Ministerstwo Zdrowia oficjalnie przedstawiło szczegóły programu „Moje zdrowie”, który od 1 maja 2025 roku zastąpi dotychczasową „Profilaktykę 40 Plus”. To przełomowe rozwiązanie w zakresie badań profilaktycznych dla dorosłych, które obejmie osoby już od 20. roku życia. Program ma na celu wczesne wykrywanie chorób przewlekłych i nowotworowych, a także ocenę stanu zdrowia psychicznego, ryzyka sercowo-naczyniowego i czynników stylu życia wpływających na zdrowie.
Dzięki nowym regulacjom bilans zdrowia będzie dostępny dla szerszej grupy pacjentów, a zakres badań zostanie dostosowany do wieku, płci oraz historii chorobowej danej osoby. Zmianie ulegną również kompetencje lekarzy i pielęgniarek podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), które pozwolą na bardziej efektywną koordynację procesu profilaktyki i diagnostyki.
Bilans zdrowia dorosłego – co obejmuje?
Podstawą programu „Moje zdrowie” będzie kompleksowy bilans zdrowia, na który składa się kilka etapów:
- Ankieta zdrowotna
Każdy pacjent zostanie poproszony o wypełnienie standaryzowanego kwestionariusza bilansu zdrowia osoby dorosłej (KBZOD). Obejmie on pytania dotyczące:
– stylu życia (dieta, aktywność fizyczna, używki),
– historii rodzinnej (choroby genetyczne i przewlekłe),
– zdrowia psychicznego,
– dotychczasowej profilaktyki, w tym szczepień. - Badania diagnostyczne
Na podstawie wyników ankiety pacjent zostanie skierowany na odpowiednie badania laboratoryjne, które obejmują m.in.:
– zakres podstawowy: morfologia, poziom glukozy, kreatynina (eGFR), lipidogram, TSH,
– zakres rozszerzony (w zależności od wieku i czynników ryzyka): ALAT, ASPAT, GGTP, PSA (dla mężczyzn), anty-HCV oraz lipoproteina(a) – wykonywana raz w życiu między 20. a 40. rokiem życia. - Wizyta podsumowująca z planem zdrowotnym
W ciągu 14 dni od otrzymania wyników pacjent odbędzie stacjonarną wizytę u lekarza lub pielęgniarki POZ. Oprócz analizy wyników badań zostaną przeprowadzone dodatkowe pomiary:- ciśnienie tętnicze i tętno,
- waga, wzrost, BMI, WHR (stosunek obwodu talii do bioder),
- ocena funkcji poznawczych (dla osób po 60. roku życia).
- rekomendacje dotyczące stylu życia, diety i aktywności fizycznej,
- harmonogram badań profilaktycznych i szczepień,
- listę zalecanych interwencji prozdrowotnych.
Nowe kompetencje lekarzy i pielęgniarek POZ
Program „Moje zdrowie” przewiduje również rozszerzenie uprawnień lekarzy i pielęgniarek POZ. Lekarze uzyskają możliwość kierowania pacjentów na badania, które dotychczas wymagały wizyty u specjalisty, m.in.:
– stężenie wapnia całkowitego – pomocne w diagnozowaniu chorób kości i tarczycy,
– badanie w kierunku HIV – finansowane ze środków budżetu powierzonego,
– badania diagnostyczne w ramach opieki koordynowanej, takie jak zaawansowane testy metaboliczne i genetyczne.
Również pielęgniarki POZ otrzymają nowe zadania:
– samodzielne kierowanie pacjentów na badania laboratoryjne,
– pobieranie materiału do badań diagnostycznych,
– wykonywanie pomiarów antropometrycznych,
– edukacja zdrowotna i profilaktyczna.
Dzięki tym zmianom skróci się czas oczekiwania na badania oraz poprawi dostępność diagnostyki dla pacjentów.
Dla kogo i jak często program “Moje zdrowie”?
Program „Moje zdrowie” obejmie wszystkich dorosłych od 20. roku życia, niezależnie od historii chorobowej. Częstotliwość wykonywania bilansu zdrowia będzie uzależniona od wieku:
– osoby w wieku 20–49 lat będą mogły korzystać z bilansu raz na 5 lat,
– osoby 50+ będą zapraszane co 3 lata.
Nowe podejście do profilaktyki sprawia, że badania staną się bardziej dostępne i dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta.
Czy „Moje zdrowie” będzie skuteczniejsze niż „Profilaktyka 40 Plus”?
Dotychczasowy program „Profilaktyka 40 Plus” spotkał się z dużą krytyką, głównie ze względu na niską frekwencję i ograniczoną grupę docelową. Wprowadzając „Moje zdrowie”, Ministerstwo Zdrowia chce wyeliminować wcześniejsze błędy i zachęcić Polaków do regularnej profilaktyki.
Najważniejsze zmiany w porównaniu do „Profilaktyki 40 Plus” to:
✅ objęcie wszystkich dorosłych od 20. roku życia,
✅ indywidualny dobór badań na podstawie kwestionariusza,
✅ obowiązkowa wizyta podsumowująca,
✅ nowy Indywidualny Plan Zdrowotny dla każdego pacjenta,
✅ większe uprawnienia lekarzy i pielęgniarek POZ.
Czy Polacy skorzystają z nowego programu? Kluczowe będzie jego odpowiednie nagłośnienie i uproszczona ścieżka dostępu do badań. Jeśli „Moje zdrowie” rzeczywiście poprawi wykrywalność chorób we wczesnym stadium, może stać się jednym z najważniejszych programów profilaktycznych w Polsce.
Nowy program profilaktyczny to krok w stronę bardziej kompleksowej opieki nad pacjentami. Warto już teraz przygotować się do pierwszego bilansu zdrowia i sprawdzić, jakie badania mogą pomóc w utrzymaniu dobrego zdrowia na długie lata.
Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia zmieniający rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej:
