykły telefon to jest nic. Po prostu kilka minut rozmowy. A dla osoby chorej onkologicznie, wierzcie mi, to jest uśmiech do końca dnia. (…) Nie mówcie, że będzie dobrze, bo umówmy się, tego nikt nie wie, jak będzie, ale samo bycie naprawdę daje bardzo dużo – mówiła Monika Kołodyńska-Lewandowska, pacjentka po leczeniu onkologicznym.
Kto może zostać wolontariuszem
Wolontariuszem może zostać każdy, kto chce pomagać pacjentom onkologicznym. Szczególnie cenne jest doświadczenie – zarówno własne przejście przez chorobę, jak i towarzyszenie w niej bliskim. Do współpracy zaproszeni są jednak wszyscy, którzy chcą pomagać i są gotowi poświęcić swój czas, aby wesprzeć innych.
– Zapraszamy wszystkie osoby, które chciałyby pomagać osobom chorym onkologicznie i ich bliskim, które są pełnoletnie, które czują, że mają doświadczenie życiowe, które chciałyby przekierować właśnie na to, żeby móc pomagać. (…) Zapraszamy wszystkie osoby, które chciałyby tworzyć z nami tę sieć, żeby zarejestrowały się na stronie i przeszły szkolenia – powiedziała Magdalena Knefel, członek Zarządu Stowarzyszenia Ruch Onkologiczny PARS.
Struktura i założenia Ogólnopolskiej Sieci Wolontariatu Onkologicznego
Inicjatywa opiera się na budowaniu ogólnopolskiej społeczności wolontariuszy, którzy będą działać lokalnie, w bezpośrednim otoczeniu pacjenta. Taki model umożliwia udzielanie wsparcia w miejscu zamieszkania chorego, co ma szczególne znaczenie w kontekście ograniczonej dostępności usług pomocowych poza dużymi ośrodkami miejskimi.
Projekt zakłada również rozwój narzędzi cyfrowych, w tym portalu wolontariatu, który umożliwi kojarzenie potrzeb pacjentów z dostępnością wolontariuszy oraz zapewni dostęp do materiałów edukacyjnych. W ten sposób tworzona jest platforma łącząca elementy wsparcia bezpośredniego i systemowego.
Rekrutacja i szkolenia jako fundament jakości wsparcia
Kluczowym elementem projektu jest proces rekrutacji i przygotowania wolontariuszy. Twórcy inicjatywy podkreślają znaczenie odpowiedniego szkolenia, które pozwoli zapewnić wysoki standard udzielanego wsparcia oraz bezpieczeństwo zarówno pacjentów, jak i samych wolontariuszy.
Zachęcając do udziału w projekcie, organizatorzy zwracają się szczególnie do osób posiadających doświadczenie choroby nowotworowej: „Jeśli masz za sobą doświadczenie choroby, własne lub bliskiej osoby, przekuj swoją historię w sposób na pomaganie innym i dołącz do Ogólnopolskiej Sieci Wolontariatu Onkologicznego”.
Jak zostać wolontariuszem? Aby zostać wolontariuszem, trzeba zarejestrować się na stronie internetowej wolontariatonkologiczny.org.pl i ukończyć szkolenia. Stowarzyszenie PARS stworzyło Akademię Wolontariatu Onkologicznego, która przygotuje zainteresowanych do tej roli. Jest to cykl szkoleń online, podczas których uczestnicy zdobędą wiedzę i umiejętności niezbędne do jak najlepszego wsparcia pacjentów. Nauczą się rozumieć potrzeby chorych, przekazywać im informacje dotyczące diagnostyki i leczenia oraz współpracować z koordynatorami onkologicznymi w szpitalach.
Ważne: wolontariusze nie będą udzielać porad medycznych i nie zastąpią personelu medycznego.
– Powołanie Ogólnopolskiej Sieci Wolontariatu Onkologicznego to nie tylko formalny początek nowej inicjatywy. To wyraźny sygnał, że wokół onkologii buduje się dojrzała, odpowiedzialna wspólnota ludzi gotowych towarzyszyć, wspierać i być obecnymi – powiedziała dr n. kult. fiz. Hanna Tchórzewska-Korba, kierownik Zakładu Rehabilitacji Narodowego Instytutu Onkologii.
– W świecie medycyny, w którym przecież wszyscy jesteśmy, skupiamy się na nowych technologiach, procedurach, finansowaniu. A choroba to nie tylko liczby, ale to przede wszystkim człowiek, który w jednej chwili staje w obliczu lęku, zagubienia, samotności i tutaj jesteście wy – wolontariusze. To jest właśnie miejsce dla was, ponieważ w jakimś sensie wypełniacie lukę w systemie ochrony zdrowia i walczycie o spokój ducha, o poczucie godności chorego, ale także dajecie moc doświadczenia – powiedział Marek Augustyn, wiceprezes Narodowego Funduszu Zdrowia.
Prof. Sebastian Szmit: Profilaktyka po chorobie nowotworowej ma ogromne znaczenie. WIDEO