Katarzyna Kacperczyk, Mateusz Oczkowski
Katarzyna Kacperczyk, Mateusz Oczkowski

Belzutifan w chorobie von Hippel-Lindau, kabozantynib w guzach neuroendokrynnych i nowe leczenie raka nerki

Trzy pozycje w projekcie październikowej listy refundacyjnej dotyczą chorób, w których możliwość leczenia zależy od precyzyjnego rozpoznania, zaawansowania i wcześniejszych opcji terapeutycznych. Belzutifan ma być dostępny dla dorosłych z chorobą von Hippel-Lindau, kabozantynib dla wybranych chorych z zaawansowanymi guzami neuroendokrynnymi, a pembrolizumab z aksytynibem w pierwszej linii raka nerkowokomórkowego o pośrednim lub niekorzystnym rokowaniu.

Ministerstwo Zdrowia przedstawiło te terapie wśród 13 nowych wskazań onkologicznych planowanych od 1 października 2026 roku. Każde z nich opisano za pomocą odrębnych kryteriów. Belzutifan powiązano z rozpoznaniem choroby von Hippel-Lindau, kabozantynib z nieresekcyjnymi lub przerzutowymi dobrze zróżnicowanymi guzami neuroendokrynnymi, a skojarzenie pembrolizumabu z aksytynibem ze stopniem ryzyka ocenionym według skali IMDC.

Choroba von Hippel-Lindau to choroba rzadka. Projekt przewiduje objęcie refundacją belzutifanu w leczeniu dorosłych pacjentów z tym rozpoznaniem. Projekt listy refundacyjnej Ministerstwa Zdrowia nie wymienia narządowych manifestacji choroby, które będą uprawniały do terapii, ani zasad oceny możliwości leczenia zabiegowego. Pełnego zakresu refundacji nie można więc ustalić wyłącznie na podstawie prezentacji.

Znaczenie decyzji polega na wprowadzeniu leczenia skierowanego do grupy określonej nie przez jeden typ sporadycznego nowotworu, lecz przez chorobę uwarunkowaną genetycznie, z którą mogą wiązać się różne zmiany nowotworowe. To właśnie dlatego szczegółowe kryteria programu będą miały podstawowe znaczenie dla oceny, kto rzeczywiście zostanie zakwalifikowany.

Kabozantynib ma być finansowany u dorosłych z nieresekcyjnymi lub przerzutowymi, dobrze zróżnicowanymi guzami neuroendokrynnymi. Ministerstwo zastrzegło, że wskazanie dotyczy przypadków, w których nie mogą zostać zastosowane inne metody leczenia.

W zapowiedzi znalazły się zatem trzy ważne elementy: brak możliwości resekcji albo obecność przerzutów, dobre zróżnicowanie guza oraz brak możliwości wykorzystania innych metod. Materiał konferencyjny nie rozwija kolejności wcześniejszych terapii ani umiejscowienia guza pierwotnego. Nie można na tej podstawie przesądzić, czy refundacja obejmie wszystkie dobrze zróżnicowane guzy neuroendokrynne spełniające ogólne warunki, czy tylko grupy dokładnie opisane w załączniku do programu.

Trzecia decyzja dotyczy dorosłych z rakiem nerkowokomórkowym. Pembrolizumab ma być stosowany w pierwszej linii w skojarzeniu z aksytynibem u pacjentów z pośrednim albo niekorzystnym rokowaniem według skali IMDC.

Włączenie kategorii ryzyka bezpośrednio do opisu wskazania oznacza, że ocena IMDC będzie jednym z elementów kwalifikacji. Przedstawione materiały nie wymieniają pozostałych warunków programu ani nie opisują postępowania u chorych z korzystnym rokowaniem. Artykuł nie rozszerza więc zapowiedzi poza grupę jednoznacznie wskazaną podczas konferencji.

Trzy omawiane decyzje łączy precyzyjne zawężenie populacji. Nie są to terapie przewidziane dla wszystkich pacjentów z guzem neuroendokrynnym, rakiem nerki czy zmianami związanymi z chorobą von Hippel-Lindau. Ostateczny zakres finansowania określą opublikowane załączniki, a kwalifikacja będzie wymagała udokumentowania kryteriów odpowiednich dla danego programu.

Pacjent z jednym z tych rozpoznań powinien po publikacji wykazu omówić z prowadzącym ośrodkiem, czy spełnia szczegółowe warunki programu. W chorobie von Hippel-Lindau znaczenie będzie miała pełna charakterystyka kliniczna choroby. W guzach neuroendokrynnych – stopień zróżnicowania, możliwość resekcji, obecność przerzutów i dostępność innych metod. W raku nerkowokomórkowym konieczna będzie m.in. ocena rokowania według IMDC.

FAQ

Dla kogo przewidziano belzutifan?
Projekt wskazuje dorosłych pacjentów z chorobą von Hippel-Lindau. Szczegółowe kryteria ma określić program lekowy.

Kiedy kabozantynib ma być stosowany w guzach neuroendokrynnych?
U dorosłych z nieresekcyjnymi lub przerzutowymi, dobrze zróżnicowanymi guzami neuroendokrynnymi, gdy nie mogą zostać zastosowane inne metody.

Których chorych na raka nerki dotyczy pembrolizumab z aksytynibem?
Dorosłych rozpoczynających pierwszą linię leczenia, z pośrednim lub niekorzystnym rokowaniem według skali IMDC.

Obwieszczenie Ministra Zdrowia w sprawie listy leków refundowanych od 1 października 2026r.:

Październikowa lista refundacyjna: 13 nowych terapii onkologicznych. Zmiany w leczeniu raka żołądka, jelita grubego, płuca i chorób krwi

Immunoterapia po wcześniejszej immunoterapii. Co ma się zmienić w programie leczenia raka płuca?

Rak żołądka, dróg żółciowych i jelita grubego. Nowe leczenie w projekcie październikowej listy refundacyjnej

Daratumumab w pierwszej linii szpiczaka i zanubrutynib w PBL. Dwie ważne zmiany w hematoonkologii

Belzutifan w chorobie von Hippel-Lindau, kabozantynib w guzach neuroendokrynnych i nowe leczenie raka nerki

• Artykuł zaktualizowano: