Wiceminister zdrowia Katarzyna Kacperczyk poinformowała, że resort realizuje ponad 1200 projektów finansowanych z Krajowego Planu Odbudowy. Choć największym wyzwaniem był czas, beneficjenci skutecznie realizują inwestycje.
Do końca czerwca Polska powinna wydać na inwestycje w ochronie zdrowia ponad 18 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy. Z pieniędzy pochodzących z KPO zostaną sfinansowane m.in. inwestycje w ośrodkach zakwalifikowanych do Krajowej Sieci Kardiologicznej (2,6 mld zł) i ośrodkach tworzących Krajową Sieć Onkologiczną (5,2 mld zł). Na rozwój opieki długoterminowej i geriatrycznej przeznaczono prawie 1,5 mld zł, a na cyfryzację 3,1 mld zł. Czy zdążymy na czas i czy realizacja projektów się powiedzie?
Gdzie jesteśmy z KPO w ochronie zdrowia
– „Wystarczy się cofnąć do 2024 r., kiedy pieniędzy z KPO nie było – 0 zł na inwestycje w sektorze ochrony zdrowia. Wtedy zdawało się, że problem nie istnieje. W momencie kiedy jest 18 mld, nagle czytamy, jakie KPO rodzi problemy. Te środki to szansa na rozwój systemu, a nie problem dla ochrony zdrowia” – stwierdziła wiceminister zdrowia Katarzyna Kacperczyk i dodała: – „Wiem, że wiele osób kibicuje, żeby nam się nie udało, ale muszę rozczarować wszystkich, którzy trzymają za to kciuki. Myślę, że nie będziemy mieli problemu z rozliczeniem KPO w terminie”.
Wiceszefowa resortu zdrowia przypomniała, że ministerstwo realizuje ponad 1200 projektów dzięki pieniądzom z KPO, a są to zarówno inwestycje w szpitalach, ale też w obszarze badawczym, wspólnie z Agencją Badań Medycznych. Ministerstwo wypracowało system monitorowania przebiegu projektów. Dzięki temu wiadomo, że jest bardzo mało takich, przy których istnieje obawa, że mogą mieć jakieś opóźnienie. Każdy projekt ma opiekuna, a mając na uwadze, że inwestycje są obciążone presją czasową, do każdego beneficjenta środków z KPO ministerstwo podchodzi w elastyczny sposób. Opóźnienia mogą mieć miejsce w przypadku inwestycji, gdzie sroga tegoroczna zima spowodowała wstrzymanie prac. Jeżeli jakiś projekt jest wyjątkowo zagrożony, ministerstwo stara się ustalić z beneficjentem indywidualny sposób jego rozliczenia.
Wiceminister zdementowała informacje o możliwościach przesunięcia terminów realizacji inwestycji. Fundusze trafiły do ośrodków zdolnych do sprawnej i terminowej realizacji tak dużych projektów. Podkreśliła, że pieniądze muszą być zagospodarowane i rozliczone do grudnia 2026 r. „To ministerstwo będzie rozliczało się z Komisją Europejską, a nie beneficjent. Musimy przesłać dokumenty do końca sierpnia, a podmioty mają na to czas do końca czerwca. To będą setki tysięcy stron, to będzie największy proces rozliczania w dziejach Ministerstwa Zdrowia”.
Jak poinformowała wiceminister, resort zdrowia uzgodnił z Komisją Europejską zmianę sposobu rozliczania inwestycji. Na pierwszym etapie do rozliczenia projektów wystarczą protokoły odbioru inwestycji, natomiast faktury będą mogły zostać dostarczone później. Ma to ułatwić placówkom terminowe rozliczenie projektów.
| PRIORYTETY: | |
| onkologia | (5,2 mld zł) |
| kardiologia | (2,6 mld zł) |
| cyfryzacja | (3,1 mld zł) |
| opieka długoterminowa | (1,5 mld zł) |
Do końca czerwca Polska powinna wydać ponad 18 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy na inwestycje w ochronie zdrowia. Środki finansują m.in. rozwój Krajowej Sieci Onkologicznej, Krajowej Sieci Kardiologicznej, opiekę długoterminową oraz cyfryzację szpitali.
Będziemy się chwalić w Europie
Katarzyna Kacperczyk powiedziała, że jest pod wrażeniem tego, co zrobili dyrektorzy
i pracownicy placówek ochrony zdrowia. – „Wielki szacunek dla Państwa za determinację, za pomysły, za robienie nie byle jakich projektów, tylko naprawdę dużych, potrzebnych inwestycji. Chylę czoła, bo to wielka duma dla nas pokazać partnerom unijnym, co zrobiliśmy. Polska, która zaczęła późno realizować KPO, jest dziś jednym z liderów wykorzystania tych funduszy. Myślę, że to też buduje pozycję nie tylko wszystkich podmiotów i całego sektora, ale całej polskiej gospodarki. Planujemy pochwalić się tym, co robicie. Po zakończeniu KPO, jak już wszyscy trochę odetchną, stworzymy platformę w językach obcych i będziemy promować nasze dokonania w Europie, żeby pokazać, jakie wielkie rzeczy robicie dla pacjentów” – zapowiedziała minister Kacperczyk.
Nie ma miejsca na nazwanie pieniędzy z KPO problemem
Dyrektorzy szpitali podkreślali, że czas był dla nich wrogiem, ale starali się jak najlepiej wykorzystać otrzymane pieniądze i zdążyć z terminami.
– „Od początku nie traktowaliśmy tego projektu, tych pieniędzy, którymi możemy dysponować w tej chwili na inwestycje i rozwój szpitala, jako jakiegokolwiek problemu. Oczywiście chcielibyśmy mieć więcej czasu, żeby dłużej realizować i rozliczać ten projekt. Natomiast od początku spojrzeliśmy na to w ten sposób, że jest to ogromna szansa dla szpitala, żeby zmodernizować przestrzenie, w których leczymy pacjentów, wzmocnić szpital, jeśli chodzi o sprzęt, aparaturę medyczną, bo KPO to ogromna szansa. Gdyby kilka lat temu ktoś powiedział nam, zarządzającym, że takie środki będą do dyspozycji, myślę, że byłoby nam trudno w to uwierzyć. W naszym przypadku to są cztery projekty na 123 mln zł, więc bardzo znaczące środki, które staramy się wykorzystać” – mówił Krzysztof Kowalik, dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego nr 5 im. św. Barbary w Sosnowcu.
Dr Tomasz Kopiec, dyrektor Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego im. prof. W. Orłowskiego CMKP w Warszawie, powiedział, że placówka, którą zarządza, wyprzedzając fakty, przygotowywała się do przyjęcia środków finansowych z KPO. To pozwoliło przyspieszyć pewne procesy.
– „Szpital uruchomił postępowanie przetargowe dla wykonawców zanim jeszcze podpisaliśmy umowę z Ministerstwem Zdrowia. Byliśmy więc trochę do przodu, mniej więcej o jakieś dwa miesiące w stosunku do placówek, które nie ryzykowały w takim stopniu jak my, ale uznałem, że to jedyna szansa dla szpitala, żeby móc przeprowadzić te inwestycje. No i dzięki temu faktycznie mamy jakieś niewielkie trudności w tej chwili, przede wszystkim spowodowane zimą” – wyjaśnił dr Tomasz Kopiec.
W szpitalu im. Orłowskiego udało się wykorzystać w pełni wszystkie pieniądze, które były przeznaczone na onkologię. Jak poinformował dyrektor, placówkę czeka przeorganizowanie samego szpitala z korzyścią dla pacjentów, bo to jest kluczowe, ale te przestrzenie, które stworzymy w tym momencie, zmiany organizacyjne i logistykę wewnątrz budynku spowodują, że z pewnością, a my mamy mniej więcej 30% przyrost pacjentów na przestrzeni ostatnich dwóch lat, no to z pewnością usprawni funkcjonowanie zarówno dla pacjentów, jak i dla pracowników.
– „My na fundusze unijne oczekiwaliśmy dużo, dużo wcześniej niż od 2024 roku. Ciężko pracując, gromadząc własne pieniądze na tak zwany wkład własny. Więc w momencie, kiedy ministerstwo ogłosiło, że te pieniądze są, to był dla nas wielki sukces. Tak więc nie ma tu miejsca na nazwanie tych funduszy problemem. To było spełnienie naszych marzeń i oczekiwań. Zanim umowa została podpisana, już mieliśmy wyłonionego wykonawcę, żeby zaoszczędzić czas. Łączna kwota pozyskanych środków to ponad 80 mln zł. Stawiamy duży obiekt dla celów opieki długoterminowej, on w zasadzie stoi, w kwietniu będzie oddany do użytku. KPO to dla nas rozwój, który gdybyśmy chcieli sami zrealizować, zająłby nam 10-12 lat” – poinformował Piotr Kagankiewicz, dyrektor Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Radomsku.
Skala realizowanych inwestycji jest ogromna. Podpisano już ponad tysiąc umów na projekty realizowane w ramach KPO i Funduszu Medycznego. To miliardy na opiekę długoterminową, onkologię, kardiologię, geriatrię i cyfryzację szpitali. Setki inwestycji w całym kraju – a to dopiero początek.
KPO
* Ponad 1200 projektów z KPO w ochronie zdrowia
* 18 mld zł inwestycji
* Termin rozliczenia – koniec 2026 r.
* Dokumenty do KE do końca sierpnia
* Projekty monitorowane przez MZ
* Ponad 3,5 tys. łóżek opieki długoterminowej
* Polska wśród liderów wykorzystania KPO
Nigdy nie było tak dużych pieniędzy na zdrowie
Ilona Hibner, dyrektor Departamentu Oceny Inwestycji w Ministerstwie Zdrowia, podkreśliła, że 18 mld zł z KPO na ochronę zdrowia to ogromny sukces – Ministerstwa Zdrowia, a także minister Katarzyny Kacperczyk, która odblokowała środki KPO. – „Jest to kwota, która nigdy wcześniej nie pojawiła się w ochronie zdrowia i pewnie już się nie pojawi. Oczywiście czasu jest mało, bo fundusze zostały odblokowane późno, więc czasu na przeprowadzenie najpierw reform, które były warunkiem ich uruchomienia, później procedur konkursowych i przeprowadzenie naborów, naprawdę było mało. Teraz jeszcze realizacja inwestycji. Ale tak jak widzimy, jesteśmy narodem, który potrafi się sprężyć i naprawdę w ekspresowym tempie przeprowadzić ogromne inwestycje. Bardzo dziękuję wszystkim szpitalom, dyrektorom, którzy je realizują, bo jest to na pewno wyzwanie dla wszystkich. Ale myślę, że było warto”.
W ochronie zdrowia realizowanych jest ponad 1200 projektów z KPO, z czego blisko 1000 to inwestycje infrastrukturalne w szpitalach. Powstało już ponad 3,5 tys. łóżek opieki długoterminowej, a na ich zakontraktowanie mają być przeznaczone dodatkowe pieniądze z NFZ.
PRZYPADEK SZPITALA IM. ORŁOWSKIEGO:
Sukces w wyścigu po środki z KPO wymagał od dyrekcji placówek proaktywnego podejścia. Szpital im. prof. W. Orłowskiego w Warszawie zdecydował się na uruchomienie przetargów jeszcze przed oficjalnym podpisaniem umowy z ministerstwem. To ryzyko menedżerskie pozwoliło zyskać dwa miesiące przewagi, które okazały się kluczowe w obliczu sztywnych terminów rozliczeń.
PERSPEKTYWA CZASU: 12 LAT W JEDEN ROK:
Dyrektor Szpitala Klinicznego w Radomsku, Piotr Kagankiewicz, wskazuje na bezprecedensową dynamikę zmian: inwestycje realizowane dzięki KPO pozwalają na rozwój, który przy standardowym finansowaniu własnym zająłby placówce od 10 do 12 lat. Fundusze te umożliwiły m.in. błyskawiczną budowę nowoczesnego obiektu opieki długoterminowej.
O inwestycjach w ochronie zdrowia z Krajowego Planu Odbudowy dyskutowali uczestnicy panelu „Inwestycje. KPO ratunkiem czy problemem?” podczas XI Kongresu Wyzwań Zdrowotnych 12 marca 2026 r. Organizatorem Kongresu była Grupa PTWP.
Czasopismo ONKOKURIER było patronem medialnym wydarzenia.