Zalecenia żywieniowe w raku prostaty są zgodne z ogólnymi zasadami dotyczącymi chorych na nowotwory. Dieta musi pokrywać zapotrzebowanie na podstawowe składniki takie jak białka, tłuszcze, węglowodany, witaminy, składniki mineralne oraz wodę. Najważniejszym założeniem jest bowiem zadbanie o prawidłowy stan odżywienia chorego, aby nie dopuścić do rozwoju niedożywienia.
Dieta w raku prostaty powinna być bogata w warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, dobrej jakości chude mięso, ryby, niskotłuszczowe produkty mleczne, oleje roślinne, zmielone orzechy czy nasiona roślin strączkowych (jeśli są dobrze tolerowane). Zalecenia żywieniowe mogą ulec zmianie w trakcie chemioterapii. Często pojawiają się wtedy dolegliwości związane z leczeniem takie jak: zaparcia, biegunki, wymioty czy mdłości, co wymaga odpowiedniej modyfikacji diety.
Według dostępnej literatury medycznej niektóre pokarmy mogą wpływać na obniżenie antygenu prostaty (PSA) we krwi, co wiąże się z mniejszym ryzykiem nawrotu. Ochronne działanie przypisuje się diecie bogatej w likopen, beta-karoten, czy kwasy omega-3. Produkty będące źródłem wymienionych substancji to:
– likopen – pomidory, arbuzy, różowe grejpfruty, brzoskwinie, dzika róża oraz przetwory z nich;
– kwasy omega-3 – olej lniany i rzepakowy, orzechy włoskie, siemię lniane, tłuste ryby morskie (łosoś, halibut, śledź, makrela, szprotki, sardynki);
– beta-karoten – marchew, dynia, brokuł, szpinak.
Dobrze jest także ograniczyć produkty moczopędne i ostre przyprawy. Moczopędnych potraw i napojów trzeba unikać zwłaszcza przed snem. Wskazane jest ograniczenie, a najlepiej zrezygnowanie z alkoholu (zwłaszcza piwa), a także kawy, mocnej herbaty, napojów energetycznych, bo zawarta w nich kofeina pobudza pęcherz moczowy. Moczopędnie działają też: truskawki, arbuz, melon, korzeń pietruszki, świeże ogórki, cebula, cykoria.
Ze względu na zmiany metaboliczne i terapię hormonalną pacjenci z rakiem gruczołu krokowego tracą masę mięśniową, a zyskują tkankę tłuszczową. Ze względu na te zmiany w strukturze ciała i gęstości kości ważne jest, aby zwracać uwagę na dietę i prowadzić aktywny tryb życia, który obejmuje regularne ćwiczenia, głównie trening siłowy w połączeniu z treningiem wytrzymałościowym.
Gdy żywienie drogą doustną zawodzi
Droga doustna jest zawsze najbardziej preferowaną formą odżywiania. Niestety u części chorych staje się niemożliwa. Żeby zapobiec niedożywieniu, medycyna przynosi kilka rozwiązań.
Żywienie parenteralne (pozajelitowe), czyli dożylne. Nie jest to preferowana forma żywienia ze względu na ryzyko zakażenia dojścia centralnego (portu naczyniowego), zbyt dużą podaż płynów oraz zaburzenia metaboliczne. Jednak w wybranych przypadkach, kiedy lekarz uzna, że korzyści przewyższają ryzyko, może zaproponować taką formę odżywiania/dożywiania chorego onkologicznie.
Zgłębnik żołądkowy, inaczej sonda żołądkowa jest kolejną formą żywienia chorego, który ma problemy z przyjmowaniem pokarmów drogą doustną.
Jest on proponowany pacjentom, których dożywianie będzie trwało ponad tydzień, ale nie dłużej niż cztery tygodnie. Sondy dożołądkowe są obecnie rzadko stosowane, ponieważ powodują u chorego duży dyskomfort.
Jeśli dożywianie ma trwać dłużej niż cztery tygodnie, stosuje się z reguły żywienie dojelitowe, czyli gastrostomię (PEG). PEG jest przetoką, która umożliwia podanie pokarmu do żołądka. Choć w teorii jest często trudna do zaakceptowania dla chorego, w praktyce okazuje się doskonałym rozwiązaniem. Zapewnia lepsze odżywienie i mniej powikłań.
Wszystkie wymienione formy odżywiania są czasowe i stosowane tylko w określonych sytuacjach
klinicznych, kiedy wymaga tego stan chorego.
Praktyczne rady dietetyczne dla osób chorujących na raka
