Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego może mieć związek nie tylko z rakiem szyjki macicy. Onkogenne typy HPV odpowiadają również za część nowotworów głowy i szyi – przede wszystkim raków części ustnej gardła, rozwijających się m.in. w migdałkach podniebiennych i nasadzie języka. Samo zakażenie jest bardzo częste i zazwyczaj ustępuje samoistnie. Ryzyko rozwoju nowotworu wiąże się przede wszystkim z przetrwałym zakażeniem typem wysokiego ryzyka. HPV nie odgrywa jednak takiej samej roli we wszystkich nowotworach głowy i szyi.
HPV to nie jeden wirus, lecz duża grupa wirusów. Niektóre typy powodują łagodne zmiany, inne określa się jako typy wysokiego ryzyka, czyli onkogenne. Jeżeli zakażenie jednym z nich utrzymuje się przez długi czas, może doprowadzić do zmian w komórkach sprzyjających rozwojowi nowotworu.
W przypadku nowotworów głowy i szyi szczególne znaczenie ma HPV typu 16. Odpowiada on za zdecydowaną większość HPV-zależnych raków części ustnej gardła.
U większości osób, które zetknęły się z HPV, nowotwór się nie rozwinie. Większość zakażeń przemija bez objawów i nie prowadzi do choroby nowotworowej.
HPV a nowotwory głowy i szyi – które nowotwory są związane z wirusem? HPV może odpowiadać za część nowotworów głowy i szyi, szczególnie raków migdałków i nasady języka. Wyjaśniamy, czym są HPV16 i p16, jakie są objawy i czy szczepienie może chronić przed zachorowaniem.
Zakażenie HPV jest częste, nowotwór – znacznie rzadszy
O tym warto pamiętać, gdy dowiadujemy się o zakażeniu HPV. Zakażenia są bardzo powszechne. Według WHO niemal wszystkie osoby aktywne seksualnie zetkną się z HPV w którymś momencie życia, zwykle bez jakichkolwiek objawów. Wirus może zakażać skórę oraz błony śluzowe, w tym okolice narządów płciowych, jamę ustną i gardło. who.int
W zdecydowanej większości przypadków układ odpornościowy opanowuje zakażenie. Ryzyko onkologiczne dotyczy przede wszystkim sytuacji, w której zakażenie onkogennym typem wirusa utrzymuje się przez długi czas i wywołuje charakterystyczne zmiany w zakażonych komórkach.
Proces prowadzący od zakażenia do powstania nowotworu trwa zwykle wiele lat. Dlatego wykrycie HPV nie oznacza: „mam raka” ani: „na pewno zachoruję na raka”.
Sam kontakt z wirusem jest nieporównanie częstszy niż rozwój choroby nowotworowej.
Z którymi nowotworami głowy i szyi najsilniej związany jest HPV?
Najsilniejszy i najlepiej udokumentowany związek dotyczy raka części ustnej gardła, czyli oropharynx.
Część ustna gardła znajduje się za jamą ustną. Obejmuje m.in.:
- migdałki podniebienne,
- nasadę, czyli tylną część języka,
- podniebienie miękkie,
- boczne i tylną ścianę gardła.
Zakażenie HPV – szczególnie HPV16 – jest uznanym czynnikiem ryzyka raka tej lokalizacji. NCI
Dlatego w dokumentacji medycznej i materiałach edukacyjnych pojawia się określenie: HPV-zależny rak części ustnej gardła.
Rak migdałka podniebiennego czy nasady języka nie jest tym samym co rak przedniej części języka albo dna jamy ustnej. Wszystkie te struktury leżą blisko siebie, ale należą do innych lokalizacji anatomicznych, a HPV nie odgrywa w nich jednakowej roli.
→ Rak części ustnej gardła a HPV – objawy, diagnostyka i leczenie
HPV nie jest przyczyną wszystkich nowotworów głowy i szyi
Określenie „nowotwory głowy i szyi” obejmuje wiele chorób rozwijających się w różnych narządach. Należą do nich m.in. raki:
- jamy ustnej,
- części ustnej gardła,
- nosogardła,
- części krtaniowej gardła,
- krtani,
- jamy nosowej i zatok,
- gruczołów ślinowych.
Różnią się one budową histologiczną, czynnikami ryzyka, przebiegiem i sposobem leczenia.
HPV ma największe znaczenie kliniczne w raku części ustnej gardła. Nie należy automatycznie nazywać każdego raka jamy ustnej, gardła czy krtani nowotworem HPV-zależnym.
Materiał genetyczny wirusa można wykryć także w niektórych guzach rozwijających się poza częścią ustną gardła. Samo wykrycie DNA HPV nie musi jednak oznaczać, że wirus był rzeczywistą przyczyną powstania danego nowotworu. Do wykazania HPV-zależności potrzebne są odpowiednie badania oraz zgodność wyniku z lokalizacją i obrazem histopatologicznym.
Szczególnie ostrożnie należy interpretować dodatni wynik p16 poza częścią ustną gardła. W tych lokalizacjach p16 nie jest tak wiarygodnym markerem HPV-zależności jak w raku płaskonabłonkowym części ustnej gardła.
HPV a „rak gardła” – tu łatwo o nieporozumienie
Pacjent często słyszy potoczne określenie: „rak gardła”. Nie mówi ono jednak, w której części gardła rozwinęła się choroba.
Gardło dzieli się na:
- część nosową,
- część ustną,
- część krtaniową.
HPV ma szczególne znaczenie przede wszystkim w części ustnej gardła. Związek raka nosogardła z wirusami wygląda inaczej – w niektórych typach tego nowotworu ważną rolę odgrywa wirus Epsteina-Barr, czyli EBV.
Dlatego po rozpoznaniu warto sprawdzić dokładną nazwę lokalizacji w dokumentacji. Informacja, że guz znajduje się w migdałku podniebiennym albo nasadzie języka, ma inne znaczenie niż samo szerokie określenie „rak gardła”.
Czy rak języka może być związany z HPV?
Odpowiedź zależy od tego, o której części języka mówimy. Przednia, ruchoma część języka należy do jamy ustnej. Nowotwory tej okolicy są klasyfikowane jako raki jamy ustnej.
Nasada języka znajduje się głębiej i należy do części ustnej gardła. To właśnie w tej lokalizacji stosunkowo często rozwijają się raki związane z HPV.
Dlatego określenie „rak języka” jest zbyt ogólne, aby ocenić znaczenie wirusa. Konieczne jest ustalenie, czy nowotwór powstał w ruchomej części języka, czy w jego nasadzie.
Jak dochodzi do zakażenia HPV w jamie ustnej i gardle?
HPV przenosi się przez bezpośredni kontakt skóry i błon śluzowych. Do transmisji może dochodzić podczas różnych form aktywności seksualnej, w tym kontaktów oralnych.
Nie można jednak na podstawie rozpoznania HPV-zależnego nowotworu ustalić:
- kiedy doszło do zakażenia,
- od kogo pochodził wirus,
- jak długo zakażenie się utrzymywało,
- czy zakażenie nastąpiło w obecnym związku.
HPV może pozostawać niewykryte i bezobjawowe przez długi czas, a rozwój nowotworu jest procesem wieloletnim. Rozpoznanie HPV-zależnej choroby nie jest więc dowodem świeżego zakażenia ani niewierności.
Czy HPV w gardle daje objawy?
Samo zakażenie jamy ustnej lub gardła najczęściej nie powoduje charakterystycznych dolegliwości. Osoba zakażona zwykle nie wie o obecności wirusa.
Objawy mogą pojawić się dopiero wtedy, gdy rozwinie się widoczna zmiana lub nowotwór. Rak części ustnej gardła może powodować m.in.:
- guz lub powiększony węzeł chłonny na szyi,
- przewlekły ból gardła,
- ból albo trudności podczas połykania,
- uczucie przeszkody w gardle,
- jednostronny ból ucha bez widocznej choroby ucha,
- zmianę lub asymetrię migdałka,
- guzek w tylnej części języka albo gardła,
- trudności z pełnym otwieraniem ust,
- problemy z poruszaniem językiem,
- niezamierzoną utratę masy ciała.
NCI wymienia guz szyi, utrzymujący się ból gardła, trudności w połykaniu i ból ucha wśród możliwych objawów raka części ustnej gardła. NCI
Dolegliwości te znacznie częściej mają przyczyny inne niż nowotwór. Wymagają jednak wyjaśnienia, jeśli nie ustępują, nasilają się albo towarzyszy im nowy guz na szyi.
→ Nowotwory głowy i szyi – objawy. Których sygnałów nie należy ignorować?
Dlaczego pierwszym objawem może być guz na szyi?
HPV-zależny rak migdałka lub nasady języka może być stosunkowo niewielki w miejscu, z którego się wywodzi. Jednocześnie komórki nowotworowe mogą przedostać się do regionalnych węzłów chłonnych.
W takiej sytuacji pacjent nie zauważa zmiany w gardle, a pierwszym sygnałem choroby staje się niebolesny guz na szyi.
Zmiany w węzłach chłonnych mogą mieć charakter torbielowaty. Z tego powodu guz szyi u osoby dorosłej bywa początkowo uznawany za łagodną torbiel. Sam obraz torbielowatej zmiany nie powinien jednak kończyć diagnostyki, zwłaszcza jeśli guz nie ustępuje.
Powiększony węzeł najczęściej ma przyczynę infekcyjną lub zapalną. Jeżeli jednak utrzymuje się, rośnie albo pojawił się bez wyraźnej infekcji, powinien zostać oceniony przez lekarza.
Czy HPV-zależny rak dotyczy tylko młodych ludzi?
Nie.
HPV-zależne nowotwory części ustnej gardła bywają opisywane jako choroby młodszych, niepalących osób. Jest to jednak uproszczenie.
Mogą występować również u pacjentów w średnim i starszym wieku. Różnią się pod pewnymi względami epidemiologicznymi od klasycznych raków głowy i szyi silnie związanych z wieloletnim paleniem tytoniu i nadmiernym spożywaniem alkoholu, ale nie są ograniczone do jednej grupy wiekowej.
Brak historii palenia nie wyklucza zatem raka części ustnej gardła. Jednocześnie palenie i zakażenie HPV mogą występować u tej samej osoby.
Jak sprawdza się, czy nowotwór jest związany z HPV?
Badania wykonuje się w materiale zawierającym tkankę nowotworową, pobranym podczas biopsji albo operacji.
W przypadku raka płaskonabłonkowego części ustnej gardła ważną rolę odgrywa ocena p16 metodą immunohistochemiczną.
p16 jest białkiem uczestniczącym w regulacji cyklu komórkowego. W HPV-zależnym raku części ustnej gardła jego ekspresja jest zwykle silna i rozlana. Dlatego p16 wykorzystuje się jako marker zastępczy biologicznego związku nowotworu z HPV.
Wynik może zostać opisany jako: p16 dodatni albo: p16 ujemny.
Dodatni wynik p16 może wskazywać na związek nowotworu z HPV, ale samo białko p16 nie jest wirusem.
Badanie p16 ocenia białko w komórkach nowotworowych. Bezpośrednie lub bardziej swoiste badania HPV mogą natomiast poszukiwać materiału genetycznego wirusa albo oznak jego aktywności biologicznej.
W określonych sytuacjach, szczególnie gdy lokalizacja guza jest nietypowa albo wyniki nie są zgodne, może być potrzebne dodatkowe badanie HPV.
→ HPV i p16 w nowotworach głowy i szyi – co oznacza wynik?
Dlaczego lokalizacja guza jest tak ważna dla wyniku p16?
Dodatni wynik p16 ma najsilniejsze i najlepiej ustalone znaczenie w raku płaskonabłonkowym części ustnej gardła.
Poza tą lokalizacją zwiększona ekspresja p16 może występować z innych powodów. Nie powinna więc być automatycznie uznawana za dowód, że nowotwór został wywołany przez HPV.
Dlatego wyniku „p16 dodatni” nie należy interpretować bez informacji:
- gdzie znajduje się guz pierwotny,
- jaki jest jego typ histologiczny,
- jak wyglądało barwienie,
- czy wykonano dodatkowe badania HPV.
Ta sama informacja może mieć inne znaczenie w raku migdałka, a inne w raku krtani, jamy ustnej czy ślinianki.
Dlaczego status HPV/p16 ma znaczenie?
HPV-zależne i HPV-niezależne raki części ustnej gardła różnią się biologicznie. Status p16 jest wykorzystywany m.in. przy określaniu stopnia zaawansowania choroby.
W klasyfikacji TNM rak części ustnej gardła p16-dodatni i p16-ujemny ocenia się według odrębnych zasad. Oznacza to, że tego samego numeru stadium nie można bezpośrednio porównywać pomiędzy tymi dwiema grupami.
HPV-zależne raki części ustnej gardła mają przeciętnie korzystniejsze rokowanie niż nowotwory HPV-niezależne tej lokalizacji. Nie oznacza to jednak, że są chorobami łagodnymi albo nie wymagają intensywnego leczenia.
Na sytuację konkretnego pacjenta wpływają również:
- wielkość i miejscowy zasięg guza,
- zajęcie węzłów chłonnych,
- obecność przerzutów odległych,
- historia palenia,
- stan ogólny chorego,
- możliwość zastosowania pełnego leczenia,
- odpowiedź na terapię.
Samego wyniku p16 nie należy więc traktować jako indywidualnej prognozy.
Czy HPV-dodatni rak leczy się inaczej?
Status HPV/p16 wpływa na klasyfikację choroby i ocenę rokowania. Nie oznacza jednak, że każdy HPV-zależny rak części ustnej gardła powinien być automatycznie leczony mniej intensywnie.
Korzystniejsze wyniki leczenia skłoniły badaczy do sprawdzania, czy u starannie wybranych chorych można ograniczyć intensywność terapii i zmniejszyć ryzyko późnych powikłań – szczególnie zaburzeń połykania, suchości w ustach oraz uszkodzeń tkanek.
Takie podejście określa się jako deeskalację leczenia.
Badania dotyczą m.in. zmniejszania dawki radioterapii, zmiany stosowanego leczenia systemowego lub dostosowania terapii po zabiegu przezustnym. Sam dodatni wynik p16 nie jest jednak wystarczającą podstawą do zastosowania „lżejszego” leczenia.
Strategia powinna wynikać z aktualnych standardów, pełnej oceny choroby i decyzji wielodyscyplinarnego zespołu. Część metod deeskalacji pozostaje przedmiotem badań klinicznych. cancer.gov
Czy HPV wpływa na wybór immunoterapii?
Status HPV/p16 i ekspresja PD-L1 to dwa odrębne biomarkery.
p16 pomaga opisać związek raka części ustnej gardła z HPV. PD-L1 jest natomiast wykorzystywane w określonych decyzjach dotyczących leczenia inhibitorami punktów kontrolnych układu odpornościowego.
Pacjent może więc mieć w dokumentacji jednocześnie: p16 dodatni oraz: PD-L1 CPS 20.
Nie ma w tym sprzeczności. Wyniki odpowiadają na inne pytania i nie można ich używać zamiennie.
→ PD-L1 i CPS – jak czytać wynik w nowotworach głowy i szyi?
Czy partner osoby z HPV-zależnym nowotworem powinien się zbadać?
Samo rozpoznanie HPV-zależnego raka części ustnej gardła u jednej osoby nie oznacza, że partner ma nowotwór ani że zachoruje w przyszłości.
Nie ma obecnie zalecanego badania przesiewowego, które pozwalałoby wykrywać HPV-zależnego raka części ustnej gardła u zdrowych osób bez objawów. Nie istnieje odpowiednik cytologii lub szyjkowego testu HPV przeznaczony do rutynowego badania gardła.
Jeżeli partner nie ma żadnych dolegliwości, rozpoznanie choroby u bliskiej osoby nie jest samo w sobie wskazaniem do przypadkowego wykonywania wymazów z gardła. Jeżeli jednak pojawi się utrzymujący się ból gardła, problem z połykaniem, jednostronny ból ucha albo guz na szyi, potrzebna jest konsultacja lekarska – niezależnie od choroby partnera.
Warto również sprawdzić, czy partner może skorzystać ze szczepienia przeciw HPV zgodnie z aktualnymi zaleceniami.
Czy można zrobić test HPV z gardła?
Technicznie można wykrywać materiał genetyczny HPV w próbkach pobranych z jamy ustnej lub gardła. Nie oznacza to jednak, że takie badanie jest uznanym testem przesiewowym.
Obecnie nie ma populacyjnego programu badań pozwalającego wykrywać HPV-zależnego raka części ustnej gardła przed pojawieniem się objawów. Rutynowe testowanie zakażenia HPV nie jest zalecane poza określonymi wskazaniami klinicznymi. cdc.gov
Dodatni wynik wymazu u osoby bez objawów nie pozwala wiarygodnie przewidzieć, czy zakażenie się utrzyma ani czy kiedykolwiek doprowadzi do nowotworu. Wynik ujemny również nie daje trwałej ochrony, ponieważ odnosi się jedynie do materiału pobranego w danym momencie.
Dlatego komercyjny „test HPV z gardła” nie jest odpowiednikiem testu HPV wykorzystywanego w profilaktyce raka szyjki macicy.
Czy po rozpoznaniu HPV-zależnego raka trzeba unikać bliskości z partnerem?
Rozpoznanie nowotworu nie pozwala ustalić, kiedy nastąpiło zakażenie. W stałych związkach partnerzy mogli mieć kontakt z tym samym typem HPV wiele lat wcześniej.
Samo rozpoznanie raka nie jest zwykle powodem, aby rezygnować z bliskości z partnerem. Wątpliwości dotyczące współżycia mogą jednak zależeć również od leczenia, samopoczucia pacjenta, zmian w jamie ustnej oraz innych problemów zdrowotnych, dlatego warto omówić je z lekarzem.
Prezerwatywy i inne bariery mogą ograniczać ryzyko transmisji HPV, ale nie eliminują go całkowicie, ponieważ wirus może znajdować się na skórze nieosłoniętej zabezpieczeniem. who.int
Czy można zarazić się rakiem?
Nie.
Rak nie jest chorobą zakaźną i nie przenosi się pomiędzy ludźmi podczas codziennego kontaktu, pocałunków ani współżycia.
Przenoszony może być wirus HPV, a nie nowotwór. U niewielkiej części zakażonych osób przetrwałe zakażenie może po wielu latach uczestniczyć w rozwoju choroby nowotworowej.
Czy szczepienie przeciw HPV chroni przed nowotworami głowy i szyi?
Szczepienie zapobiega nowym zakażeniom typami HPV objętymi szczepionką. Obejmuje to typy odpowiedzialne za zdecydowaną większość HPV-zależnych raków części ustnej gardła.
CDC wskazuje, że szczepionka chroni przed typami HPV mogącymi powodować nowotwory części ustnej gardła, dlatego może im również zapobiegać. cdc.gov
Największą korzyść przynosi szczepienie wykonane przed kontaktem z wirusem, dlatego programy profilaktyczne koncentrują się na dzieciach i młodzieży. Możliwość szczepienia osób dorosłych zależy od wieku, dotychczasowego zaszczepienia i indywidualnej sytuacji.
Szczepienie:
- zapobiega nowym zakażeniom,
- nie usuwa już istniejącego zakażenia,
- nie leczy zmian nowotworowych,
- nie zastępuje diagnostyki objawów.
Osoba, która przebyła zakażenie jednym typem HPV, nadal może odnieść korzyść z ochrony przed innymi typami zawartymi w szczepionce. Decyzję dotyczącą szczepienia warto omówić z lekarzem.
HPV, palenie papierosów i alkohol – czy jedno wyklucza drugie?
Nie.
Zakażenie HPV i używanie tytoniu nie są czynnikami wzajemnie się wykluczającymi. Pacjent z HPV-zależnym nowotworem może palić obecnie albo mieć wieloletnią historię palenia.
Palenie ma znaczenie również po rozpoznaniu HPV-zależnego raka części ustnej gardła. Może wpływać na rokowanie, ryzyko powikłań leczenia oraz możliwość rozwoju kolejnych nowotworów.
Informacja o HPV nie powinna więc prowadzić do wniosku: „Skoro przyczyną był wirus, palenie nie ma już znaczenia”.
Zaprzestanie palenia pozostaje ważnym elementem postępowania przed leczeniem, podczas terapii i po jej zakończeniu.
Czy można usunąć HPV z organizmu?
Nie ma leku, który rutynowo podaje się po to, aby usunąć bezobjawowe zakażenie HPV z jamy ustnej lub gardła.
W większości przypadków układ odpornościowy sam opanowuje zakażenie. Leczy się natomiast skutki działania wirusa – np. określone zmiany przednowotworowe lub nowotworowe – jeśli zostaną rozpoznane.
Nie należy stosować na własną rękę preparatów reklamowanych jako „leczenie HPV” albo „oczyszczanie organizmu z wirusa”. Nie zastępują one diagnostyki ani leczenia onkologicznego.
Co można zrobić, aby zmniejszyć ryzyko?
Najważniejszym narzędziem profilaktyki zakażeń onkogennymi typami HPV jest szczepienie.
Znaczenie mają również:
- nieużywanie tytoniu,
- ograniczenie spożycia alkoholu,
- dbanie o zdrowie jamy ustnej,
- konsultowanie utrzymujących się objawów,
- unikanie samodzielnego leczenia guza na szyi lub przewlekłego bólu gardła kolejnymi antybiotykami bez ustalenia przyczyny.
Nie dysponujemy obecnie standardowym badaniem przesiewowym pozwalającym wykrywać HPV-zależnego raka części ustnej gardła w całej populacji osób bez objawów. Dlatego ważna pozostaje znajomość sygnałów, które wymagają diagnostyki.
HPV w wyniku nie mówi, od kogo pochodziło zakażenie
Rozpoznanie HPV-zależnego nowotworu może wywoływać pytania, których pacjent wstydzi się zadać:
Od kogo się zaraziłem?
Kiedy to się stało?
Czy zaraziłem partnera?
Czy wynik oznacza zdradę?
Na podstawie rozpoznania raka nie można odpowiedzieć na te pytania.
HPV jest powszechnym wirusem, zakażenie może pozostawać niewykryte przez wiele lat, a rozwój choroby nowotworowej jest procesem długotrwałym.
Informację o HPV należy więc traktować przede wszystkim jako dane medyczne potrzebne do prawidłowej klasyfikacji i leczenia choroby, a nie jako narzędzie do odtwarzania historii zakażenia czy życia intymnego pacjenta.
Najważniejsze informacje o HPV i nowotworach głowy i szyi
HPV ma największe znaczenie w raku części ustnej gardła, zwłaszcza w nowotworach migdałków podniebiennych i nasady języka.
Nie każdy rak jamy ustnej, gardła czy krtani jest związany z HPV.
Zakażenie HPV jest bardzo częste, ale tylko niewielka część przetrwałych zakażeń onkogennym typem wirusa prowadzi do nowotworu.
Dodatni wynik p16 nie jest bezpośrednim testem wykrywającym HPV. Jego znaczenie zależy przede wszystkim od lokalizacji guza.
HPV-zależny rak części ustnej gardła ma statystycznie korzystniejsze rokowanie, ale nadal wymaga pełnej diagnostyki i odpowiedniego leczenia.
Szczepienie przeciw HPV jest profilaktyką nowych zakażeń. Nie leczy już istniejącego zakażenia ani nowotworu.
FAQ: HPV a nowotwory głowy i szyi
Czy HPV może powodować raka gardła?
Tak, ale określenie „rak gardła” jest bardzo szerokie. Onkogenne typy HPV, przede wszystkim HPV16, są uznanym czynnikiem przyczynowym części raków części ustnej gardła, zwłaszcza migdałków podniebiennych i nasady języka.
Czy HPV powoduje raka krtani?
Najsilniejszy i najlepiej potwierdzony związek dotyczy raka części ustnej gardła. HPV może być wykrywane w niektórych rakach innych lokalizacji, ale nie należy automatycznie uznawać każdego raka krtani za HPV-zależny.
Czy HPV może powodować raka języka?
HPV ma znaczenie przede wszystkim w raku nasady języka, która należy do części ustnej gardła. Nowotwór ruchomej, przedniej części języka jest klasyfikowany jako rak jamy ustnej i ma inną charakterystykę.
Czy zakażenie HPV oznacza, że zachoruję na raka?
Nie. Zakażenia HPV są bardzo częste, a większość ustępuje bez leczenia i nie prowadzi do nowotworu.
Czy p16 dodatni oznacza HPV?
W raku płaskonabłonkowym części ustnej gardła silna i rozlana ekspresja p16 jest szeroko wykorzystywana jako marker zastępczy HPV-zależności. p16 nie jest jednak bezpośrednim testem wykrywającym wirusa.
Czy HPV-dodatni rak części ustnej gardła ma lepsze rokowanie?
W ujęciu populacyjnym HPV-zależne raki tej lokalizacji rokują przeciętnie lepiej niż nowotwory HPV-niezależne. Rokowania konkretnej osoby nie można jednak określić wyłącznie na podstawie HPV lub p16.
Czy HPV-dodatni rak wymaga łagodniejszego leczenia?
Nie automatycznie. Dodatni status HPV/p16 nie jest samodzielną podstawą do zmniejszenia intensywności terapii. Leczenie dobiera się do całego obrazu choroby.
Czy partner osoby z HPV-zależnym rakiem powinien wykonać test HPV z gardła?
Nie ma obecnie zalecanego badania przesiewowego HPV jamy ustnej lub gardła dla zdrowych osób bez objawów.
Czy szczepienie przeciw HPV chroni przed rakiem gardła?
Szczepionka chroni przed typami HPV odpowiedzialnymi za większość HPV-zależnych raków części ustnej gardła i może zapobiegać tym nowotworom. Nie leczy jednak istniejącego zakażenia ani rozpoznanego raka.
Czy można zarazić się rakiem od partnera?
Nie. Nowotwór nie jest chorobą zakaźną. Przenoszony może być HPV, a nie rak.
Guzy mózgu pozostają jednym z najtrudniejszych wyzwań onkologii. Eksperci: choruje nie tylko pacjent
• Artykuł zaktualizowano: