Kardioonkologia. Nowe podejście do leczenia nowotworów i chorób serca

Narodowy Instytut Onkologii w Warszawie stanie się gospodarzem pierwszej w Polsce międzynarodowej konferencji poświęconej kardioonkologii, The Summit on Cardio-Oncology Excellence 2025. To wydarzenie przyciągnie światowej klasy ekspertów, którzy zaprezentują najnowsze osiągnięcia w zakresie diagnostyki i leczenia pacjentów dotkniętych zarówno nowotworami, jak i chorobami serca. Konferencja stanowi przełomowy moment w rozwoju tej interdyscyplinarnej dziedziny w Polsce, otwierając nowy rozdział w integracji onkologii i kardiologii.

Historia kardioonkologii w Polsce sięga 2012 roku, kiedy to dr hab. n. med. Beata Jagielska, obecna dyrektor Narodowego Instytutu Onkologii, podjęła się stworzenia Kliniki Chorób Wewnętrznych i Kardioonkologii, późniejszej Kliniki Diagnostyki Onkologicznej, Kardioonkologii oraz Medycyny Paliatywnej. Inicjatywa miała na celu zwiększenie dostępności świadczeń kardiologicznych dla pacjentów onkologicznych, co stało się kluczowe w obliczu rosnącej liczby chorych na nowotwory, u których terapia onkologiczna mogła prowadzić do powikłań sercowo-naczyniowych. Opracowanie metod diagnostycznych i terapeutycznych, uwzględniających interakcje pomiędzy terapiami onkologicznymi a zdrowiem serca, stało się priorytetem kliniki.

Naszym celem od początku było zwiększenie dostępności świadczeń kardiologicznych dla chorych na nowotwory, bo widzieliśmy, jak bardzo brakuje takiej zintegrowanej opieki — podkreśla dyrektor Beata Jagielska, będąca autorką licznych publikacji dotyczących kardiotoksyczności terapii onkologicznych, w których opisała zasady diagnostyki i leczenia powikłań kardiologicznych u pacjentów onkologicznych.

Dzięki publikacjom dr Jagielskiej dotyczącym kardiotoksyczności terapii onkologicznych, znacznie poprawiły się standardy leczenia pacjentów onkologicznych. Klinika odegrała również kluczową rolę w popularyzacji kardioonkologii w Polsce. Z czasem obszar ten wyodrębnił się z pierwotnej struktury kliniki, tworząc Pododdział Kardioonkologii, który obecnie funkcjonuje w ramach Kliniki Nowotworów Piersi i Chirurgii Rekonstrukcyjnej, zapewniając kompleksową opiekę pacjentom z chorobami nowotworowymi i sercowo-naczyniowymi.

Nowotwory oraz choroby układu sercowo-naczyniowego stanowią główne przyczyny zgonów na całym świecie. Co więcej, coraz częściej oba te schorzenia współistnieją, co dodatkowo komplikuje diagnostykę i leczenie. W tym kontekście kardioonkologia stała się odpowiedzią na potrzeby pacjentów, którzy wymagają równoczesnej opieki zarówno ze strony onkologów, jak i kardiologów, hematologów i radioterapeutów. Integracja tych dziedzin medycyny jest kluczowa, ponieważ choroby serca mogą ograniczać możliwość zastosowania pełnej terapii przeciwnowotworowej, a jednocześnie leczenie onkologiczne może wpływać na funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego.

Jak zauważa dr hab. n. med. Sebastian Szmit, konsultant kardioonkolog w Narodowym Instytucie Onkologii w Warszawie, Synergia onkologii i kardiologii jest dziś kluczowa. Choroba serca może ograniczać możliwość zastosowania pełnej terapii przeciwnowotworowej, a leczenie onkologiczne może wpływać negatywnie na serce. Naszym zadaniem jest tak prowadzić pacjenta, by mógł bezpiecznie przejść terapię onkologiczną i zachować zdrowie serca na lata. Współpraca między tymi specjalnościami daje możliwość kompleksowego leczenia pacjentów, co znacząco poprawia wyniki terapii.

Termin „kardioonkologia” po raz pierwszy pojawił się w literaturze medycznej w 1996 roku, a od 2009 roku działa Międzynarodowe Towarzystwo Kardioonkologiczne (IC-OS). W 2022 roku Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne opublikowało pierwsze oficjalne wytyczne w tej dziedzinie, a w gronie ich autorów znalazł się także dr hab. n. med. Sebastian Szmit. Jak zauważył, jeszcze kilkanaście lat temu onkolodzy i kardiolodzy funkcjonowali w oddzielnych światach, a dziś coraz częściej współpracują przy planowaniu terapii, które nie tylko leczą nowotwór, ale także chronią serce pacjenta.

Jeszcze kilkanaście lat temu kardiolodzy i onkolodzy działali w dwóch równoległych światach. Dziś coraz częściej spotykamy się przy jednym pacjencie, planując terapię, która nie tylko leczy nowotwór, ale też chroni serce — mówi dr hab. n. med. Beata Jagielska.

Rozwój kardioonkologii z jednej strony bazuje na postępach naukowych, a z drugiej – jest odpowiedzią na rosnące potrzeby kliniczne, związane z coraz powszechniejszymi przypadkami współistniejących chorób nowotworowych i sercowo-naczyniowych. Ta dziedzina medycyny rozwija się dynamicznie, a jej znaczenie w opiece nad pacjentami nieustannie rośnie.

Wrześniowa konferencja w Narodowym Instytucie Onkologii w Warszawie będzie nie tylko platformą wymiany wiedzy, ale także ważnym impulsem do dalszego rozwoju kardioonkologii w Polsce. W planach jest utworzenie ogólnopolskiej sieci ośrodków kardioonkologicznych, co umożliwi skoordynowaną opiekę nad pacjentami w całym kraju. Z kolei rozwój programów edukacyjnych i badań naukowych w tej dziedzinie przyczyni się do dalszej poprawy jakości terapii.

Konferencja zgromadzi najwybitniejszych specjalistów z całego świata, reprezentujących takie organizacje jak ESMO, ESC, EHA, ESTRO oraz IC-OS. Wydarzenie to, objęte patronatem czołowych międzynarodowych i krajowych towarzystw naukowych, stanowić będzie nie tylko przełomowy moment w historii kardioonkologii, ale także pierwszy krok ku stworzeniu wspólnej, kompleksowej strategii leczenia pacjentów z chorobami nowotworowymi i sercowo-naczyniowymi.

Międzynarodowa konferencja, organizowana przez Narodowy Instytut Onkologii, zapowiada się jako ważny krok w kierunku nowej ery w medycynie. Integracja kardioonkologii w polskim systemie ochrony zdrowia nie tylko umożliwi lepsze leczenie pacjentów, ale także stworzy podstawy do rozwoju nowych standardów w opiece nad osobami chorującymi na nowotwory i choroby serca. To wydarzenie jest dowodem na to, że w Polsce jest już miejsce na specjalność, która łączy kardiologię z onkologią, odpowiadając na jedne z największych wyzwań współczesnej medycyny. Kardioonkologia staje się nie tylko odpowiedzią na potrzeby współczesnych pacjentów, ale także zwiastunem przyszłości, w której medycyna będzie coraz bardziej zintegrowana i holistyczna.

Udział w konferencji potwierdzili: Pietro Ameri, Maciej Banach, Sławomir Blamek, Anna Borowiec, Giuseppe Curigliano, Susan Dent, Dimitrios Farmakis, Wojciech Fendler, Krzysztof Filipiak, Marek Gierlotka, Robert Gil, Agnieszka Gorgoń-Komor, Beata Jagielska, Barbara Alicja Jereczek-Fossa, Bartosz Krakowiak, Maciej Krzakowski, Jakub Kucharz, Bonnie Ky, Ewa Lech-Marańda, Daniel Lenihan, Teresa López-Fernández, Alexander Lyon, Raúl Córdoba Mascuñano, Peter van der Meer, Mariana Mirabel, Patrycja Ozdowska, Piotr Rutkowski, Sebastian Szmit, Aaron Sverdlov, Mateusz Tajstra

NIO-PIB integruje opiekę onkologiczną i geriatryczną