Dostęp do żywienia dojelitowego w Polsce: Realność czy wyzwanie?

W Polsce, od 8 do 12 lutego, obchodzony jest Międzynarodowy Tydzień Świadomości Żywienia Dojelitowego, podkreślający znaczenie tego rodzaju wsparcia dla pacjentów. Choć leczenie żywieniowe w warunkach domowych jest kluczowym elementem opieki zdrowotnej oraz jest równie ważnym elementem procesu opieki nad pacjentem jak leczenie chirurgiczne czy systemowe, dotarcie do niego nie zawsze jest proste. Leczenie żywieniowe. Szczególną grupę osób wymagających wsparcia żywieniowego stanowią pacjenci z nowotworami przewodu pokarmowego. 

Kilkanaście tysięcy pacjentów w Polsce korzysta z żywienia dojelitowego, które jest niezbędne w przypadku zaburzeń uniemożliwiających spożywanie tradycyjnych posiłków. Szczególnie istotne staje się to dla pacjentów z nowotworami przewodu pokarmowego, których zdolność do prawidłowego odżywiania jest istotnie ograniczona.

Niestety, dostęp do tego typu leczenia nie zawsze jest zapewniony w wystarczającym stopniu. „Już pod koniec zeszłego roku docierały do nas informacje o utworzeniu w części województw kolejek oczekujących na żywienie dojelitowe w warunkach domowych. W niektórych z nich pacjenci muszą czekać kilka tygodni lub nawet miesięcy! A musimy pamiętać, że mowa o pacjentach, którzy nie mogą żywić się inaczej, jak właśnie przez specjalnie wytworzony dostęp do przewodu pokarmowego” – wyjaśnia Iga Rawicka, Prezes Zarządu Fundacji EuropaColon Polska.

Żywienie dojelitowe nie tylko zapobiega niedożywieniu, ale także stanowi nieodzowną część terapii dla pacjentów neurologicznych i onkologicznych, których zdrowie i życie zależy od odpowiedniego dostępu do niezbędnych składników odżywczych.

Niedożywienie, będące schorzeniem zdefiniowanym w klasyfikacji ICD-10 (w Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych), wywołuje liczne powikłania, zwiększa śmiertelność i prolonguje czas hospitalizacji. Dlatego kluczowe jest zapewnienie pacjentom dostępu do właściwego leczenia żywieniowego bez zbędnych opóźnień.

“Żywienie jest jednym z podstawowych warunków koniecznych do życia. Jak to możliwe, że jest limitowane? Od lat jako Fundacja podnosimy ten temat, podkreślając, że leczenie żywieniowe jest równoważnym elementem w procesie terapeutycznym – jak leki czy zabiegi chirurgiczne – i powinno być dostępne dla każdego potrzebującego pacjenta bez zwłoki” – dodaje Iga Rawicka.

W Polsce pacjenci mają zapewniony dostęp do żywienia dojelitowego zarówno w szpitalach, jak i w warunkach domowych, jednakże obserwuje się narastające ograniczenia w dostępie do tego życiodajnego świadczenia. Problem ten wymaga pilnej interwencji i uwagi decydentów, aby zapewnić każdemu pacjentowi niezbędne wsparcie.

“Jesteśmy mocno zaniepokojeni aktualną sytuacją, tym bardziej, że alarmowaliśmy środowisko decydentów o ryzyku utworzenia kolejek i braku dostępu do żywienia dojelitowego już w połowie roku 2024. Pytanie w jaki sposób możemy zapewnić chorym zaspokojenie podstawowej potrzeby życia, która w ich przypadku już jest poważnie zaburzona, a niezbędna do nie tylko codziennego funkcjonowania, ale również przygotowania się do prowadzonej terapii. Bez właściwego odżywienia organizmu nie możemy wprowadzić żadnej formy leczenia, ani zabiegów chirurgicznych, ani chemioterapii. Bardzo często pacjenci umierają z powodu niedożywienia jeszcze przed rozpoczęciem zalecanego leczenia. Limitowany dostęp do żywienia dojelitowego jest wręcz niehumanitarny” – podkreśla Prezes Fundacji EuropaColon Polska.

Fundacja EuropaColon Polska od lat angażuje się w podnoszenie świadomości na temat chorób przewodu pokarmowego oraz dostępu do specjalistycznego wsparcia, takiego jak leczenie żywieniowe. Międzynarodowy Tydzień Świadomości Żywienia Dojelitowego jest okazją do rozpoczęcia dialogu na temat praw pacjentów do godnego życia, w tym szczególnych rozwiązań dla osób z ograniczoną zdolnością do spożywania tradycyjnych posiłków.

Informowanie i wsparcie są kluczowe dla poprawy jakości życia pacjentów korzystających z żywienia dojelitowego, przyspieszając ich powrót do zdrowia i zwiększając komfort życia zarówno pacjentów, jak i ich rodzin.

[1] Żywienie dojelitowe to jedna z form interwencji żywieniowej, która polega na podawaniu pożywienia w postaci specjalistycznych diet, zwanych mieszaninami czy dietami przemysłowymi wprost do przewodu pokarmowego. Celem żywienia dojelitowego jest odpowiednie podanie i odżywienie organizmu, tak aby zapobiegać lub nie pogłębić już istniejącego niedożywienia i przeciwdziałać związanym z nim powikłaniom.

Mitologia dietetyczna a choroba nowotworowa. Kluczowe fakty