„Chciałabym zaapelować do lekarzy: nie bójcie się przepisywać leków przeciwdepresyjnych, bo lęk jest często bardzo złym doradcą” – mówiła podczas konferencji „Pacjent w Centrum Uwagi” dr hab. Anna Antosik-Wójcińska, prof. UKSW, podkreślając znaczenie aktywnego podejścia do leczenia depresji u pacjentów onkologicznych.
EKSPERT: Dr hab. Anna Antosik-Wójcińska (prof. UKSW), kierownik Katedry Psychiatrii w Instytucie Nauk Medycznych – Wydziału Medycznego Collegium Medicum Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie
Podczas konferencji eksperci dyskutowali na temat „Co decyduje o skuteczności leczenia onkologicznego”. Dr hab. Anna Antosik-Wójcińska, prof. UKSW, kierownik Katedry Psychiatrii w Instytucie Nauk Medycznych – Wydziału Medycznego Collegium Medicum Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie mówiła jak kluczowe dla skuteczności leczenia nowotworów jest uwzględnianie stanu psychicznego pacjenta, a także jak duży wpływ na przebieg terapii mają wsparcie emocjonalne i holistyczne podejście do pacjenta.
Prof. Anna Antosik-Wójcińska wskazywała, że pacjenci onkologiczni często zmagają się z depresją, która jest chorobą wpływającą na funkcjonowanie całego organizmu. Zaburzenia rytmu dobowego, problemy ze snem, utrata apetytu, chroniczny lęk i spadek motywacji do życia stanowią istotną przeszkodę w leczeniu choroby nowotworowej. Bagatelizowanie tych objawów lub utożsamianie ich jedynie ze smutkiem wynikającym z diagnozy może skutkować tym, że pacjent traci wiarę w skuteczność terapii i coraz trudniej jest mu aktywnie uczestniczyć w leczeniu.
Ekspertka zwróciła uwagę, że współczesna farmakoterapia depresji jest bezpieczna i dobrze tolerowana również u pacjentów w trakcie chemioterapii czy innych procedur onkologicznych. Leki z grupy SSRI oraz Trazodon pozwalają na szybkie i skuteczne wsparcie psychologiczne pacjenta, zwiększając jego motywację do współpracy w trakcie terapii. Jak podkreśliła, wdrożenie leczenia przeciwdepresyjnego nie może być odkładane – zwłoka w tym zakresie osłabia efektywność leczenia onkologicznego i pogarsza stan pacjenta, a czasami może mieć krytyczne znaczenie dla jego przeżycia.
Z perspektywy lekarza praktyka, uwzględnienie stanu psychicznego pacjenta jest niezbędne do osiągnięcia sukcesu terapeutycznego. Pacjenci, którzy otrzymują odpowiednie wsparcie psychologiczne i leczenie depresji, odzyskują energię, poprawia się ich nastrój i zdolność do funkcjonowania, co bezpośrednio przekłada się na skuteczność terapii nowotworowej. Nieleczona depresja osłabia układ immunologiczny, zwiększa podatność na komplikacje i obniża tolerancję organizmu na leczenie onkologiczne, co w efekcie zmniejsza szanse na pozytywne wyniki terapii – przekonywała ekspertka.
Podkreślała również znaczenie systematycznego monitorowania pacjenta i reagowania na jego potrzeby psychiczne podczas każdej wizyty. Ocena poziomu lęku, jakości snu, apetytu i motywacji do życia powinna być integralną częścią każdej konsultacji onkologicznej. Strach przed wprowadzeniem leków przeciwdepresyjnych nie może ograniczać decyzji klinicznych – nowoczesne preparaty są łatwe w stosowaniu, skuteczne i bezpieczne, a ich wczesne zastosowanie zwiększa szansę na skuteczne leczenie nowotworu.
Skuteczność leczenia onkologicznego zależy więc nie tylko od zastosowanej terapii farmakologicznej, ale w równym stopniu od kompleksowego podejścia do pacjenta. Wsparcie psychologiczne, wczesne wdrożenie leczenia depresji i uważne monitorowanie stanu emocjonalnego pacjenta stanowią również ważny element uzupełniający terapii onkologicznej, poprawiając jakość życia pacjenta i realnie zwiększając szanse na sukces leczenia.
Dlaczego leczenie depresji jest ważne u pacjentów onkologicznych?
Depresja wpływa na motywację, jakość życia oraz funkcjonowanie organizmu, co może osłabiać skuteczność terapii onkologicznej. Leczenie depresji pozwala pacjentom aktywnie uczestniczyć w terapii i poprawia wyniki leczenia.
Jakie leki przeciwdepresyjne można stosować u pacjentów w trakcie leczenia onkologicznego?
Bezpieczne są m.in. leki z grupy SSRI oraz Trazodon, które dobrze tolerowane wspierają poprawę nastroju i motywacji pacjenta.
Czy depresję u pacjentów onkologicznych należy leczyć od razu?
Tak, wdrożenie leczenia depresji powinno odbywać się natychmiast, ponieważ opóźnienia mogą osłabić skuteczność terapii onkologicznej i pogorszyć stan psychiczny pacjenta.
Jakie znaczenie ma wsparcie psychiczne w onkologii?
Holistyczne wsparcie psychiczne poprawia jakość życia pacjenta, zwiększa jego motywację do leczenia i ma bezpośredni wpływ na skuteczność terapii nowotworowej.
Jak lekarze mogą monitorować stan psychiczny pacjenta onkologicznego?
Podczas każdej wizyty należy oceniać poziom lęku, jakość snu, apetyt i motywację pacjenta, a w razie potrzeby wdrażać leczenie przeciwdepresyjne lub kierować do specjalisty.
Nie tylko choroba – psychologiczne wyzwania pacjentów onkologicznych
Depresja to nie jest chwilowy smutek. Typowe objawy depresji wg DSM-5 i ICD-11
Metody samopomocy w walce z depresją
Depresja jest chorobą, którą trzeba leczyć
Zaburzenia lękowe związane z chorobą nowotworową
Konferencja „Pacjent w Centrum Uwagi” odbyła się 9 września 2025 r. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Health Insight PL – wydawcę czasopisma i serwisu ONKOKURIER oraz przez Fundację Pacjent w Centrum Uwagi. Instytut Zdrowia I Profilaktyki.
Wydarzenie „Pacjent w Centrum Uwagi” łączy aktualną wiedzę ekspercką z praktycznymi doświadczeniami w opiece nad pacjentami i ich rodzinami, ze szczególnym uwzględnieniem innowacji oraz wyzwań w polskim systemie ochrony zdrowia. Zapraszamy na stronę: pacjentwcentrumuwagi.pl