Mateusz Oczkowski, wicedyrektor Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji Ministerstwa Zdrowia podsumowuje refundacje z ostatnich lat w obszarze nowotworów kobiecych. Mówi również, jakich terapii możemy się spodziewać w najbliższym czasie.
„Program lekowy dla chorych na raka piersi (B9) jest największym z dostępnych programów. Jak zaczynałem pracę w resorcie zdrowia przez 6 laty, były w nim trzy terapie. Nie było w ogóle dostępności do leków skutecznych w potrójnie ujemnym raku piersi. Teraz mamy kilkanaście terapii i schematów, brakuje praktycznie drobnych niuansów” – podkreślił dyrektor Oczkowski podczas debaty pt. „Diagnostyka i leczenie nowotworów kobiecych – gdzie jesteśmy i dokąd zmierzamy?” zorganizowanej przez Puls Medycyny.
Przedstawiciel MZ przypomniał, że 1 kwietnia pojawi się terapia bardzo oczekiwana przez specjalistów i chore na wczesnego HER2-ujemnego hormonowrażliwego raka piersi – abemacyklib dla kobiet z dużym ryzykiem nawrotu choroby. Lek ten znalazł się na pierwszym miejscu listy TOP TEN 2025 ONKO, którą układają eksperci Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej.
„Lek ten doprowadza do wyleczenia, a nie tylko do zaleczenia choroby, a leczenie jest krótkie, bo dwuletnie. Widzimy jak najbardziej sens inwestycji w takie krótkotrwałe terapie, które powodują, że pacjentka nie wraca potem do systemu w zakresie medycyny naprawczej” – powiedział dyrektor Oczkowski.
Jeśli chodzi o program lekowy w raku jajnika (B.50) to – według wicedyrektora Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji – potrzeby w zakresie inhibitorów PARP, które są wielkim przełomem, w leczeniu tego nowotworu, zostały wypełnione całkowicie. Jest refundowany olaparyb w różnych schematach, niraparyb, a od 1 kwietnia dołączy do nich rukaparyb.
„Mamy również w skojarzeniu bewacyzumab, którego kategoria dostępności zmieniona została na katalog chemioterapii. Oczywiście pojawiają się nowe terapie, nawet w wykazie, który przygotował AOTMIT, znalazła się jedna terapia dedykowana chorym na raka jajnika, mirwetuksymab. Będziemy na pewno pracowali nad tym, żeby znalazła się ona na liście leków o wysokim stopniu innowacyjności” zapowiedział Mateusz Oczkowski.
„Jeśli chodzi o raka endometrium, to program lekowy (B.148) pojawił się całkiem niedawna. Do tej pory mieliśmy refundowany dostarlimab w drugiej linii leczenia, od 1 kwietnia 2025 r. przesuwamy go do pierwszej linii. W procesie mamy dwie inne terapie, również dedykowane pacjentkom w pierwszej linii leczenia i działające u szerszego spektrum pacjentek niż dostarlimab” – powiedział wicedyrektor Oczkowski.
W programie lekowym poświęconym leczeniu raka szyjki macicy znajdują się trzy terapie celowane: bewacyzumab, który został umieszczony w katalogu chemioterapii, oraz pembrolizumab i cemiplimab w pierwszej i drugiej linii leczenia.
„W procesie refundacyjnym znajduje się jeszcze wiele terapii, które pojawiają się w wytycznych klinicznych. Mamy nadzieję, że w tym roku te obszary (nowotwory kobiece – red.) zostaną zaspokojone, bo rejestracje w tych obszarach, oprócz raka piersi, nie pojawiają się tak szybko i może się okazać, że wypełnimy luki, które jeszcze są. Patrzymy w pierwszej kolejności na liniowość. To znaczy, że jeśli jakaś linia leczenia nie jest zaspokojona, to jest naszym priorytetem” – wyjaśnił przedstawiciel resortu zdrowia. I dodał: „Innowacyjne terapie zaczynają się z reguły od dalszych linii, potem przychodzą na wcześniejsze, następnie na leczenie skojarzone, na nowo rozpoznane typy nowotworu. Ale jak widać, na razie udaje nam się nadążać za tempem i mam nadzieję, że utrzymamy podobny poziom”.
Leki refundowane: jest już obwieszczenie z kwietniową listą
Abemacyklib dostępny dla chorych z dużym ryzykiem nawrotu raka piersi WIDEO
Jakie leczenie jest dostępne w ramach refundacji od 1 kwietnia
Abemacyklib to lek, który w leczeniu uzupełniającym wczesnego HER2-ujemnego hormonowrażliwego raka piersi stosowany przez 2 lata w połączeniu z terapią hormonalną w badaniach w perspektywie kilkuletniej obserwacji zmniejsza ryzyko rozwoju choroby i odległego nawrotu. Istotna klinicznie korzyść w wydłużeniu przeżycia bez nawrotu choroby (IDFS) utrzymuje się w dłuższym horyzoncie czasowym, a różnica w porównaniu ze stosowaniem wyłącznie hormonoterapii pogłębia się. Korzyść z terapii abemacyklibem polegająca na redukcji ryzyka nawrotu utrzymuje się także po zakończeniu 2-letniego okresu aktywnego leczenia.
Dostarlimab (immunoterapia) stosowany jest w leczeniu chorych na raka endometrium z podtypem z tzw.uszkodzeniem systemu naprawy niesparowanych zasad (dMMR). Może ono wydłużyć przeżycie i to w sposób spektakularny – korzyści w zakresie redukcji ryzyka zgonu są na poziomie 70 proc. w przypadku dodania dostarlimabu do chemioterapii w stosunku do samej chemioterapii. Badanie RUBI, które jest podstawą rejestracji w Europie i refundacji w naszym kraju zmieniło obraz leczenia chorych na raka trzonu macicy. To nowotwór, który źle odpowiada na chemioterapię. „Zastosowanie dostarlimabu wraz z chemioterapią, a następnie jako leczenie podtrzymujące w grupie pacjentek z, czyli uszkodzeniem systemu niesparowanych zasad, diametralnie zmieniło wyniki leczenia. Zarówno jeżeli chodzi o czas do progresji, jak i całkowitym czasie przeżycia” – mówi dr hab. n. med Radosław Mądry, kierownik Kliniki Ginekologii Onkologicznej w Instytucie Onkologii Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, prezes elekt Polskiego Towarzystwa Ginekologii Onkologicznej.
Mirwetuksymab sorawtanzyny (koniugat przeciwciało-lek) amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) zarejestrowała w ramach przyspieszonej procedury do stosowania u chorych na opornego na pochodne platyny nabłonkowego raka jajnika, jajowodu i pierwotnego raka otrzewnej z ekspresją receptora kwasu foliowego alfa (FR+), otrzymujących wcześniej jedną do trzech linii leczenia. Lek działa na specyficzne receptory folianowe, które stwierdza się w 80 proc. przypadków raka jajnika.
Rukaparyb to kolejny lek z grupy inhibitorów PARP wykorzystywanych m.in. do leczenia nowotworów jajnika. Inhibitory PARP są przeciwnowotworowymi lekami doustnymi. Guzy z mutacją BRCA1/BRCA2 (dziedziczną i somatyczną) lub innymi zaburzeniami procesu rekombinacji homologicznej są szczególnie podatne na działanie tych leków. Wykazano jednak, że pacjenci z guzami bez zaburzeń rekombinacji homologicznej również odnoszą korzyści, zwłaszcza gdy odnotowano dobrą odpowiedź na leczenie pochodnymi platyny, ale w mniejszym stopniu.
