Ministerstwo Zdrowia ogłosiło projekt nowej listy leków refundowanych, która zacznie obowiązywać od 1 lipca 2026 r. Zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami wiceminister zdrowia Katarzyny Kacperczyk, wśród nowych decyzji znalazły się terapie onkologiczne, w tym leczenie dla pacjentów z rakiem jelita grubego. O tej decyzji podczas konferencji prasowej mówił m.in. Mateusz Oczkowski, dyrektor Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji Ministerstwa Zdrowia. Kiedy padła informacja dotycząca raka jelita grubego, sala milcząco wrzała. Kto śledził proces refundacyjny, ten wiedział, że coś jest na rzeczy. Przecieki o możliwej pozytywnej decyzji pojawiały się już wcześniej. Ale dopiero oficjalne ogłoszenie listy zamieniło oczekiwania w fakt.
Oczkowski mówił, sala milcząco wrzała podczas ogłaszania kolejnej listy refundacyjnej, która zacznie obowiązywać od 1 lipca 2026r. Od lipca przełomowa terapia dla pacjentów z rakiem jelita grubego w refundacji
Chodzi o refundację podwójnej immunoterapii — schematu niwolumab z ipilimumabem — u pacjentów z zaawansowanym rakiem jelita grubego z potwierdzoną niestabilnością mikrosatelitarną MSI-H/dMMR. To grupa chorych niewielka liczebnie, ale bardzo precyzyjnie określona biologicznie. I właśnie dla niej decyzja refundacyjna może mieć szczególne znaczenie.
O tej potrzebie eksperci mówili już 28 kwietnia podczas debaty Priorytety Zdrowotne
28 kwietnia 2026 r. podczas debaty redakcyjnej Onkokuriera „Priorytety zdrowotne a możliwości systemu ochrony zdrowia. Od potencjału do praktyki” eksperci szeroko dyskutowali o miejscu podwójnej immunoterapii w leczeniu raka jelita grubego.
Debata pokazała z jednej strony szybki postęp medycyny, z drugiej — konieczność wpisania nowych terapii w ramy systemu refundacyjnego. W centrum znalazło się pytanie, czy podwójna immunoterapia powinna być dostępna już w I linii leczenia u pacjentów z zaawansowanym rakiem jelita grubego MSI-H/dMMR.
Dr n. med. Maciej Kawecki z Kliniki Onkologii i Radioterapii Narodowego Instytutu Onkologii w Warszawie podkreślał wtedy, że immunoterapia nie jest rozwiązaniem dla wszystkich chorych na raka jelita grubego. Kluczowa jest kwalifikacja molekularna. Największe korzyści odnoszą pacjenci z wysoką niestabilnością mikrosatelitarną, czyli MSI-H/dMMR.
To właśnie u tych chorych zastosowanie immunoterapii może prowadzić do głębokich odpowiedzi, wieloletniej kontroli choroby, a u części pacjentów nawet do trwałych remisji. Ekspert wskazywał, że w tej grupie leczenie immunologiczne nie jest dodatkiem do terapii, lecz jej fundamentem.
Zobacz: Dr Maciej Kawecki: w raku jelita grubego podwójna immunoterapia skuteczniejsza od pojedynczej WIDEO
Dlaczego podwójna immunoterapia była tak ważna?
Podwójna immunoterapia polega na jednoczesnym zablokowaniu dwóch punktów kontrolnych układu odpornościowego. Niwolumab blokuje receptor PD-1, a ipilimumab — CTLA-4. W efekcie układ immunologiczny może skuteczniej rozpoznawać i niszczyć komórki nowotworowe.
Dotychczas polscy pacjenci mieli dostęp do immunoterapii w raku jelita grubego, ale układ dostępnych opcji stawiał lekarzy przed trudnym wyborem. W I linii leczenia dostępna była pojedyncza immunoterapia. Podwójna immunoterapia była refundowana dopiero w kolejnych liniach, czyli po wcześniejszym leczeniu.
Dr Kawecki zwracał uwagę, że z perspektywy klinicznej oznacza to sytuację daleką od optymalnej. Lekarz wie, że ma w zasięgu terapię potencjalnie skuteczniejszą, ale aby do niej dojść, pacjent musi przejść przez wcześniejszy etap leczenia. Tymczasem dane kliniczne wskazują, że zastosowanie podwójnej immunoterapii już na początku terapii może zwiększać szanse na długotrwałą odpowiedź i wieloletnie przeżycie.
Podczas debaty ekspert mówił wprost, że współczesna onkologia zmierza w kierunku wcześniejszego stosowania najskuteczniejszych metod leczenia. Szczególnie wtedy, gdy biomarkery pozwalają dobrze wybrać pacjentów, którzy mogą odnieść największą korzyść.
Pytanie Oczkowskiego i odpowiedź klinicystów
W czasie debaty Mateusz Oczkowski, dyrektor Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji MZ zwracał uwagę, że w I linii leczenia dostępna jest już immunoterapia pojedyncza. Pytał więc, na jakiej podstawie system miałby podjąć decyzję o refundacji leczenia skojarzonego, zwłaszcza przy braku bezpośredniego badania porównującego niwolumab z ipilimumabem względem pembrolizumabu. Z jednej strony administracja pytała o dowody, porównania i ekonomię. Z drugiej — klinicyści odpowiadali praktyką, wynikami badań i doświadczeniem leczenia pacjentów.
Dr Kawecki wskazywał, że choć nie ma klasycznego badania head-to-head, są dane pokazujące przewagę schematu niwolumab z ipilimumabem nad pojedynczą immunoterapią niwolumabem. Podkreślał też, że mechanizmy działania i efekty leczenia immunoterapią w tej grupie chorych pozwalają traktować tę dyskusję nie jako akademicki spór, ale realny problem kliniczny.
Dziś, po ogłoszeniu projektu listy refundacyjnej, widać, że ten dialog miał znaczenie.
Decyzja, która porządkuje ścieżkę leczenia
Refundacja podwójnej immunoterapii w raku jelita grubego MSI-H/dMMR to decyzja, która porządkuje ścieżkę leczenia pacjentów z jasno określonym profilem molekularnym choroby. Dla lekarzy oznacza możliwość wcześniejszego sięgnięcia po leczenie zgodne z aktualną wiedzą medyczną. Dla pacjentów — szansę na terapię, która może przełożyć się na dłuższą kontrolę choroby, ograniczenie konieczności stosowania chemioterapii i lepszą jakość życia.
To jedna z tych decyzji, które pokazują, że dialog między ekspertami, pacjentami i administracją ma sens — pod warunkiem, że prowadzi od argumentów do realnej zmiany.
Zobacz koniecznie: Podwójna immunoterapia w raku jelita grubego – czy ma szansę na I linię leczenia?
Zobacz wideo z debaty: Priorytety zdrowotne a możliwości systemu – ekspercka debata ONKOKURIERA | Onkologia w praktyce 2026
• Artykuł zaktualizowano:
