W odpowiedzi na rosnące zagrożenie zdrowotne związane z używaniem nowych form nikotyny i wyrobów imitujących tradycyjne produkty tytoniowe, sejmowa Komisja Zdrowia jednogłośnie zatwierdziła projekt nowelizacji ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych. To istotny krok w stronę uregulowania dynamicznie rozwijającego się rynku e-papierosów i woreczków nikotynowych, dotychczas funkcjonującego w wielu aspektach poza granicami prawa.
Nowelizacja, która ma wyrównać standardy ochrony zdrowia
Obecna aktualizacja przepisów – będąca wynikiem konsultacji z Komisją Europejską – kompleksowo rozszerza zakres regulacji na wyroby tytoniowe dotychczas nieuwzględnione w ustawie, szczególnie płyny beznikotynowe do e-papierosów oraz nikotynowe woreczki doustne. Dotychczas brak było jasnych przepisów dotyczących tych produktów, mimo ich rosnącej popularności, zwłaszcza wśród młodzieży.
Komisja Europejska, opiniując projekt w kwietniu 2025 roku, nie zgłosiła zastrzeżeń co do jego zgodności z przepisami UE, wskazując jedynie na konieczność doprecyzowania niektórych definicji, m.in. w zakresie opakowań czy klasyfikacji e-papierosów. To otwiera drogę do dalszych prac legislacyjnych w Sejmie.
Co zmienią nowe przepisy?
1. E-papierosy – również beznikotynowe pod kontrolą
Nowelizacja eliminuje lukę prawną dotyczącą płynów beznikotynowych, które do tej pory nie były objęte żadnymi ograniczeniami ustawowymi. Od teraz:
– Zakazana będzie sprzedaż tych produktów osobom poniżej 18. roku życia, niezależnie od zawartości nikotyny,
– Nie będzie można ich sprzedawać w automatach ani przez internet – eliminując tym samym ich dostępność na masową skalę dla młodych osób,
– Wprowadzony zostanie zakaz reklamy i promocji, który obecnie nie obejmuje beznikotynowych produktów,
– Opakowania będą musiały zawierać wyraźne oznaczenia ostrzegające o szkodliwości produktu dla zdrowia,
– Palenie e-papierosów – także beznikotynowych – zostanie zabronione w miejscach publicznych, takich jak szkoły, restauracje, przystanki czy place zabaw.
Nowelizacja rozszerza więc obowiązujące już ograniczenia dla e-papierosów z nikotyną również na ich beznikotynowe odpowiedniki – krok uznawany przez ekspertów za niezbędny z punktu widzenia profilaktyki uzależnień.
2. Większy nadzór nad płynami do e-papierosów
Dodatkowe przepisy dotyczą pojemników zapasowych z płynem do e-papierosów:
– Produkty te będą musiały spełniać wymagania bezpieczeństwa chemicznego, w tym zakaz zawierania substancji rakotwórczych,
– Obowiązek zgłoszenia składu i charakterystyki płynu do Biura do spraw Substancji Chemicznych co najmniej 6 miesięcy przed ich wprowadzeniem do obrotu.
To oznacza pełną transparentność rynku i możliwość monitorowania, jakie substancje trafiają do obrotu – co dotychczas nie było możliwe w przypadku płynów beznikotynowych.
Woreczki nikotynowe – koniec szarej strefy
Szczególnie ważnym elementem nowelizacji są przepisy dotyczące tzw. woreczków nikotynowych, czyli doustnych saszetek zawierających nikotynę, ale nie tytoń. Choć ich popularność gwałtownie rośnie, są one nadal produktem nieuregulowanym – nie są uznawane ani za wyrób tytoniowy, ani za produkt leczniczy.
Nowe przepisy wprowadzają:
– Zakaz sprzedaży osobom poniżej 18. roku życia,
– Zakaz sprzedaży przez internet i w automatach,
– Zakaz reklamowania i promowania tych produktów,
– Obowiązkowe ostrzeżenia zdrowotne na opakowaniach,
– Zakaz stosowania substancji o właściwościach rakotwórczych w składzie saszetek,
– Obowiązek zgłaszania składu do Biura Substancji Chemicznych z półrocznym wyprzedzeniem,
– Maksymalne stężenie nikotyny ograniczone do 20 mg/g.
Co ważne, woreczki nikotynowe zyskają formalną definicję prawną – jako porcjowane wyroby do użytku doustnego, zawierające nikotynę, lecz pozbawione tytoniu – i będą traktowane jako wyroby powiązane.
Priorytet: Ochrona dzieci i młodzieży
Fundamentalnym celem zmian jest ograniczenie dostępu młodych osób do produktów, które mogą prowadzić do uzależnienia nikotynowego. Jak wskazują dane Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), młodzież sięgająca po e-papierosy – również te beznikotynowe – dwukrotnie częściej sięga później po tradycyjne papierosy.
Luki w prawie powodowały, że młodzi ludzie mieli niemal nieograniczony dostęp do nowoczesnych produktów nikotynowych, atrakcyjnych smakowo i łatwych w użyciu. Nowelizacja ma na celu przecięcie tej ścieżki na wczesnym etapie i zapewnienie spójnej ochrony niezależnie od formy produktu.
Kolejne kroki legislacyjne: jeszcze szersze ograniczenia
Równolegle z nowelizacją trwają prace nad kolejną ustawą, która może wprowadzić jeszcze dalej idące zmiany:
– Zakaz sprzedaży jednorazowych e-papierosów, niezależnie od ich składu,
– Zakaz aromatyzowanych woreczków nikotynowych (np. o smaku owocowym, mentolowym),
– Ograniczenie sprzedaży takich produktów jak gumki nikotynowe, spraye czy tabletki z nikotyną – które miałyby być dostępne wyłącznie jako produkty lecznicze, zatwierdzone przez Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych (URPL).
Projekt ten znajduje się obecnie na etapie uzgodnień wewnętrznych i zostanie wkrótce skierowany do konsultacji publicznych.
Już obowiązuje: zakaz aromatyzowanych wyrobów podgrzewanych
Warto przypomnieć, że 17 kwietnia 2025 roku weszły w życie nowe przepisy zakazujące sprzedaży podgrzewanych wyrobów tytoniowych o charakterystycznych aromatach. Ustawa została opublikowana 2 kwietnia w Dzienniku Urzędowym RP. Przemysł tytoniowy otrzymał 9-miesięczny okres przejściowy na wyprzedanie zapasów. To kolejna zmiana mająca na celu eliminację czynników zachęcających młodzież do eksperymentowania z nikotyną.
Polska wzmacnia profilaktykę uzależnień
Nowelizacja ustawy antytytoniowej to ważny krok w kierunku ograniczenia dostępności i atrakcyjności produktów nikotynowych wśród dzieci i młodzieży. Objęcie regulacjami płynów beznikotynowych i woreczków nikotynowych zamyka lukę wykorzystywaną przez rynek i pozwala na skuteczniejsze działania profilaktyczne.
Zmiany te są zgodne z europejskimi standardami i stanowią realne narzędzie w walce z epidemią uzależnień nikotynowych wśród młodego pokolenia. Legislatorzy zapowiadają, że to nie koniec reform – a Polska ma szansę stać się jednym z krajów najbardziej restrykcyjnie podchodzących do ochrony zdrowia obywateli przed skutkami używania nikotyny.
Prof. Jacek Jassem: nowe propozycje antynikotynowe dla Polski
Belgia jako pierwszy kraj UE zakazała sprzedaży jednorazowych e-papierosów. Co robią inne kraje?
nowelizacja ustawy antytytoniowej 2025, woreczki nikotynowe regulacje, zakaz e-papierosów beznikotynowych, e-papierosy przepisy 2025, zakaz sprzedaży e-papierosów młodzieży, regulacje płynów do e-papierosów, ustawa antynikotynowa Polska, zakaz aromatyzowanych podgrzewaczy, ograniczenia woreczków nikotynowych, ustawa o ochronie zdrowia przed tytoniem, zakaz reklamy e-papierosów, nowe przepisy o wyrobach nikotynowych