Fundacja OnkoCafe zorganizowała debatę ekspercką, której tematem była przyszłość leczenia raka pęcherza moczowego. W spotkaniu wzięli udział czołowi specjaliści z dziedziny urologii i onkologii, przedstawiciele administracji publicznej oraz pacjenci. Podczas spotkania omawiano nowe terapie celowane oraz immunoterapię, które zmieniają oblicze leczenia nowotworu pęcherza moczowego w Polsce. W centralnym punkcie debaty znalazła się potrzeba skrócenia czasu diagnostycznego oraz zapewnienia lepszej koordynacji opieki nad pacjentem, co jest kluczowe dla sukcesu terapii.
Debata ekspercka Fundacji OnkoCafe. Przełom w leczeniu, ale wyzwanie w organizacji systemu zdrowia
W 2025 roku w leczeniu raka pęcherza moczowego nastąpiły istotne zmiany. Od 1 lipca na listę refundacyjną wprowadzono trzy nowe terapie: niwolumab w pierwszej linii leczenia, pembrolizumab w drugiej linii oraz erdafitynib – lek celowany dla pacjentów z mutacjami FGFR2/3. To pierwsza terapia celowana w Polsce w tym wskazaniu, stanowiąca przełomowy moment w leczeniu pacjentów z rakiem urotelialnym pęcherza moczowego. Jak zaznaczył Mateusz Oczkowski, zastępca dyrektora Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji w Ministerstwie Zdrowia to rewolucja, ale prawdziwym wyzwaniem jest koordynacja. Lekarze podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) muszą wiedzieć, do kogo kierować pacjenta, by droga do leczenia była jak najkrótsza. – „Od 1 lipca wprowadzamy trzy nowe terapie refundowane: niwolumab w I linii, pembrolizumab w II linii i erdafitynib dla pacjentów z mutacjami. To rewolucja! Ale prawdziwe wyzwanie to koordynacja. Lekarz POZ musi wiedzieć, że przy krwiomoczu kieruje do urologa, nie onkologa. I odwrotnie – urolog po operacji powinien od razu zaplanować konsultację onkologiczną. To właśnie usprawnią koordynatorzy w Krajowej Sieci Onkologicznej” – powiedział Oczkowski.
Nowa lista refundacyjna Ministerstwa Zdrowia – przełomowe decyzje na rzecz pacjentów
Zintegrowana opieka jako klucz do sukcesu leczenia
Eksperci zgodnie podkreślają, że wprowadzenie innowacyjnych terapii jest tylko jednym z elementów zmieniających krajobraz leczenia raka pęcherza moczowego. Równocześnie konieczne jest poprawienie organizacji opieki nad pacjentami, szczególnie w aspekcie diagnostyki i szybkiego kierowania pacjentów do odpowiednich specjalistów. Dr Omar Tayara, urolog z Europejskiego Centrum Zdrowia w Otworcku, wskazał na niepokojący problem opóźnień w diagnozowaniu, szczególnie w przypadku pacjentów z krwiomoczem, który często jest bagatelizowany. – „Pacjenci trafiają do nas zbyt późno, bo lekarze POZ często leczą krwiomocz jak zwykłe zakażenie układu moczowego. Tymczasem proste i łatwo dostępne badanie USG j.brzusznej mogłoby uratować życie. Ostatnio 40-letnia pacjentka usłyszała, że jest ‘za młoda na raka’ i w ten sposób odmówiono jej standardowej diagnostyki. To niepokojące. Potrzebujemy szybkiej diagnostyki i większej świadomości czynników ryzyka – nie tylko palenie jest problemem, ale też coraz większa konsumpcja alkoholu czy e-papierosów” – zauważył.
W debacie pojawił się także głos pacjentki, która podzieliła się swoją historią anonimowo. – „Pierwszym objawem były problemy z oddawaniem moczu. Diagnozę postawiono przypadkiem, kiedy lekarz wykonujący USG zauważył niepozorną zmianę. Potem już wszystko potoczyło się szybko – trafiłam do szpitala, miałam szczęście, że urolog i onkolog współpracowali od początku. Ale najtrudniejszy był moment rozpoznania – ogromny lęk, brak wiedzy, poczucie zagubienia. Każdy pacjent powinien mieć jasną ścieżkę i dostęp do nowoczesnych terapii. Nie na zasadzie kompromisu, ale zgodnie z tym, co rzeczywiście działa” – relacjonowała pacjentka.
Integracja onkologii i urologii jako klucz do skutecznego leczenia
Przemiany w leczeniu raka pęcherza moczowego wiążą się nie tylko z wprowadzeniem nowych leków, ale także z koniecznością stworzenia sprawnej sieci współpracy między urologami a onkologami. Dr Bożena Sikora-Kupis, onkolog kliniczny z NIO w Warszawie, podkreśliła dramatyczne skutki opóźnień w leczeniu. – „Jako onkolodzy widzimy dramatyczne skutki opóźnień. Pacjenci trafiają do nas zbyt późno, bo miesiącami byli leczeni ‘na zapalenie pęcherza’. Dlatego tak ważna jest ścisła współpraca: urolog i onkolog powinni działać razem, a nie obok siebie” – zaznaczyła. Z kolei dr Iwona Skoneczna, onkolog kliniczny ze Szpitala Grochowskiego, wskazała na gotowość placówek do wdrażania innowacyjnych terapii, ale podkreśliła, że podstawą jest szybkie rozpoznanie i dostępność do badań molekularnych.
Nowe terapie, takie jak erdafitynib, który wydłuża medianę przeżycia pacjentów z mutacją FGFR3 z 8 do 12 miesięcy, mogą stanowić przełom w leczeniu. Jednak eksperci zwracają uwagę na duże koszty związane z sekwencjonowaniem nowej generacji (NGS) oraz terapią, które sięgają nawet dziesiątek tysięcy złotych miesięcznie. Dr Jakub Żołnierek, onkolog kliniczny, podkreślił: . – „Rak pęcherza to nowotwór o wysokiej liczbie mutacji, co teoretycznie ułatwia terapię celowaną. Dziś mamy już leki jak erdafitynib, który u pacjentów z mutacją FGFR3 wydłuża medianę przeżycia z 8 do 12 miesięcy. To niby niewiele, ale w onkologii każdy postęp liczy się kroczkami. Problem? Koszty. Sekwencjonowanie nowej generacji (NGS) to wydatek rzędu kilku tysięcy złotych, a terapia – dziesiątki tysięcy miesięcznie. Musimy znaleźć złoty środek między dostępnością a finansową odpowiedzialnością”.
Potrzeby terapeutyczne chorych na raka pęcherza moczowego zostaną wkrótce zaspokojone
Edukacja i wczesne wykrywanie to klucz do sukcesu
Eksperci i organizacje pacjenckie zwrócili uwagę na rosnącą liczbę zachorowań na raka pęcherza moczowego w Polsce. W 2022 roku odnotowano ponad 7 tysięcy nowych przypadków, a niemal 4 tysiące osób zmarło z tego powodu – co stanowi najwyższy wskaźnik śmiertelności w Europie. Przeszkodą w skutecznej terapii jest opóźnione rozpoznanie, które w wielu przypadkach wiąże się z brakiem świadomości na temat objawów. Pacjenci nie są wystarczająco edukowani na temat czynników ryzyka, takich jak palenie papierosów, nadmierne spożycie alkoholu i e-papierosy, które mogą wpływać na ryzyko rozwoju choroby.
W debacie podkreślono, że kluczem do sukcesu w leczeniu raka pęcherza moczowego jest szybka diagnostyka, która pozwala na wczesne wykrycie nowotworu i rozpoczęcie terapii celowanej. Potrzebna jest szeroka edukacja pacjentów i lekarzy oraz wzmocnienie współpracy między specjalistami, aby pacjenci nie błądzili w systemie opieki zdrowotnej. Na zakończenie debaty eksperci zaapelowali o konieczność wdrożenia bardziej efektywnego systemu koordynacji opieki nad pacjentami z rakiem pęcherza moczowego, który zapewni szybki dostęp do leczenia i nowoczesnych terapii.
Wydarzenie wsparli Astellas Pharma i Johnson & Johnson a patronem społecznym była Ogólnopolska Federacja Onkologiczna.
Rak pęcherza moczowego – potrzeby chorych, oczekiwania klinicystów
rak pęcherza moczowego, nowe terapie celowane, immunoterapia w leczeniu raka pęcherza, niwolumab w leczeniu raka pęcherza, pembrolizumab w leczeniu raka pęcherza, erdafitynib w leczeniu raka urotelialnego, skrócenie drogi pacjenta do leczenia, diagnostyka raka pęcherza moczowego, koordynacja opieki nad pacjentem, krwiomocz jako objaw raka pęcherza, wczesne wykrywanie raka pęcherza, współpraca urologów i onkologów, organizacja leczenia raka pęcherza, edukacja pacjentów o raku pęcherza