Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków zatwierdziła sacituzumab govitecan-hziy w dwóch nowych wskazaniach dotyczących pierwszej linii leczenia dorosłych pacjentów z nieoperacyjnym, miejscowo zaawansowanym lub przerzutowym potrójnie ujemnym rakiem piersi. Lek może być stosowany samodzielnie u chorych, którzy nie kwalifikują się do terapii opartej na inhibitorze PD-1 lub PD-L1, a także w skojarzeniu z pembrolizumabem u pacjentów z ekspresją PD-L1 na poziomie CPS wynoszącym co najmniej 10.
Decyzję ogłoszono 24 czerwca 2026 roku. Jej podstawą były wyniki dwóch randomizowanych badań klinicznych III fazy: ASCENT-03 oraz ASCENT-04/KEYNOTE-D19. W obu badaniach oceniano zastosowanie sacituzumabu govitecanu już na początku systemowego leczenia zaawansowanej choroby, a nie — jak w dotychczasowych schematach — dopiero po wcześniejszych liniach terapii.
Dwa wskazania dla różnych grup pacjentów
Pierwsze zatwierdzone przez FDA wskazanie obejmuje sacituzumab govitecan stosowany w monoterapii, czyli bez pembrolizumabu. Takie leczenie może być zastosowane w pierwszej linii u dorosłych pacjentów z nieoperacyjnym, miejscowo zaawansowanym lub przerzutowym potrójnie ujemnym rakiem piersi, którzy nie są kandydatami do terapii opartej na inhibitorach PD-1 lub PD-L1.
Drugie wskazanie dotyczy połączenia sacituzumabu govitecanu z pembrolizumabem. Schemat przeznaczony jest dla pacjentów z takim samym stopniem zaawansowania choroby, ale z potwierdzoną ekspresją PD-L1. Zgodnie z warunkami rejestracji wartość CPS musi wynosić co najmniej 10, a wynik powinien zostać określony za pomocą testu autoryzowanego przez FDA. Zamiast klasycznej dożylnej postaci pembrolizumabu możliwe jest również zastosowanie sacituzumabu govitecanu w skojarzeniu z pembrolizumabem i berahialuronidazą alfa-pmph, dostępnymi w Stanach Zjednoczonych jako Keytruda Qlex.
Badanie ASCENT-03: monoterapia zamiast chemioterapii
Skuteczność sacituzumabu govitecanu stosowanego samodzielnie oceniono w wieloośrodkowym, otwartym i randomizowanym badaniu ASCENT-03. Uczestniczyło w nim 558 pacjentów z nieoperacyjnym, miejscowo zaawansowanym lub przerzutowym potrójnie ujemnym rakiem piersi, którzy nie otrzymywali wcześniej leczenia systemowego z powodu zaawansowanej choroby i nie kwalifikowali się do terapii inhibitorami PD-1 lub PD-L1. Pacjentów przydzielono losowo w stosunku 1:1 do leczenia sacituzumabem govitecanem albo do terapii wybranej przez lekarza. W grupie kontrolnej stosowano nab-paklitaksel, paklitaksel lub gemcytabinę w połączeniu z karboplatyną.
Sacituzumab govitecan podawano w pierwszym i ósmym dniu każdego 21-dniowego cyklu. Schematy w ramieniu kontrolnym różniły się zależnie od wybranego leczenia: paklitaksel i nab-paklitaksel stosowano w pierwszym, ósmym i piętnastym dniu cyklu trwającego 28 dni, natomiast gemcytabinę z karboplatyną — w pierwszym i ósmym dniu cyklu 21-dniowego.
Mediana czasu bez progresji wydłużyła się o 2,8 miesiąca
Głównym punktem końcowym badania ASCENT-03 było przeżycie wolne od progresji choroby, oceniane przez niezależny, zaślepiony zespół ekspertów zgodnie z kryteriami RECIST w wersji 1.1. Oceniano zatem czas od rozpoczęcia leczenia do pogorszenia choroby albo zgonu pacjenta.
Mediana przeżycia wolnego od progresji wyniosła 9,7 miesiąca w grupie otrzymującej sacituzumab govitecan i 6,9 miesiąca w grupie leczonej zgodnie z wyborem lekarza. Współczynnik ryzyka progresji lub zgonu wyniósł 0,62, przy 95-procentowym przedziale ufności od 0,50 do 0,77. Różnica była istotna statystycznie.
Wynik oznacza, że w analizowanym okresie zastosowanie sacituzumabu govitecanu wiązało się z obniżeniem ryzyka progresji choroby lub zgonu o 38 proc. w porównaniu z chemioterapią wybraną przez lekarza.
Potwierdzoną obiektywną odpowiedź na leczenie stwierdzono u 50 proc. pacjentów otrzymujących sacituzumab govitecan oraz u 47 proc. chorych w grupie kontrolnej. W chwili analizy dane dotyczące przeżycia całkowitego nie były jeszcze dojrzałe, dlatego nie można obecnie stwierdzić, czy obserwowana poprawa kontroli choroby przełoży się również na wydłużenie życia pacjentów.
ASCENT-04: sacituzumab govitecan z pembrolizumabem
Drugą podstawą decyzji FDA było badanie ASCENT-04, prowadzone również pod nazwą KEYNOTE-D19. Objęło ono 443 pacjentów z miejscowo zaawansowanym lub przerzutowym potrójnie ujemnym rakiem piersi, którzy nie otrzymywali wcześniej systemowego leczenia zaawansowanej choroby. Warunkiem udziału w badaniu była ekspresja PD-L1 z wynikiem CPS wynoszącym co najmniej 10. Oznaczenie przeprowadzano za pomocą testu PD-L1 IHC 22C3 pharmDx.
Pacjentów przydzielono losowo do jednej z dwóch grup. W pierwszej stosowano sacituzumab govitecan w pierwszym i ósmym dniu 21-dniowego cyklu oraz pembrolizumab w pierwszym dniu każdego cyklu. W grupie kontrolnej pembrolizumab łączono z jednym z wybranych schematów chemioterapii: nab-paklitakselem, paklitakselem albo gemcytabiną i karboplatyną.
Dłuższa kontrola choroby u pacjentów z PD-L1 CPS co najmniej 10
W badaniu ASCENT-04/KEYNOTE-D19 mediana przeżycia wolnego od progresji wyniosła 11,2 miesiąca w grupie otrzymującej sacituzumab govitecan z pembrolizumabem. W grupie leczonej pembrolizumabem w połączeniu z chemioterapią mediana wyniosła 7,8 miesiąca.
Współczynnik ryzyka progresji choroby lub zgonu wyniósł 0,65, przy 95-procentowym przedziale ufności od 0,51 do 0,84. Oznacza to obniżenie ryzyka progresji lub zgonu o 35 proc. w grupie otrzymującej sacituzumab govitecan z pembrolizumabem w porównaniu z pembrolizumabem połączonym z chemioterapią wybraną przez lekarza.
Potwierdzoną obiektywną odpowiedź na leczenie uzyskano u 61 proc. pacjentów otrzymujących sacituzumab govitecan z pembrolizumabem oraz u 55 proc. pacjentów w grupie kontrolnej. Także w tym badaniu dane dotyczące przeżycia całkowitego były w chwili analizy niedojrzałe.
FDA zobowiązała producentów do przedstawienia końcowej analizy przeżycia całkowitego. Zgodnie z dokumentacją rejestracyjną zakończenie badania ASCENT-04 planowane jest na marzec 2027 roku, a złożenie raportu końcowego na wrzesień 2027 roku.
Znaczenie oznaczenia PD-L1
Wybór jednego z dwóch zatwierdzonych schematów zależy między innymi od możliwości zastosowania immunoterapii oraz od wyniku badania ekspresji PD-L1. Wskazanie obejmujące sacituzumab govitecan z pembrolizumabem dotyczy wyłącznie pacjentów, u których wartość CPS wynosi co najmniej 10. CPS, czyli Combined Positive Score, jest wskaźnikiem uwzględniającym komórki nowotworowe oraz określone komórki układu odpornościowego wykazujące ekspresję PD-L1. Wynik badania może mieć znaczenie przy kwalifikacji do leczenia immunoterapią, ale jego interpretacja powinna należeć do zespołu prowadzącego terapię.
U pacjentów, którzy nie mogą otrzymać inhibitora PD-1 lub PD-L1, FDA zatwierdziła sacituzumab govitecan jako samodzielne leczenie pierwszej linii. Komunikat FDA nie wymienia jednej, uniwersalnej przyczyny wykluczającej immunoterapię. Kwalifikacja powinna uwzględniać indywidualną sytuację kliniczną chorego oraz przeciwwskazania do stosowania określonych leków.
Jak podawany jest sacituzumab govitecan?
Zalecana dawka sacituzumabu govitecanu — zarówno w monoterapii, jak i w połączeniu z pembrolizumabem — wynosi 10 mg na kilogram masy ciała. Lek podawany jest w infuzji dożylnej w pierwszym i ósmym dniu każdego 21-dniowego cyklu. Leczenie powinno być kontynuowane do czasu progresji choroby albo wystąpienia nieakceptowalnej toksyczności. Dawkowanie pembrolizumabu lub pembrolizumabu w połączeniu z berahialuronidazą alfa-pmph określają informacje o poszczególnych produktach.
Neutropenia i biegunka objęte najwyższym poziomem ostrzeżenia
Informacja o sacituzumabie govitecanie zawiera tzw. boxed warning, czyli wyróżnione ostrzeżenie dotyczące poważnego ryzyka neutropenii i biegunki. Neutropenia oznacza obniżenie liczby neutrofili, które uczestniczą w ochronie organizmu przed zakażeniami. Jej wystąpienie może wymagać dodatkowego monitorowania, czasowego przerwania leczenia, zmniejszenia dawki lub wdrożenia odpowiedniego postępowania.
Ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczą również reakcji nadwrażliwości i reakcji związanych z infuzją, nudności i wymiotów, zmniejszonej aktywności enzymu UGT1A1 oraz toksycznego działania na zarodek i płód.
W przypadku pembrolizumabu dokumentacja obejmuje ostrzeżenia dotyczące działań niepożądanych związanych z aktywacją układu odpornościowego, reakcji związanych z infuzją, powikłań allogenicznego przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych oraz toksycznego wpływu na zarodek i płód.
Pacjent powinien niezwłocznie zgłaszać zespołowi prowadzącemu między innymi gorączkę, objawy zakażenia, nasiloną lub utrzymującą się biegunkę, trudności z oddychaniem, wysypkę oraz inne nowe albo nasilające się dolegliwości. O sposobie monitorowania leczenia i ewentualnej zmianie dawkowania każdorazowo decyduje lekarz.
Rejestracja przeprowadzona w ramach Project Orbis
Ocena nowych wskazań została przeprowadzona w ramach Project Orbis — inicjatywy Centrum Doskonałości Onkologicznej FDA, która umożliwia równoległe składanie i ocenianie dokumentacji dotyczącej leków przeciwnowotworowych przez organy regulacyjne z kilku państw. Przy tej procedurze FDA współpracowała z australijską Therapeutic Goods Administration, izraelskim Ministerstwem Zdrowia, brazylijską agencją ANVISA, Health Canada oraz szwajcarskim Swissmedic. W chwili opublikowania komunikatu postępowania prowadzone przez pozostałe organy regulacyjne nadal trwały. FDA poinformowała również, że zatwierdziła oba wnioski miesiąc przed wyznaczonym terminem.
Decyzja FDA nie oznacza automatycznej dostępności w Polsce
Zatwierdzenie wydane przez FDA dotyczy stosowania leków w Stanach Zjednoczonych. Nie jest ono równoznaczne z rejestracją tych samych wskazań na terenie Unii Europejskiej ani z objęciem terapii refundacją w Polsce. Dostępność określonego schematu dla polskich pacjentów zależy od decyzji europejskich i krajowych organów regulacyjnych, zakresu wskazań zawartych w charakterystykach produktów leczniczych, zasad refundacji oraz warunków obowiązujących programów lekowych. Znaczenie ma również indywidualna kwalifikacja pacjenta, uwzględniająca między innymi stopień zaawansowania choroby, wcześniejsze leczenie, wynik oznaczenia PD-L1, stan ogólny i przeciwwskazania do poszczególnych metod terapii.
Co to oznacza dla pacjenta?
Decyzja FDA wprowadza w Stanach Zjednoczonych możliwość zastosowania sacituzumabu govitecanu już w pierwszej linii leczenia nieoperacyjnego, miejscowo zaawansowanego lub przerzutowego potrójnie ujemnego raka piersi.
U pacjentów, którzy nie kwalifikują się do terapii inhibitorem PD-1 lub PD-L1, lek może być stosowany samodzielnie. U chorych z ekspresją PD-L1 na poziomie CPS wynoszącym co najmniej 10 sacituzumab govitecan może być łączony z pembrolizumabem.
W obu badaniach zastosowanie sacituzumabu govitecanu wydłużało medianę czasu bez progresji choroby w porównaniu ze schematami opartymi na chemioterapii. Nie wiadomo jeszcze, czy nowe leczenie wydłuża również przeżycie całkowite, ponieważ dane w tym zakresie pozostają niedojrzałe.
Dla pacjentów w Polsce decyzja FDA jest informacją o zmianie standardu rejestracyjnego w Stanach Zjednoczonych, ale nie oznacza automatycznej możliwości zastosowania ani refundacji tych schematów w krajowym systemie. Możliwe opcje leczenia należy omówić z prowadzącym onkologiem.
Nowa metoda leczenia raka piersi w Krakowie. Szpital wykonał pierwsze krioablacje
Przerzutowy rak piersi – nowe wytyczne ESMO porządkują nowoczesne leczenie
Jakie nowe wskazania zatwierdziła FDA?
FDA zatwierdziła sacituzumab govitecan w pierwszej linii leczenia dorosłych pacjentów z nieoperacyjnym, miejscowo zaawansowanym lub przerzutowym potrójnie ujemnym rakiem piersi. Lek może być stosowany samodzielnie u pacjentów niekwalifikujących się do terapii inhibitorem PD-1 lub PD-L1 albo razem z pembrolizumabem u chorych z PD-L1 CPS wynoszącym co najmniej 10.
Czy sacituzumab govitecan może zastąpić chemioterapię?
W badaniach rejestracyjnych sacituzumab govitecan był porównywany ze schematami chemioterapii wybranymi przez lekarza. Decyzja FDA pozwala na jego zastosowanie jako leczenia pierwszej linii u pacjentów spełniających warunki danego wskazania. O wyborze terapii decyduje lekarz na podstawie indywidualnej sytuacji pacjenta.
Czy przed leczeniem trzeba zbadać PD-L1?
Badanie PD-L1 jest konieczne przy kwalifikacji do schematu łączącego sacituzumab govitecan z pembrolizumabem. Wartość CPS musi wynosić co najmniej 10. Wskazanie do monoterapii sacituzumabem govitecanem dotyczy natomiast pacjentów, którzy nie są kandydatami do leczenia inhibitorami PD-1 lub PD-L1.
Jakie wyniki uzyskano w badaniu ASCENT-03?
Mediana przeżycia wolnego od progresji wyniosła 9,7 miesiąca w grupie leczonej sacituzumabem govitecanem i 6,9 miesiąca w grupie otrzymującej chemioterapię wybraną przez lekarza. Ryzyko progresji lub zgonu było niższe o 38 proc.
Jakie wyniki uzyskano w badaniu ASCENT-04?
Mediana przeżycia wolnego od progresji wyniosła 11,2 miesiąca podczas leczenia sacituzumabem govitecanem i pembrolizumabem oraz 7,8 miesiąca w grupie otrzymującej pembrolizumab z chemioterapią. Ryzyko progresji lub zgonu było niższe o 35 proc.
Czy wykazano wydłużenie życia pacjentów?
Nie można jeszcze tego potwierdzić. W obu badaniach dane dotyczące przeżycia całkowitego były niedojrzałe w momencie analiz będących podstawą decyzji FDA.
Jak podawany jest sacituzumab govitecan?
Zalecana dawka wynosi 10 mg na kilogram masy ciała. Lek podawany jest dożylnie w pierwszym i ósmym dniu każdego 21-dniowego cyklu.
Jakie są najważniejsze zagrożenia związane z leczeniem?
Najsilniej wyróżnione ostrzeżenie dotyczy neutropenii oraz biegunki. Możliwe są również reakcje nadwrażliwości i reakcje związane z infuzją, nudności, wymioty oraz inne działania niepożądane. Leczenie wymaga regularnej kontroli medycznej.
Czy nowe wskazania obowiązują w Polsce?
Decyzja dotyczy Stanów Zjednoczonych. Nie oznacza automatycznej rejestracji wskazań w Unii Europejskiej ani refundacji leczenia w Polsce.
Źródło: U.S. Food and Drug Administration, „FDA approves sacituzumab govitecan-hziy as monotherapy and in combination with pembrolizumab for first-line treatment of triple-negative breast cancer”, 24 czerwca 2026 roku.
ClinicalTrials.gov, ASCENT-03, NCT05382299, badanie sacituzumabu govitecanu w porównaniu z leczeniem wybranym przez lekarza u pacjentów z wcześniej nieleczonym, miejscowo zaawansowanym lub przerzutowym potrójnie ujemnym rakiem piersi.
ClinicalTrials.gov, ASCENT-04/KEYNOTE-D19, NCT05382286, badanie sacituzumabu govitecanu z pembrolizumabem w porównaniu z pembrolizumabem i chemioterapią.
U.S. Food and Drug Administration, dokumenty zatwierdzające nowe wskazania dla sacituzumabu govitecanu i pembrolizumabu, BLA 761115/S-064 oraz BLA 125514/S-187.
Płat DIEP w rekonstrukcji piersi. Wykorzystuje tkanki z brzucha bez uszkadzania mięśni
Nawrót raka piersi a styl życia – co może zmniejszyć ryzyko?
• Artykuł zaktualizowano:
