Reforma opieki onkologicznej w Polsce oparta na strukturze Krajowej Sieci Onkologicznej (KSO) i trzystopniowym modelu SOLO (Specjalistycznych Ośrodkach Leczenia Onkologicznego) to jeden z najambitniejszych projektów transformacyjnych w ochronie zdrowia ostatnich lat. Zakładanym celem zmian jest nie tylko poprawa organizacji leczenia, ale przede wszystkim realna poprawa jakości życia i przeżywalności pacjentów onkologicznych.
Ale czy ten nowy model (opieki onkologicznej w Polsce: Specjalistyczne Ośrodki Leczenia Onkologicznego SOLO) rzeczywiście odpowiada na potrzeby pacjentów? Czy przekłada się na konkretne korzyści dla chorych na nowotwory? I wreszcie: czy system jest gotowy na jego wdrożenie? W tym artykule spróbujemy dokonać analizy, jak te zmiany mają wpłynąć na pacjenta w praktyce, a także jakie przeszkody mogą stanąć na drodze do ich skutecznego wprowadzenia.
Co pacjent zyskuje w nowym modelu opieki?
Nowy model opieki onkologicznej, oparty na strukturze Specjalistycznych Ośrodków Leczenia Onkologicznego (SOLO), to z założenia nie tylko zmiana organizacyjna – to realna poprawa jakości leczenia i doświadczenia pacjenta. Dzięki lepszej koordynacji, szybszej diagnostyce, indywidualnemu podejściu i opiece bliżej miejsca zamieszkania, pacjent zyskuje nie tylko dostęp do nowoczesnych terapii, ale przede wszystkim poczucie bezpieczeństwa, ciągłości i przewidywalności leczenia. W tym miejscu przedstawimy konkretne korzyści, jakie może przynieść ten nowy system – z perspektywy osoby chorej i jej bliskich.
Szybsza diagnostyka i rozpoczęcie leczenia
Nowy model przewiduje wprowadzenie koordynatora opieki onkologicznej, który przeprowadza pacjenta przez całą ścieżkę diagnostyczno-terapeutyczną. Dotychczas pacjent musiał sam szukać lekarzy, placówek, badań czy terapii. Obecnie ma trafić bezpośrednio do odpowiedniego poziomu SOLO, w zależności od potrzeby klinicznej, co znaczną mierą ogranicza chaos i opóźnienia. O znaczeniu i roli koordynatora pisaliśmy już m.in. w tekście: Koordynatorzy opieki onkologicznej fundamentem Krajowej Sieci Onkologicznej
Leczenie dopasowane do zaawansowania choroby
Dzięki strukturze SOLO pacjent trafia do placówki o odpowiednim poziomie referencyjności. W teorii leczenie odbywa się według precyzyjnie zdefiniowanych ścieżek postępowania klinicznego, co zmniejsza ryzyko błędów terapeutycznych i skraca czas do decyzji o wdrożeniu leczenia.
Kompleksowa i ciągła opieka
Model SOLO zakłada ścisłą współpracę między specjalistami: onkologami klinicznymi, chirurgami onkologicznymi, radioterapeutami, psychoonkologami, dietetykami i specjalistami medycyny paliatywnej. Pacjent korzysta z kompleksowej opieki bez potrzeby samodzielnego poszukiwania specjalistów.
Większy dostęp do nowoczesnych terapii
Ośrodki SOLO II i III poziomu oferują nowoczesne leczenie w ramach programów lekowych, immunoterapię oraz dostęp do badań klinicznych. Pacjenci mają więc większe szanse na zastosowanie terapii dopasowanych molekularnie do ich typu nowotworu.
Standaryzacja jakości leczenia w kraju
W ramach SOLO wdrażane są jednolite standardy postępowania diagnostyczno-terapeutycznego oraz wskaźniki jakości leczenia. Pozwala to nie tylko na poprawę opieki w skali całego kraju, ale również na monitorowanie wyników i szybką reakcję w przypadku ich pogorszenia.
Leczenie blisko domu
Model umożliwia leczenie w ośrodkach najbliższych miejscu zamieszkania pacjenta (SOLO I lub II), o ile nie ma konieczności zastosowania specjalistycznych procedur dostępnych tylko w SOLO III. To znacznie obniża stres, koszty i obciążenie logistyczne dla chorych i ich rodzin.
Karta e-DILO od 2026 roku. Co to oznacza dla pacjenta onkologicznego?
Co może nie zadziałać? Bariery i wyzwania
Choć nowy model opieki onkologicznej daje realną szansę na poprawę leczenia nowotworów w Polsce, jego wdrożenie nie jest pozbawione ryzyk. Transformacja systemu wymaga nie tylko reorganizacji placówek i zaangażowania zespołów medycznych, ale także rozwiązań legislacyjnych, finansowych i technologicznych. W tym rozdziale przyglądamy się możliwym barierom: od braków kadrowych i różnic regionalnych, przez niedoskonałości w przepływie informacji, aż po trudności w zapewnieniu równomiernego dostępu do wysokospecjalistycznych świadczeń. Zrozumienie tych wyzwań to klucz do skutecznego wdrożenia zmian.
Niedobory kadrowe i infrastrukturalne
Nie wszystkie regiony Polski mają dostęp do wyspecjalizowanych ośrodków onkologicznych czy odpowiedniej liczby specjalistów. Model SOLO może pogłębić nierówności, jeśli nie zostanie poprzedzony inwestycjami w zasoby ludzkie i sprzęt.
Opór systemowy i brak gotowości organizacyjnej
Placówki zdrowotne i personel muszą nauczyć się nowego sposobu współpracy i zarządzania pacjentem. Bez odpowiedniego wsparcia wdrożeniowego może dojść do zamieszania i utraty zaufania pacjentów.
Brak spójnego systemu informatycznego
Jednym z kluczowych filarów nowego modelu jest cyfrowe zarządzanie danymi medycznymi pacjenta. Tymczasem informatyzacja systemu zdrowia w Polsce jest nadal fragmentaryczna, a wymiana danych między placówkami często niespójna.
Niedostateczna edukacja pacjentów i lekarzy POZ
Lekarze pierwszego kontaktu oraz sami pacjenci muszą zrozumieć, jak działa nowy system i jakie mają w nim prawa oraz możliwości. Bez szeroko zakrojonej kampanii informacyjnej istnieją realne obawy, że pacjent nadal “zgubi się” w systemie.
Reforma to szansa, nie gwarancja
Nie mamy do czynienia z magicznym rozwiązaniem, które z dnia na dzień odmieni rzeczywistość. Reforma SOLO i Krajowa Sieć Onkologiczna to kierunek o dużym potencjale, ale wymaga systematycznego, konsekwentnego wdrażania i bieżącego monitorowania skuteczności.
Aby pacjent odczuł rzeczywistą poprawę, konieczne jest: realne wzmocnienie kadr medycznych, inwestycje w infrastrukturę i cyfryzację, jasne procedury i wsparcie organizacyjne, szeroka edukacja społeczna i współpraca z organizacjami pacjenckimi, przejrzysty system oceny i korekty działań. A to naszym zdaniem tylko wierzchołek “góry lodowej”.
Wciąż mamy jednak nadzieję, ze reforma opieki onkologicznej poprzez wprowadzenie modelu SOLO i Krajowej Sieci Onkologicznej może znaczną miarą poprawić los pacjentów z chorobami nowotworowymi w Polsce. Daje szansę na szybszą diagnostykę, bardziej kompleksową i nowoczesną terapię oraz standaryzację jakości leczenia.
Jednak jej skuteczność zależy od determinacji decydentów, współpracy środowiska medycznego i rzeczywistego wsparcia dla wszystkich uczestników systemu. To nie gotowy produkt, lecz proces, który musi być odpowiednio zaprojektowany, komunikowany i rozwijany z myślą o pacjencie jako najważniejszym beneficjencie zmian.
To od nas wszystkich zależy, czy z tej szansy skorzystamy.
Nowotwory złośliwe w Polsce – analiza danych Krajowego Rejestru Nowotworów
Wykaz świadczeniodawców zakwalifikowanych do Krajowej Sieci Onkologicznej z podziałem na województwa znajduje się na stronie Narodowego Funduszu Zdrowia.
Jak działa system SOLO?
SOLO I – zapewniają podstawowy poziom opieki onkologicznej, realizując kluczowe świadczenia w jednym zakresie, np.: chirurgiczne leczenie onkologiczne czy chemioterapię lub radioterapię. Ośrodki tego poziomu zajmują się diagnostyką i wdrażaniem pierwszych etapów leczenia nowotworów. Przykładem SOLO I mogą być szpitale powiatowe i miejskie, posiadające oddziały wykonujące procedury onkologiczne.
SOLO II to ośrodki drugiego poziomu referencyjnego. Te z kolei wykonują dwa zakresy świadczeń onkologicznych np.: chirurgię i chemioterapię, chemioterapię i radioterapię czy chirurgię i radioterapię. Zorganizowane wokół wielodyscyplinarnych zespołów terapeutycznych, umożliwiają kompleksową opiekę nad pacjentem. Te ośrodki działają zazwyczaj w większych miastach i dysponują większym zapleczem diagnostycznym oraz bardziej rozbudowanym zespołem specjalistów.
SOLO III posiadają najwyższy poziom referencyjności. Obejmuje on wysokospecjalistyczne ośrodki akademickie i instytuty onkologiczne, w których prowadzone są najbardziej zaawansowane terapie, badania kliniczne oraz stosuje się nowatorskie metody leczenia, takie jak terapie celowane czy immunoterapia. Ośrodki SOLO III pełnią kluczową rolę w opracowywaniu i wdrażaniu innowacyjnych strategii leczenia nowotworów oraz stanowią centra kompetencyjne dla pozostałych poziomów sieci onkologicznej.
nio.gov.pl
#SpecjalistyczneOśrodkiLeczeniaOnkologicznego #KrajowaSiećOnkologiczna #SOLO #onkologia #nowymodelopiekionkologicznej #koordynacjaleczenianowotworów #opiekaonkologicznawPolsce #leczenierakawsystemieSOLO #dostępdoterapiionkologicznych #strukturaSOLO #pacjentonkologiczny #koordynatoropiekionkologicznej #diagnostykaonkologiczna #reformasystemuonkologicznego
Krajowa Sieć Onkologiczna – Nowa era leczenia pacjentów onkologicznych w Polsce WIDEO