W odpowiedzi na rosnącą liczbę starszych osób zmagających się z chorobami nowotworowymi, Narodowy Instytut Onkologii w Warszawie wprowadził innowacyjny projekt – Pododdział Onkologii Geriatrycznej. Jest to pierwsza taka jednostka w Polsce, która łączy doświadczenie onkologów z wiedzą geriatryczną, tworząc nowy standard opieki onkologicznej dla pacjentek powyżej 75. roku życia. W projekcie szczególną uwagę zwrócono na potrzeby kobiet z rozpoznaniem raka piersi, które w wyniku starzenia się społeczeństwa stanowią coraz większą część populacji pacjentów onkologicznych.
Nowy standard opieki onkologicznej 75+
Starzenie się społeczeństwa jest jednym z kluczowych wyzwań współczesnej medycyny, a choroby nowotworowe, w tym rak piersi, coraz częściej dotykają osób starszych. W Polsce kobiety powyżej 75. roku życia stanowią około 15% nowych przypadków raka piersi. To grupa pacjentek, która wymaga szczególnego podejścia w diagnostyce, leczeniu i rehabilitacji, z uwagi na liczne schorzenia towarzyszące, zmniejszoną zdolność organizmu do regeneracji oraz większe ryzyko powikłań wynikających z terapii. Z myślą o tej grupie pacjentek, Narodowy Instytut Onkologii w Warszawie powołał Pododdział Onkologii Geriatrycznej, który zajmuje się całościową opieką nad osobami starszymi z chorobami nowotworowymi.
W opinii dr. hab. n. med. Beaty Jagielskiej, dyrektor NIO-PIB, celem pododdziału jest przede wszystkim dostosowanie terapii do specyfiki pacjentek starszych, które często nie mają stałej opieki najbliższych, co dodatkowo utrudnia leczenie. „Tworząc Pododdział, wychodzimy naprzeciw realnym potrzebom chorych, zapewniając im kompleksową opiekę medyczną oraz wsparcie psychiczne i społeczne” – mówi dr Jagielska.
ONKOger – nowatorski model opieki
Rozwój onkogeriatrii, nowej dziedziny medycyny, łączy doświadczenie onkologów z wiedzą geriatryczną, aby zapewnić skuteczne i bezpieczne leczenie pacjentkom starszym. ONKOger to pionierski program, który powstał w ramach Pododdziału Onkologii Geriatrycznej w NIO-PIB. Projekt ten jest odpowiedzią na rosnące potrzeby starszych pacjentek z rakiem piersi, oferując im spersonalizowaną, kompleksową opiekę medyczną dostosowaną do ich wieku, stanu zdrowia oraz indywidualnych potrzeb.
W ramach projektu ONKOger, który pilotażowo realizowany jest od września 2024 do stycznia 2025 roku, do leczenia zakwalifikowano 95 pacjentek powyżej 75. roku życia, z czego co piąta miała powyżej 85 lat. Grupa ta jest obciążona licznymi schorzeniami towarzyszącymi, które mogą znacząco wpłynąć na decyzje terapeutyczne. Do tej pory starsze pacjentki często napotykały na trudności w dostępie do terapii, a leczenie bywało przerywane z powodu powikłań. Model ONKOger ma na celu poprawę bezpieczeństwa leczenia, zmniejszenie liczby powikłań i zapewnienie wyższej jakości życia pacjentek.
Jak uczynić system opieki zdrowotnej bardziej efektywnym i przyjaznym dla pacjenta onkologicznego
Ścieżka pacjenta w projekcie ONKOger
Podstawą w projekcie ONKOger jest dokładna ocena geriatryczna każdej pacjentki, która uwzględnia nie tylko choroby współistniejące, ale także funkcjonowanie w codziennym życiu, sprawność fizyczną, poziom pamięci oraz wsparcie społeczne. Na podstawie tej analizy pacjentki są przypisywane do jednej z trzech grup:
- Pacjentki, które mogą być leczone zgodnie z obowiązującymi wytycznymi.
- Pacjentki wymagające drobnych modyfikacji terapii, takich jak jej złagodzenie.
- Pacjentki, które wymagają istotnej zmiany planu leczenia z powodu wysokiego ryzyka powikłań.
Dr Aleksandra Konieczna, onkolożka kliniczna i koordynatorka Pododdziału Onkologii Geriatrycznej, tłumaczy, że po przeprowadzeniu szczegółowej oceny, zespół specjalistów (onkologów, chirurgów, geriatriów, kardiologów i pielęgniarek) wspólnie opracowuje plan leczenia dopasowany do indywidualnych potrzeb pacjentki.
Dzięki wdrożeniu tego modelu, już po pierwszym etapie oceny geriatrycznej, aż połowa pacjentek miała zmodyfikowany plan leczenia, co przyczyniło się do ograniczenia powikłań i hospitalizacji, a pacjentki lepiej znosiły terapię. Dr Katarzyna Broczek, ekspertka geriatrii, zauważa, że indywidualizacja leczenia onkologicznego starszych pacjentek zmniejsza ryzyko powikłań i poprawia komfort leczenia.
Pododdział Onkologii Geriatrycznej w NIO-PIB, w ramach projektu ONKOger, monitoruje efektywność wdrożonych rozwiązań. Celem jest nie tylko poprawa jakości leczenia, ale również opracowanie krajowych wytycznych w zakresie opieki onkologicznej nad osobami starszymi. Specjaliści pracujący przy projekcie zapowiadają także publikacje naukowe, które szczegółowo przedstawią wyniki i korzyści płynące z zastosowania nowatorskiego modelu opieki.
Przyszłość leczenia onkologicznego seniorek
Projekt ONKOger stanowi przełom w podejściu do leczenia onkologicznego osób starszych, zapewniając im terapię dopasowaną do ich specyficznych potrzeb. Całościowa ocena geriatryczna, jak pokazuje przykład NIO-PIB, pozwala na bezpieczniejsze i skuteczniejsze leczenie, a także poprawia zaangażowanie pacjentek i ich rodzin w proces leczenia. Zwiększenie dostępności do indywidualnych planów leczenia i zmniejszenie ryzyka powikłań to kluczowe elementy, które mogą znacząco poprawić jakość życia pacjentek w starszym wieku.
Model leczenia zaproponowany przez NIO-PIB może być inspiracją do wdrożenia podobnych rozwiązań w innych ośrodkach medycznych w Polsce, co pozwoli na zapewnienie lepszej opieki onkologicznej osobom starszym, którzy stanowią coraz liczniejszą grupę pacjentów. Wprowadzenie ONKOger na stałe do praktyki klinicznej może przyczynić się do reformy opieki onkologicznej w Polsce, czyniąc ją bardziej bezpieczną, skuteczną i empatyczną.
Aktualna sytuacja opieki onkologicznej w Polsce: wyzwania i perspektywy
onkologia geriatryczna, Pododdział Onkologii Geriatrycznej, opieka onkologiczna 75+, rak piersi u starszych kobiet, ONKOger, geriatryczna ocena zdrowia, leczenie raka piersi u seniorek, onkologia i geriatria, kompleksowa opieka onkologiczna, model opieki onkologicznej 75+, bezpieczeństwo leczenia onkologicznego, starzenie się społeczeństwa a rak piersi, indywidualizacja leczenia onkologicznego, nowy standard opieki onkologicznej, leczenie onkologiczne kobiet starszych, projekt ONKOger w Polsce