Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków zatwierdziła zidesamtinib w leczeniu dorosłych pacjentów z miejscowo zaawansowanym lub przerzutowym niedrobnokomórkowym rakiem płuca z rearanżacją genu ROS1. Nowa terapia jest przeznaczona dla chorych, którzy wcześniej otrzymali co najmniej jeden inhibitor kinazy tyrozynowej ROS1.
Decyzja FDA z 22 lipca 2026 roku dotyczy zidesamtinibu, dostępnego w Stanach Zjednoczonych pod nazwą handlową Jideytro. Rejestrację oparto na wynikach badania ARROS-1, obejmującego pacjentów z wcześniej leczonym, zaawansowanym niedrobnokomórkowym rakiem płuca z rearanżacją ROS1.
Nowa opcja po wcześniejszym leczeniu inhibitorami ROS1
Zidesamtinib został zatwierdzony dla dorosłych z miejscowo zaawansowanym lub przerzutowym niedrobnokomórkowym rakiem płuca, u których stwierdzono rearanżację ROS1 i którzy przeszli wcześniej leczenie przynajmniej jednym inhibitorem kinazy tyrozynowej skierowanym przeciwko ROS1. Oznacza to, że lek nie został zarejestrowany jako terapia pierwszego wyboru dla wszystkich chorych z takim rozpoznaniem. Jego zastosowanie obejmuje pacjentów, u których choroba była wcześniej leczona terapią ukierunkowaną molekularnie, a następnie konieczne stało się wdrożenie kolejnego leczenia. Rearanżacja ROS1 jest zmianą molekularną, której identyfikacja pozwala zakwalifikować pacjenta do leczenia celowanego. Decyzja o wyborze terapii wymaga zatem potwierdzenia obecności odpowiedniej nieprawidłowości w materiale nowotworowym oraz uwzględnienia historii wcześniejszego leczenia.
Badanie ARROS-1 podstawą decyzji FDA
Skuteczność zidesamtinibu oceniono w badaniu ARROS-1, oznaczonym numerem NCT05118789. Jest to wieloośrodkowe, otwarte badanie fazy I/II, prowadzone bez grupy kontrolnej i obejmujące kilka kohort pacjentów z zaawansowanymi nowotworami wykazującymi rearanżację ROS1. Populacja uwzględniona w analizie skuteczności liczyła 117 pacjentów z wcześniej leczonym, miejscowo zaawansowanym lub przerzutowym niedrobnokomórkowym rakiem płuca ROS1-dodatnim. Wśród nich 59 osób otrzymało wcześniej jeden inhibitor ROS1, natomiast 58 pacjentów było leczonych co najmniej dwoma takimi lekami. Wcześniej stosowane terapie obejmowały między innymi lorlatynib, repotrektynib i taletrektynib. Analizowana grupa odpowiadała więc populacji pacjentów, u których leczenie ukierunkowane na ROS1 było już wcześniej prowadzone, niekiedy z wykorzystaniem kilku kolejnych inhibitorów kinazy tyrozynowej.
Głównymi miarami skuteczności były potwierdzony odsetek obiektywnych odpowiedzi na leczenie oraz czas utrzymywania się odpowiedzi. Ocenę przeprowadziła niezależna, zaślepiona komisja centralna zgodnie z kryteriami RECIST w wersji 1.1. W całej populacji objętej analizą obiektywną odpowiedź na leczenie odnotowano u 44 proc. pacjentów. Przedział ufności wynosił od 34 do 53 proc. Spośród chorych, którzy odpowiedzieli na terapię, u 82 proc. odpowiedź utrzymywała się przez co najmniej sześć miesięcy, a u 69 proc. przez co najmniej 12 miesięcy. Wyniki różniły się w zależności od liczby wcześniejszych terapii skierowanych przeciwko ROS1. W grupie pacjentów, którzy otrzymali wcześniej jeden inhibitor ROS1, odsetek obiektywnych odpowiedzi wyniósł 49 proc., przy 95-procentowym przedziale ufności od 36 do 63 proc. Wśród 58 chorych leczonych wcześniej co najmniej dwoma inhibitorami ROS1 odpowiedź stwierdzono u 38 proc. pacjentów. W tej grupie 95-procentowy przedział ufności wynosił od 26 do 52 proc. Dane wskazują, że odpowiedzi obserwowano również u chorych intensywniej leczonych, choć odsetek odpowiedzi był niższy niż w grupie po jednym wcześniejszym inhibitorze. Ze względu na jednoramienny charakter badania wyniki opisują aktywność zidesamtinibu w badanej populacji, ale nie stanowią bezpośredniego porównania jego skuteczności z inną terapią.
Zalecana dawka zidesamtinibu wynosi 100 mg doustnie raz na dobę. Lek może być przyjmowany z posiłkiem lub niezależnie od jedzenia. Leczenie powinno być kontynuowane do czasu progresji choroby lub wystąpienia nieakceptowalnej toksyczności. Szczegółowe zasady dotyczące stosowania leku, ewentualnego przerywania terapii i modyfikowania dawki określa informacja o produkcie.
Informacja dotycząca stosowania zidesamtinibu zawiera ostrzeżenia odnoszące się do działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego oraz możliwości wydłużenia odstępu QTc, czyli zaburzenia aktywności elektrycznej serca, które może zwiększać ryzyko nieprawidłowego rytmu serca. Wśród pozostałych zagrożeń wymieniono śródmiąższową chorobę płuc i zapalenie płuc, złamania kości, bóle mięśni związane ze wzrostem aktywności kinazy kreatynowej, toksyczne działanie na trzustkę oraz ryzyko uszkodzenia płodu. W praktyce oznacza to konieczność obserwacji pacjenta pod kątem nowych lub nasilających się objawów neurologicznych, oddechowych, mięśniowych oraz innych nieprawidłowości mogących wskazywać na rozwój powikłań. Zakres badań kontrolnych i sposób postępowania powinny być ustalane przez lekarza prowadzącego zgodnie z informacją o leku i indywidualną sytuacją chorego.
Rejestracja w przyspieszonej procedurze oceny. Wniosek dotyczący zidesamtinibu oceniano w ramach programu Real-Time Oncology Review. Rozwiązanie to umożliwia przekazywanie części danych do FDA jeszcze przed złożeniem całego wniosku rejestracyjnego i ma usprawnić ocenę wybranych terapii onkologicznych. Producent skorzystał również z narzędzia Assessment Aid, czyli dobrowolnego dokumentu przygotowywanego w celu ułatwienia regulatorowi analizy danych. FDA zakończyła ocenę i zatwierdziła lek dwa miesiące przed planowanym terminem podjęcia decyzji. Zidesamtinib otrzymał ponadto status leku sierocego. Amerykańska rejestracja nie oznacza automatycznego dopuszczenia leku do obrotu ani jego refundacji w Polsce lub Unii Europejskiej. Dostępność terapii dla polskich pacjentów zależy od odrębnych decyzji europejskich i krajowych.
Co to oznacza dla pacjenta?
Decyzja FDA wprowadza w Stanach Zjednoczonych kolejną możliwość leczenia dla dorosłych pacjentów z miejscowo zaawansowanym lub przerzutowym niedrobnokomórkowym rakiem płuca z rearanżacją ROS1, którzy otrzymali już co najmniej jeden inhibitor ROS1.
Podstawą kwalifikacji jest potwierdzenie odpowiedniej zmiany molekularnej oraz analiza wcześniejszego leczenia. Zidesamtinib jest lekiem doustnym przyjmowanym raz dziennie, jednak terapia wymaga nadzoru ze względu na możliwość wystąpienia poważnych działań niepożądanych.
Pacjent nie powinien samodzielnie rozpoczynać, przerywać ani modyfikować leczenia. W przypadku pojawienia się nowych objawów, zwłaszcza duszności, kaszlu, gorączki, zaburzeń neurologicznych, kołatania serca, silnych bólów mięśni lub dolegliwości mogących świadczyć o powikłaniach, należy skontaktować się z zespołem prowadzącym terapię.
Zongertinib zatwierdzony przez FDA w leczeniu raka płuca z mutacją HER2
Leczenie kanapkowe i terapie celowane w niedrobnokomórkowym raku płuca [WIDEO]
Dla kogo FDA zatwierdziła zidesamtinib?
Lek został zatwierdzony dla dorosłych z miejscowo zaawansowanym lub przerzutowym niedrobnokomórkowym rakiem płuca z rearanżacją ROS1, którzy otrzymali wcześniej co najmniej jeden inhibitor kinazy tyrozynowej ROS1.
Czy zidesamtinib jest lekiem stosowanym w pierwszej linii leczenia?
Zakres rejestracji FDA opisany 22 lipca 2026 roku dotyczy pacjentów wcześniej leczonych co najmniej jednym inhibitorem ROS1. Nie jest to rejestracja terapii pierwszej linii dla wszystkich chorych z ROS1-dodatnim niedrobnokomórkowym rakiem płuca.
Jak skuteczny był zidesamtinib w badaniu ARROS-1?
W całej populacji 117 pacjentów obiektywną odpowiedź na leczenie odnotowano u 44 proc. chorych. U 82 proc. osób odpowiadających na terapię odpowiedź utrzymywała się co najmniej sześć miesięcy, a u 69 proc. co najmniej rok.
Jak przyjmuje się zidesamtinib?
Zalecana dawka wynosi 100 mg doustnie raz na dobę. Lek może być przyjmowany z jedzeniem lub bez posiłku i jest stosowany do progresji choroby albo wystąpienia nieakceptowalnej toksyczności.
Jakie działania niepożądane wymagają szczególnej uwagi?
Ostrzeżenia obejmują między innymi działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego, wydłużenie odstępu QTc, śródmiąższową chorobę płuc lub zapalenie płuc, złamania, bóle mięśni ze wzrostem aktywności kinazy kreatynowej, toksyczność trzustkową oraz szkodliwe działanie na płód.
Czy zidesamtinib jest dostępny w Polsce?
Opisana decyzja została wydana przez amerykańską FDA. Nie oznacza ona automatycznej rejestracji ani refundacji zidesamtinibu w Polsce i Unii Europejskiej.
Źródło: U.S. Food and Drug Administration, „FDA approves zidesamtinib for ROS1-positive non-small cell lung cancer”, informacja dotycząca decyzji z 22 lipca 2026 roku. U.S. Food and Drug Administration, Oncology – Cancer/Hematologic Malignancies Approval Notifications. ClinicalTrials.gov, badanie ARROS-1, NCT05118789: „A Study of Zidesamtinib (NVL-520) in Patients With Advanced NSCLC and Other Solid Tumors Harboring ROS1 Rearrangement”.
Program lekowy B.6 – leczenie raka płuca i międzybłoniaka opłucnej
Wykaz TLI 2026 – nowe terapie onkologiczne i leki na choroby rzadkie w procesie refundacji
• Artykuł zaktualizowano:
